حالا کارشناسان برای جلوگیری از گسترش حاشیهنشینی و خالی از سکنه شدن روستاها با بررسیهای مکرر به این نتیجه رسیدهاند که پرورش شتر میتواند جایگزین خوبی برای پرورش دام باشد. در این راستا کمیته امداد امام خمینی (ره) بهعنوان پیشتاز این طرح قرار است طرح پایلوت زنجیره پرورش شتر را در دومین قطب شتر کشور اجرایی کند.
شرایط آب و هوایی در خراسانجنوبی تغییر یافته است و دیگر نمیتوان همچون گذشته از مواهبی، چون وجود جویهای خروشان در راستای پرورش دام و کشاورزی بهره برد. با این حال این به آن معنا نیست که این استان دیگر هیچ ظرفیتی برای اشتغالزایی و تأمین معیشت مردم ندارد و بومیان همگی باید کولهبار سفر ببندند. همان اتفاقی طی چند سال اخیر بدون در نظر گرفتن ظرفیتهای اقلیمی استان رخ داد و منجر به خالی از سکنه شدن چندین هزار از روستاهای مرزی خراسانجنوبی شد.
خبری که در سال ۹۵ منتشر شد و مضمون آن چیزی جز سوت و کور شدن هزار و ۷۰۰ روستا نبود. این در حالی است که حتی در شرایط خشکسالی و تغییرات اقلیمی هم همیشه راهکاری برای در روستا ماندن روستاییان و تأمین معیشت آنها است. موضوعی که مسئولان با بررسی به موقع و کشف پتانسیلهای جدید با توجه به شرایط پیش آمده باید مدنظر قرار میدادند. یکی از این ظرفیتها همین بحث پرورش شتر است. شتری که به تازگی مصرف گوشت، روغن، شیر و دوغ آن محبوبیت بسیاری در بین عموم مردم کشور یافته است. بهطوریکه اکنون به هر فروشگاه موادغذایی که قدم بگذارید، در گوشه قفسه محصولات لبنی ظرفهای شیر و دوغ شتر را خواهید دید.
جدا از این مورد متخصصان طب سنتی هم بارها بر خواص ماساژدرمانی با روغن شتر و درمان دردهای مفصلی تأکید کردهاند. با این تفاسیر استان خراسان جنوبی به دلیل برخورداری از بیش از ۳۵ هزار نفر شتر و کسب مقام دوم پرورش این جاندار در کشور از ظرفیتهای بالقوه بسیاری برای درآمدزایی روستاییان و مهاجرت معکوس آنها برخوردار هستند که باید با سیاستگذاریهای جدید اقتصادی مسئولان همگی به فعل دربیایند.
کمتوجهی به ظرفیتهای جدید استان
در حال حاضر به گفته مسئولان ۴۷ درصد از روستاهای خراسانجنوبی خالی از سکنه شدهاند و میتوان با استفاده از ظرفیتهای جدیدی همچون پرورش شتر مهاجرت معکوس را در این استان رقم زد. استانی که با برخورداری از ۲۰ درصد جمعیت شتر کل کشور به عنوان قطب دوم پرورش شتر در کشور شناخته میشود. در این راستا و با توجه به ضرورت پرورش شتر در این استان معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی میگوید: از نظر جمعیت شتر، خراسان جنوبی رتبه دوم را در کشور پس از سیستان و بلوچستان دارد.
سیدجلال مدرسی میافزاید: متأسفانه خشکسالی چندین ساله علاوه بر مشکلاتی که برای دامداران برای تأمین علوفه ایجاد کرده، سبب ضعف مراتع و خشک شدن بعضی از چاههایی که برای گلهها استفاده میشده هم شده است. همچنین دام و طیور به ویژه دام وابسته به مرتع، حساسترین بخش در برابر خشکسالی است. بنابراین دیگر ظرفیت چندانی برای پرورش دام و طیور در تمامی نواحی استان باقی نمانده است و باید به فکر جایگزینی مناسب بود. این مقام مسئول در جهادکشاورزی استان ادامه میدهد: با توجه به اینکه اقلیم استان برای پرورش شتر مناسب است، انتظار میرود مسئولان نگاه ویژهای به صنعت شترداری داشته باشند. در راستای وجود ظرفیتهای فراوان برای پرورش شتر در خراسانجنوبی، محمد اصغرزاده، مدیرکل دامپزشکی خراسان جنوبی نیز با تأیید مطالب فوق میگوید: پرورش شتر و شترمرغ در خراسان جنوبی از ظرفیت خوبی برخوردار و نیازمند جذب سرمایهگذار در این حوزه است.
تبدیل تهدید خشکسالی که به فرصت
در راستای پرورش شتر، درحالیکه به گفته بهروزی، معاون امور اقتصادی اداره کل اقتصاد و دارایی خراسان جنوبی در راه جذب سرمایهگذار خارجی برای پرورش شتر دچار مشکلاتی هستیم، مدیرکل کمیته امداد امام خمینی (ره) خراسان جنوبی از آغاز طرح پایلوت زنجیره پرورش شتر در راستای توانمندسازی خانوارهای تحت حمایت در شهرستانهای سربیشه، نهبندان، طبس و خوسف با سرمایهگذاری داخلی خبر میدهد. این سازمان که بهعنوان پیشتاز در زمینه پرورش در استان معرفی میشود، قصد دارد با این اقدام ۱۳۰ هزار خانوار را در شهرستانهای سربیشه، نهبندان، طبس و خوسف تحت حمایت قرار دهد. رضا سلمآبادی دراینباره میگوید: پرورش شتر با توجه به درآمدزایی بالایی که برای صاحبانش به دنبال دارد، در واقع پتانسیلی است که میتواند خشکسالی را به فرصت تبدیل کند و منبع درآمد خوبی برای مددجویان تحت حمایت و توانمندسازی آنان باشد.
مدیرکل کمیته امداد امام خمینی (ره) خراسان جنوبی با بیان اینکه تاکنون هزار و ۹۷۱ مددجو در این خصوص به بانکها معرفی شدهاند، میافزاید: همچنین به هزار و ۸۳۰ نفر بیش از ۳۱ میلیارد و ۳۳۰ میلیون تومان پرداخت شده است. سلم آبادی با بیان اینکه ۹۷ درصد این اعتبارات پرداخت شده است، ادامه میدهد: بیش از ۵۰ درصد تسهیلات در روستاها پرداخت شده و ۳ درصد این تسهیلات معادل یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان پرداخت خواهد شد. وی با بیان اینکه طرح زنجیره پرورش شترپرواری به صورت پایلوت توسط کمیته امداد در استان اجرایی میشود، بیان کرد: این طرح با ظرفیت هزار و ۳۰۰ نفر شتر اجرا خواهد شد. با این تفاسیر حتی در شرایط تغییرات اقلیمی و خشکسالی هم ظرفیتهای بسیاری وجود دارد که مسئولان وظیفه شناسایی تکبهتک آنها و شکوفاییشان را دارند.
