پذیرش در مدارس سمپاد و آموزش استعدادهای درخشان مسئلهای است که طی ماههای اخیر چند بعد پیدا کرده است، اما از وقتی که دانشآموزان تیزهوش و استعدادهای برتر کشور از سرمایههای انسانی به ویترین تبلیغاتی نظام آموزشی تبدیل شدند، فصل مشترک تمام ابعاد آموزش این دانشآموزان به حذف مدارس سمپاد منتهی شد و صدالبته که آموزشوپرورش هزارویک دلیل برای تخطئه فرآیند آموزش استعدادهای درخشان ارائه میکند تا مدارس غیرانتفاعی پرچم آموزش این دانشآموزان تیزهوش را به دست بگیرند و تا میتوانند از آنها استفاده ابزاری کنند.
از سوی دیگر، با توجه به واکنشهای گسترده و منفی نسبت به حذف مدارس سمپاد، آموزشوپرورش سعی کرده است تا ابتکار عمل برای تعطیلی این مدارس را از دست ندهد تا بالاخره از میان انتقادات کارشناسی راهی برای تحقق اهداف خود بیابد. برگزاری آزمون اخیر تیزهوشان پایههای مختلف یکی از این ابتکارات منحصر به فرد بود. بعد از اینکه آموزشوپرورش توقف پذیرش در مدارس سمپاد را کلید زد، با واکنشهای منفی زیادی روبهرو شد و در حال حاضر به شیوه اقناع عمومی روی آورده است. به این شکل که با آزمونهای بیاعتبار خانوادهها و دانشآموزان را از نحوه جذب و آزمون این مدارس ناامید کنند و خودشان داوطلبانه قید ادامه تحصیل در سمپادها را بزنند.
عدالت آموزشی قربانی کاسبی کمک آموزشیها
به طور مثال در آزمون تیزهوشان اخیر، سؤالات ورودی تیزهوشان ششم به هفتم که جمعه گذشته برگزار شد، از ماهها پیش در کانالها و گروههای آموزشی به اشتراک گذاشته شده بود. این سؤالات در کتابهای EQ مبتکران، اندیشمند، هوش و اشتعداد تحلیلی فرزانگان هم موجود بود. علاوه بر اینکه تمام ۶۰ سؤال تستی آزمون از کتاب ریون انتخاب شده و بدون پس و پیش در آزمون آورده شده بود.
با این حساب تکلیف بچههایی که این سؤالات را در دسترس نداشتند، معلوم نیست و آیا آموزشوپرورش میتواند ادعا کند این آزمون عادلانه برگزار شده است؟ آیا با این وضع برگزاری آزمون و انتخاب سؤالات، آموزشوپرورش میتواند تأثیر سوابق تحصیلی بر کنکور را عملیاتی کند؟
اگر آموزشوپرورش تصمیم داشت، عیناً سؤالات یک کتاب را از دانشآموزان آزمون بگیرد، دیگر لازم نبود مدام منابع معرفی کند و از آمدن سؤالات هوش کلامی و خلاقیت و ... سخن بگوید. به جز این سؤالات، آزمون تیزهوشان سال جاری ششم، هفتم و هشتم گزینهای بود که برای هر پاسخ غلط یک سوم نمره منفی در نظر گرفته بودند، در صورتی که براساس اصول آزمونسازی یک سوم نمره منفی برای سؤالات چهار گزینهای است.
نمونه این کجسلیقگیها در سؤالات تشریحی آزمون تیزهوشان پنجم تا نهم هم دیده شد. این در حالی است که با این شرایط فقط به سوداگران و مافیای کتابهای آموزشی دامن زدهاند و کلاسها، کتابهای هوش و آزمونهای هوش را به دکان پررونقی بدل کردهاند. همچنین این سؤال پیش میآید که آیا آموزشوپرورش اینطور میخواست، استرس دانشآموزان را از بین ببرد؟
آزمون تیزهوشان اولین واکنش عملی به نقد آزمون استرسزای سمپاد از سوی آموزشوپرورش به شمار میرود که به نظر میرسد، نتوانسته در آن نمره قبولی بگیرد.
به هر رو اینکه بعضی سؤالات را داشتهاند و بعضی نداشتهاند، آزمون را از درجه اعتبار و استاندارد ساقط میکند؛ آن هم در شرایطی که عدهای تا قبل از برگزاری آزمون چند بار شخصاً یا با راهنمایی معلم خود این سؤالات را پاسخ دادهاند.
واکنش آموزشوپرورشیها
با این وجود مسئولان آموزشوپرورش از جمله مجید قدمی رئیس سازمان آموزشوپرورش استثنایی کشور در واکنش به این انتقادات گفت: همه تستهای هوشی در دسترس است و به دلیل استانداردبودن از آنان استفاده میشود. مهم این است که فرد بتواند از پس سؤالات تجسم فضایی برآید.
عبدالرسول عمادی، رئیس مرکز سنجش وزارت آموزشوپرورش با اشاره به برگزاری تست هوش در پایه هفتم گفت: برای اولین بار در گزینش دانشآموزان تیزهوش به جای استفاده از آزمون پیشرفت تحصیلی غیراستاندارد از آزمون هوش استاندارد استفاده شده است.
وی افزود: در آزمون امسال بیش از ۱۵۰ هزار دانشآموز شرکت کردند که ۸۰ هزار نفر پسر و ۷۰ هزار نفر دختر بودند که به مدت یک ساعت به ۶۰ سؤال چهار گزینهای و پنج سؤال تشریحی پاسخ دادند.
گفتنی است، نتایج این سنجش در نیمه اول شهریورماه اعلام خواهد شد.
