قدمت بالاي صنعت معرق در شهرستان ملاير در استان همدان از جمله عواملي است كه سبب شده اين ديار در زمينه ساخت اين نوع از صنايع دستي كه با انواع چوب ساخته ميشود از مزاياي بالايي برخوردار باشد؛ موضوعي كه سبب شده تا تلفيق منبت و مبل اين صنعت را به شهرت جهاني برساند. به طوري كه در حال حاضر اين هنر دست علاوه بر استانهاي مختلف ايران به کشورهاي آسياي ميانه و کردستان عراق نيز صادرات قابل توجهي دارد؛ مسئلهاي كه ميتوان از آن به عنوان يك نمونه بارز اقتصاد مقاومتي موفق نام برد.
بر اساس اسناد و مدارك موجود، هنر دست منبتکاري متعلق به ايران و از سابقه 1500 ساله برخوردار است و قديميترين اثر منبتکاري موجود نيز يک لنگه در چوبي است كه روي آن با خلالهايي از چوب گردو و نقوش زيبايي تزئين شده است. در اين ميان شهرستان ملاير در استان همدان ازجمله مناطقي از كشور است كه در زمينه ساخت منبت خصوصاً به كارگيري آن در صنعت مبل كشور حرف اول را ميزند؛ موضوعي كه موجب شده تا گرانترين مبلهاي صادراتي كشور توسط هنرمندان گرانقدر اين خطه ساخته شود.
رونق اين صنعت پر ارزش موجب شده تا در حال حاضر 5 هزار کارگاه و 15 هزار کارگر در زمينه توليد کلاف خام مبلمان در ملاير به فعاليت مشغول باشند و سالانه 60 هزار سرويس مبلمان در مدلهاي مختلف با ارزش 150 ميليارد تومان در اين شهرستان به عنوان پايتخت مبل و منبت ايران ساخته و به بازارهاي داخلي و خارجي عرضه شود.
ملاير رتبه اول ساخت مبل منبت در ايران
چيرهدستي هنرمندان منبت در شهرستان ملاير سبب شده تا اين منطقه رتبه اول در زمينه ساخت مبلهاي منبت را كه بالاترين كيفيت را دارد به خود اختصاص دهند. رئيس سابق اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري ملاير در تأييد اين موضوع ميگويد: «زيبايي و كمنظير بودن منبت ساخته شده در صنايع مبلمان چوبي اين شهرستان سبب شده تا هرساله مشتريان بسياري به اين منطقه سفر كرده و به سازندگان سفارش دهند.»
اين اظهارات در حالي است كه بررسيها نشان ميدهد اين توليدات به تمام نقاط کشور به ويژه شهرهاي تهران، تبريز، مشهد، چابهار، سنندج، شيراز، اصفهان و کرمان و از طريق صادرگنندگان به کشورهاي آسياي ميانه و کردستان عراق صادر ميشود. محمد بهاري با اشاره به فعاليت دو شهرک صنعتي مبل و منبت در اين شهر ميافزايد: «شهرک مبل و منبت حاجيآباد به عنوان يکي از بزرگترين شهرکهاي صنعتي در استان است و شهرک خصوصي چوب کار زاگرس نيز در ملاير زير نظر فنيوحرفهاي فعاليت دارد.»
به گفته وي، رونق اين هنر ارزشمند دست و مشتريان قابل توجه موجب شده تا خيابان مطهري يا 32 متري ملاير به عنوان بزرگترين نمايشگاه فروش مبل ملاير به حساب آيد، چراکه بيش از 100 نمايشگاه و مغازه فروش مبل در اين منطقه به فعاليت مشغول هستند.
توليد60 درصد مبل منبت به دست هنرمندان ملايري
با وجود آنكه مبلهاي منبت در استانهاي ديگر نيز ساخته ميشود، اما آمارها نشان ميدهد بهترين و باكيفيتترين آنها در شهرستان ملاير ساخته ميشود. به گفته مسئولان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري ملاير در حال حاضر 60 درصد مبل منبت كشور توسط هنرمندان اين شهرستان توليد و به بازارهاي فروش صادر ميشود. يكي از كارشناسان صنايع دستي در خصوص هنرمنداني كه در اين زمينه مشغول هستند، ميگويد: «رونق مبلسازي در اين شهرستان سبب شده تا افراد زيادي در اين صنعت مشغول به كار باشند.»
رضا فاميني ميافزايد: « درآمد قابل توجه در اين صنعت موجب شده تا علاوه بر منبتکاران عدهاي از جوانان اين شهرستان در کارگاههاي رنگکاري، رويهکوبي مبل، بخش حمل و نقل مبل و منبت مشغول به فعاليت شوند.»اين اظهارات در حالي است كه هم اکنون 8هزار و 400 منبتکار در ملاير به طور مستقيم در اين زمينه مشغول به فعاليت هستند.
نگاهي به مشكلات سازندگان مبلمان منبت در ملاير
با تمامي مزايايي كه اين صنعت دارد، نبود نمايشگاه دائمي، به روز نبودن رنگکاري و پارچهکوبي، كپيبرداري و دلالها ازجمله معضلاتي است كه اين صنعت از آن رنج ميبرد و نميگذارد به جايگاه واقعي خود برسد. رضا زهرهوند از كارشناسان منبت در تأييد مشكلات فوق ميگويد:« اگر بخواهيم روزبهروز بر رونق اين صنعت افزوده شود بايد تمام دستاندركاران براي رفع اين مشكلات گام اساسي بردارند.»
