این روزها سیبزمینی کاران استانهای خراسانشمالی، آذربایجانغربی، اصفهان و ... در حال برداشت محصولاتشان هستند. محصول آب دوستی که حالا به بار نشسته است و کشاورزان باید جشن به ثمر نشستن زحماتشان را برپا کنند. با این حال در نبود بازاری برای فروش، نبود سیاستهای تشویقی برای صادرات، بالا بودن هزینههای تولید، قیمت پایین محصول و ... که اغلب محصول برداشت شده امسال را قرار است خوراک دام کند. محصولی که اکنون در گوشه سردخانهها انبار شده است و تنها خریدار آن دلالان هستند.
باز هم سیبزمینی، محصولی که یکسال در بازار کمبود آن اعلام میشود و بار دیگر به دلیل افزایش تولید باید چندین هزار تن از آن زیر خاک چال شود. همان محصولی که سال ۹۴ به دلیل افزایش تولید، تولید مازاد بر نیاز بازار و برای تنظیم بازار عرضه و تقاضا هزار و ۷۰۰ تن از آن در استان فارس زیر خاک دفن شد. این نیز در حالی بود که مسئولان هزار و یک راه نرفته برای جلوگیری از هدر رفتن این حجم از محصول کشاورزی داشتند. یکی از این راهها صادرات محصول و دیگری انتقال سیبزمینیها به کارخانههای فرآوری بود. با این حال مسئولان تصمیم به دفن سیبزمینیها و پاک کردن صورت مسئله گرفتند. موضوعی که در همان سال موجی از انتقادات را در پیداشت. از این رو انتظار میرفت دیگر این اقدام تکرار نشود و جهادکشاورزی بتواند رابطه معناداری بین عرضه محصول تولید شده و تقاضای آن بیابد. یکی دو سالی هم این اتفاق افتاد و سیبزمینی آنچنان مازاد بر نیاز بازار تولید نشد. با این حال باز امسال خبرهایی در خصوص تولید سیبزمینی به گوش میرسد.
خبرهایی که حکایت از تکرار دفن دوباره سیبزمینیها نه به نحوی که در سال ۹۴ رخ داد، منتشر شده است. اینبار گویی قرار است سیبزمینیها مازاد بر نیاز بازار در گوشه سردخانه بیسرو صدا بمانند و در نهایت خوراک دام شوند. موضوعی که موجی از نگرانی را در بین کشاورزان تولید کننده این محصول به وجود آورده است. در حال حاضر در استانهای خراسانشمالی، آذربایجان غربی، اصفهان و ... زمان برداشت این محصول فرا رسیده است. در اینباره حضرتقلی حیدری، مدیر تنظیم بازار محصولات و نهادههای سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی تأکید میکند: «امسال میزان تولید سیبزمینی در استان، بیش از نیاز مصرف نبوده است با وجود این، قیمتها بسیار پایین است.» بهرغم اینکه مسئولان مدعی هستند که سیبزمینی تولید شده مازاد بر نیاز استانها نبوده و این مشکل به دلیل واردات محصول از استانهای دیگر به وجود آمده است، اما باز هم برنامهای برای جلوگیری از متضرر شدن کشاورزان در دست نیست.
چتر حمایتی دولت باز شود
کشاورزانی که اکنون نمیدانند بهتر است محصول را رها کنند، یا آن را با هزینههای گزاف برداشت و به امید روزی برای فروش آن بنشینند. موضوعی که قطعاً با ورود دلالان به بازار و صدمه دیدن کشاورزان تمام میشود. از اینرو مسئولان باید هرچه سریعتر به این موضوع ورود کنند و با تصمیمی جامع نه همچون برنامه سال ۹۴ که برای استان فارس اجرا شد، جلوی متضرر شدن بیشتر کشاورزان را بگیرند. در این باره یوسف داودی، نماینده مردم سراب در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از دولت میگوید: «در حال حاضر برای تولید هر کیلوگرم سیبزمینی بیش از ۱۰۰۰ تومان هزینه شده، اما قیمت فروش هر کیلوگرم سیبزمینی کمتر از ۵۰۰ تومان است.»
البته این رقم در استان اصفهان گاهی به کمتر از کیلویی ۳۰۰ تومان هم میرسد که با توجه به هزینههای تولید، هیچ فایدهای برای کشاورزان اصفهانی ندارد که آنها را برداشت کنند. با این تفاسیر لازم است دولت نه تنها برای امسال برنامهای داشته باشد و مانع از متضرر شدن کشاورزان شود، بلکه با ایجاد کارخانههای فرآوری و فراهم کردن زیرساختهای سرمایهگذاری نه تنها کمکی به کشاورزان کنند، بلکه امکان صادرات محصول با ارزش افزوده را هم فراهم کنند. همچنین جهاد کشاورزی از این پس باید برای تولید این دست از محصولات برنامهریزی جامعی در پیش گیرند. در کنار تمام این موارد خرید تضمینی سیبزمینی هم به گفته کارشناسان میتواند گره گشا باشد و مانع از متضرر شدن کشاورزان شود.
