درحال حاضر ارکیده گرانترین گل است، به صورتی که هر شاخه آن در مغازهها حداقل ۳۵ هزار تومان قیمت دارد که در بیشتر موارد متغیر بوده و معمولا به صورت قاچاق وارد کشور میشود. در میان استاهایی که در زمینه تولید گل وگیاه فعال هستند میتوان به مازندران، البرز، مرکزی وتهران اشاره کرد. با این حال تولید بالای ارکیده در مازندران باعث شده تا این استان در این زمینه حرفهای بسیاری برای گفتن داشته باشد. با این حال ارزش بالای صادراتی این گل باعث شد تا وزیر جهاد کشاورزی اعلام کند: «هر پنج کوزه گل ارکیده میتواند به اندازه فروش یک بشکه نفت ارزآوری داشته باشد.»
سطح زیرکشت گل ارکیده در مازندران ۵ هکتار است که ۴ هکتار مربوط به شهرستان نوشهر است. همچنین یکی از تجاریترین گونههای گل ارکیده به نام فلونوپسیسن با تنوع بسیار بالا دراین شهرستان پرورش داده میشود. از آنجا که فروش گل ارکیده در بازار به شاخه نیست و به فروش غنچه توجیه اقتصادی محاسبه میشود، لذا این مهم موجبر شده تا فروش آن ارزآوری خوبی داشته است. با توجه به اینکه پرورش گل ارکیده که امروز به تنهایی کالا صادراتی از ایران به کشورهای حاشیه خزر و خلیج فارس میشود، لذا توچه به رونق کشت آن میتواند سبب رشد و شکوفایی صنعت گل و گیاه در کشور میشود.
ارزش بالای ارکیده در بازارهای جهانی
ایران یکی از کشورهای غنی در گل و گیاهان بومی و وحشی است و منابع ژنتیکی بسیار ارزشمندی به خصوص در گل و گیاهان پیازی همچون لاله، لاله واژگون، انواع آلیومها و سیکلمن دارد که بومی این کشور هستند. تعداد زیادی از ارقام گلی که در دنیا تجاری شدهاند بومی کشور ایران بودهاند و، اما کشور ایران خود نتوانسته کار مؤثری برای تولید ارقام جدید با بهرهگیری از این گونههای بومی انجام دهد و این گلها همچنان به صورت وحشی و خودرو در کشور ایران رشد میکنند، که نمونه آنها لاله واژگون است. مصرف جهانی گل و گیاهان زینتی (حتی بدون در نظر گرفتن بوتههای خشبی و نیمه خشبی برای باغ و فضای سبز) بالغ بر ۱۵۰ میلیارد یورو در سال برآورد میشود، اهمیت تجاری گیاهان زینتی در دهههای اخیر، بصورت چشمگیری افزایش یافته و این امر باعث افزایش معنی دار پژوهشهای صورت گرفته بر روی گل و گیاهان زینتی در دنیا شدهاست.
براساس آمارها در مهر ۱۳۹۷ بیش از ۱۰ هزار تولیدکننده گل و گیاهان زینتی در ایران فعالیت داشتند که حدود ۳۵۰۰ هکتار تولید در فضای باز و دو هزار و ۲۰۰ هکتار تحت شرایط کنترلشده انجام میشد. ایران خاستگاه گونههای مهمی در حوزه گیاهان زینتی جهان است به طوریکه مهمترین آنان شامل لاله، لاله واژگون، میخک، گلایول و زنبق است که هماکنون در جهان به شکل اصلاح شده و تجاری مورد استفاده قرار میگیرند. چهار فصل بودن هوای کشور ایران باعث شده زمینه پرورش اکثر گلها در ایران وجود داشته باشد. اگر به این ظرفیت بومی ایران پرداخته شود، هم نیازِ، داخل ایران با توجه به سازگاری با اقلیم و محدودیتهای آبی تأمین میشود و هم قابلیت تجاری سازی و حضور در بازار جهانی برای تولیدکنندگان فراهم میگردد.
از بین گلهای زینتی در کشور ایران، گلایل، رز، مریم، میخک و داوودی بیشترین میزان تولید را دارند و برخی دیگر محصولات، مانند گیاهان آپارتمانی پوتوس، فیکوس، بنجامین، گل سینرر، آگلونما و گیاهان گلدانی داوودی، کالانکوئه، آنتوریوم و ژربرا هم از اهمیت تولیدی بالایی برخوردارند. عمده تولیدات گل در ایران در حوزه شاخه بریدهاست و حدود ۷۰ درصد کشت، به گلهای شاخه بریده، و تقریباً ۲۰ درصد گلهای گلدانی و ۱۰ درصد نیز به فضای باز (فضای سبز) اختصاص دارد. در حوزه فضای باز استانهای مازندران، مرکزی، تهران، خوزستان و البرز به صورت گسترده فعالیت دارند و در حوزه تولیدات گلخانهای تهران رتبه نخست و سپس استانهای مرکزی، خوزستان، اصفهان و البرز قرار دارند.
در میان کالاهای باارزش صادراتی در جهان، ارکیده از اهمیت دو چندان برخوردار است به طوری که میتواند دوبرابر فروش نفت برای کشور سود آوری داشته باشد. وزیر جهاد کشاورزی بدر تایید این مهم میگوید: «هر پنج کوزه گل ارکیده به اندازه فروش یک بشکه نفت ارزآوری دارد.» محمود حجتی با اشاره به اینکه ۰، ۹ درصد تولید گل ارکیده بازار صادراتی دارد، میافزاید: «گل ارکیده بازار صادراتی خوبی دارد و هر کوزه آن از هشت تا ۱۲ دلار فروخته میشود.»
نوشهر قطب تولید گل ارکیده کشور
شرایط مناسب آب وهوایی درکنار خاک حاصلخیز ازجمله عواملی است که موجب شده تاشهرستان نوشهر دراستان مازندران بتوانند حرفهای بسیاری دراین زمینه بزند. سال گذشته بود که این شهرستان توانست ۲۴۷ تن انواع محصولات گیاهی و کشاورزی ازجمله ۳۱ هزار و ۱۲۷ گلدان گل و گیاهان زینتی از بندر نوشهر به خارج کشور صادر کند. با این وجود چند سالی است که کشاورزان نوشهری موفق شدند با تولید بیشترین گل ارکیده در درسطخ کشور علاوه بر تصاحب رتبه اول در این زمینه شرایط خوبی را برای ایجاد اشتغال ودرآمد زایی فراهم کرده وعملا بتوانند در زمینه اقتصاد مقاومتی رتبه خوبی را به دست آورند. موضوعی که میتواند نوشهر را به عنوان پایلوت کارآفرینی در حوزه تولید گل ارکیده کشور مطرح کند.
ارکیده که به نام تجاریترین گل ایرانی از آن یاد میشود، با تاثیرپذیری مثبت از افزایش نرخ ارز، توانسته ارزآوری خوبی را برای کشور داشتهباشد. مشتریان خارجی ثابت و جدیدی که برای این گل خارقالعاده وجود دارد و در این مدت و با افزایش نرخ دلار مبالغ بالایی برای خرید این گل زیبا و ماندگارپرداخت کردهاند. با توجه به تنوع گونههای مختلف گل ارکیده و آمارهایی که وجود دارد، میتوان با پرورش انواع گل ارکیده، نوشهر را به قطب تجاریسازی گل ارکیده و صادرات به کشورهای دیگر به ویژه کشورهای حوزه دریای خزر تبدیل کرد و علاوه بر ایجاد اشتغال پایدار، سبب ارزآوری بیشتر نیز شد.
به گفته فعالان گل و گیاه زینتی، بازار داخلی و خارجی گل ارکیده همواره رونق دارد و به همین منظور باید بسترها و آموزشهای لازم را برای کسانی که علاقهمند ورود به صنعت تولید گل ارکیده هستند، فراهم کرد تا هم شاهد کاهش نرخ بیکاری و هم رونق اقتصادی و گردشگری باشیم. در حال حاضر هر شاخه گل ارکیده که معمولا ترکیبی از چند گل روی یک شاخه است- به عنوان مثال ۵ گل در شاخه- ۵۰ هزار تومان قیمت دارد و این بدان معناست که هر گل ارکیده که روی یک شاخه وجود دارد، ۱۰ هزار تومان قیمت دارد و کوچکترین گلدان این گل هم از ۲۰۰ هزار تومان قیمتگذاری میشود. میتوان از وضعیت خوب تولید گل ارکیده در شهرستان نوشهر دراستان مازندران نام برد. مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی مازندران دراین خصوص میگوید: «سالانه ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار شاخه گل ارکیده در این استان مازندران تولید میشود.»
محمد تقی شکوهی میافزاید: «این درحالی است که از ۵ هکتار فضای گلخانهای مختص پرورش ارکیده در این استان؛ ۴ هکتار متعلق به باغداران نوشهری است.» وی با اشاره به اینکه ارکیده دو بار در سال و در فصلهای زمستان و تابستان برداشت میشود ادامه میدهد: «از آنجایی که شاخههای این گل به صورت غنچهای محاسبه میشود و در هر متر مربع ۵۰۰ هزار تومان درآمد زایی داردلذا این موضوع میتواند در زمینه ایجاد اشتغال ودرآمد زایی فرصت خوبی برای علاقهمندان باشد.»
اهمیت اقتصادی تولید وصادرات گل
درحال حاضر میزان گردش مالی صادرات گل در جهان، ۲۰ میلیارد دلار برآورد میشود، که از این میزان تنها ۲۴ میلیون دلار سهم ایران است که با توجه به دارا بودن شرایط پرورش انواع گل میتوان سهم کشور را دراین زمینه تا حد قابل توجهی بالابرد. آمارها نشان میدهدهم اکنون حدود ۶ هزار و ۵۰۰ هکتار مزرعه گل و گیاه زینتی در کشور وجود دارد که بیش از ۲ هزار هکتار از این میزان در قالب گلخانه و بیش از ۴ هزار هکتار نیز بصورت فضای باز تعریف میشود. در این میان استان مازندران به عنوان یکی از قطبهای تولید گل و گیاه زینتی به شمار میرود که توانسته در طی سالهای اخیر اقدامات مثبتی دراین زمینه انجام دهد. مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی مازندران دراین خصوص میگوید: «از۱۰۰۳ هکتار در گلخانه های موجود دراستان سالانه ۴۱۴ میلیونی گل و گیاه تولید میشود.»
شکوهی میافزاید: «از این میزان،۷۳۱ هکتار آن به گلخانههای با فضای باز و ۲۷۲ هکتارمتعلق به گلخانههای بافضای بسته است. وی با بیان اینکه ۱۸ میلیون و ۶۴۰ هزار و ۶۰۲ گلدان گل و گیاه آپارتمانی در استان تولید میشود ادامه میدهد: «۱۱۴ میلیون و ۴۸۴ هزار و ۳۳۰ شاخه گل بریده در فضای گلخانهای و ۱۴۱ میلیون و ۷۳۷ هزار و ۶۱۰ شاخه گل بریده در فضای باز گلخانهای استان تولید شد.» این درحالی است که به گفته مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی مازندران این مهم موجب شده تا درحال یکهزار و ۵۷۴ بهرهبردار در فضای گلخانهای و ۲ هزار و ۷۵۷ بهرهبردار در فضای باز فعالیت میکنند.
مسئول اطلاع رسانی و رسانه سومین دوره جشنواره ملی ارکیده نوشهر دراین خصوص میگوید: «این شهر توانایی این را دارد که خودرا به عنوان پایلوت کارآفرینی در حوزه گل ارکیده کشور مطرح ثبت کند.» سپیده پورشعبان میافزاید: «لذا با توجه به استقبال وشرایط مناسب میتوان با سرمایه گذاری دراین زمینه ضمن ایجاد اشتغال ودرآمد زایی به رونق هرچه بیشتر اقتصاد مقاومتی کمک کرد.»
خیلی جالب بود .لطفا اطلاعات بیشتری درباره تولید و صادرات و بسته بندی و...در اختیار خوانندگان قرار دهید.سپاس. 
