همزمان با کاهش ارزش پول ملی کشور تقاضا برای خرید پول خارجی در داخل به طرز چشمگیری افزایش یافته و بسیاری از مردم میکوشند تا از طریق تبدیل پول رایج کشور به ارزهای بینالمللی، ارزش داراییها خود را حفظ کنند. این روند با افزایش نظارت بانک مرکزی بر داد و ستد ارز و مقابله با سفتهبازی در این بازار با اختلال و سختیهای مواجه شد و همین اتفاق باعث شد تا بار دیگر سایتهای خارجی مردم را به سمت بهرهگیری از بازار فارکس سوق دهند. در این خصوص باید گفت که سادهترین تعریف برای بازار فارکس، تبدیل یک ارز به ارز دیگر است که ادعا میشود که مقداری از این تبادل برای خرید و فروش کالا یا خدمات شرکتها و دولتها، هزینههای سفر و خرید جهانگردان یا سرمایهگذاری اشخاص و بنگاهها در کشور مورد استفاده قرار میگیرد، اما واقعیت آن است که بیشتر تبادلهای ارزی با هدف کسب سود از تفاضل قیمت خرید و فروش انجام میگیرد.
این بازار بر خلاف اکثر بازارهای مالی دیگر مکان فیزیکی خاصی نداشته و بانکها، مؤسسات و معاملهگران از طریق شبکه الکترونیکی یک ارز را در مقابل ارز دیگر معامله میکنند.
شکلگیری فارکس فارسی
کارگزاران معاملاتی فارکس نیز درهای خود را به سوی ایران گشودهاند تا از این فرصت بهره بگیرند و سود خود را بالاتر ببرند. این کارگزاران فارکس برای افزایش جذب مشتریان ایرانی خود ابتکار به خرج دادهاند و نسخههایی فارسی وبسایتهای خود را عرضه کردهاند تا ایرانیان راحتتر بتوانند در این بازار سرمایهگذاری کنند. این تنها قابلیت این وبسایتها نیست، آنان در کنار نسخههای فارسی، پشتیبانی فارسی نیز قراردادهاند که از روزهای دوشنبه تا جمعه از ساعت ۹ صبح تا ۹ شب آماده ارائه مشاوره به کسانی هستند که میخواهند وارد این بازار شوند، اما این پایان کار نیست؛ چراکه آنان برای کاهش هزینههای مشتریان خود، بهرغم ممنوعیت فعالیت فارکس در ایران، شماره تلفنی از داخل کشور ارائه کردهاند که بتوانید با این شماره تماس بگیرید و از راهنمایی پشتیبانان بهره ببرید.
نقطه عطف این وبسایتها در نقل و انتقالات پول است. در گذشته و پیش از ممنوعیت فارکس در ایران، کاربران برای ثبتنام در این بازار باید از حسابهای بینالمللی بهره میگرفتند تا بتوانند دریافتها و پرداختها خود را انجام دهند و اگر کسی امکان استفاده از این حسابها را نداشت، به مؤسساتی مراجعه میکردند که با دریافت کارمزدی ناچیز، کار پرداخت و دریافت وجوهات این کاربران را انجام میدادند، اما حالا این وبسایتها کار را راحتتر از هر زمان دیگر کردهاند و زمانی که شما با پشتیبان فارسی زبان سایتها تماس میگیرید، آنان شماره حسابهایی از داخل ایران به کاربر معرفی میکنند که به راحتی بتوانند معادل ریالی ارز خریداری شده را به این حساب واریز کنند و حساب خود را برای معامله شارژ کنند. علاوه بر این برای دریافت سود معاملات خود نیز همین حسابها به کمک کاربران میآیند تا سود معاملاتی خود را دریافت کنند.
فارکس در ایران ممنوع است
این خدمات علنی وبسایتهای فارکس به کاربران ایرانی در حالی ارائه میشود که مدتهاست، دولت و قوهقضائیه فعالیت در بازار فارکس را برای ایرانیان ممنوع کردهاند؛ چراکه فعالیت در این بازار باعث خروج ارز از کشور میشود. در واقع معاملهگران در این بازار به کار خرید و فروش ارز مبادرت میورزند و این امر باعث خروج ارز از کشور میشود و، چون از سوی هیچ نهاد یا ارگان قانونی داخلی نظارتی وجود ندارد، سرمایههای داخلی به جای سرمایهگذاری در داخل کشور به خارج منتقل میشود.
درست در سال ۱۳۹۰ و اوج تحریمها بود که سازمان بورس طی اطلاعیهای فعالیت تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در بازار فارکس را غیرقانونی اعلام کرد. در قسمتی از این اطلاعیه آمده بود: «بدین وسیله به اطلاع عموم هموطنان عزیز به ویژه صاحبان پساندازها و فعالان بازار پول و سرمایه میرساند، فعالیت تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی که با معرفی خود بهعنوان یکی از فعالان بازار ارز خارجی (FOREX)، فرابورس بینالملل و بورسهای خارجی هموطنان محترم را در اقصی نقاط کشور به سرمایهگذاری در اینگونه فعالیتها دعوت میکنند و مدعی سودآوری سرشار در این بازارها هستند، غیرقانونی است و هیچگونه مجوزی از بانک مرکزی و سازمان بورس و اوراق بهادار دریافت نکردهاند.»
بنابراین بر اساس این اطلاعیه، هیچ بروکر یا کارگزاری که در ایران مشغول فعالیت است از سازمان بورس مجوز ندارد و فعالیت غیرقانونی دارند و اگر افرادی به این بروکرها مراجعه کنند بهعنوان معاون در جرم شناخته میشوند.
دلیلی دیگری که برای عدم مشروعیت فارکس در ایران توسط دولت و قوهقضائیه عنوان شده، بحث اعتبار کارگزارها به معاملهگران بازار فارکس است. اگر کارگزارها اعتبار به معاملهگران ندهند، جذابیت این بازار از بین میرود و بسیاری از معاملهگران به خاطر اندک سرمایه آورده قادر به انجام معاملات نخواهند بود و اگر اعتبار بدهند تعداد زیادی تحتتأثیر فشارهای روانی و وسوسههای اغواکننده و با هدف سودآوری بیشتر با حجم سنگین معامله وارد بازار شده و متضرر خواهند شد.
نکته مهم دیگر در این خصوص پیچیدگی شدید بازار فارکس است که باعث شده بسیاری از سرمایهگذاران خرد این بازار در معاملات متضرر شوند و تنها بنگاههای بزرگ اقتصادی از این روند سود ببرند. در این خصوص سایت پلیس فتا نوشته است: معمولاً ۹۰ درصد از افرادی که وارد بازار معاملات ارز بینالمللی میشوند، ضرر میکنند. در واقع به علت آگاهی نداشتن افراد معاملهگر و پیچیدگیهایی که در این زمینه وجود دارد، افراد زیادی در این بازار متضرر میشود. معمولاً افراد با گذراندن دورههای کوتاهمدت و ناکافی وارد این بازار میشوند و سرمایههای خود را از دست میدهند. معمولاً سرمایهگذاران دیگر کشورها حرفهایتر و کارآمدتر هستند؛ لذا با توجه به قاعدع لاضرر، این معامله نامشروع است.
گفتنی است، اطلاعات و اسناد این گزارش برای ارائه به مراجع ذیصلاح جهت رسیدگی و مقابله با خروج ارز از کشور، در روزنامه «جوان» موجود است.
سلام
