در آستانه سالروز قطع روابط چهار کشور عربی (عربستان، مصر، امارات و بحرین) با قطر، دولت دوحه در اقدامی تلافیجویانه دستور تحریم کالاهای این کشورها را صادر کرد و به فروشگاههای این کشور اعلام کرد اجناس وارد شده از این كشورها را از قفسههای خود جمعآوری کنند. همچنین وزیر خارجه بحرین نیز در سخنانی ادعا كرد كه هیچ امیدی به حل بحران قطر نیست.
یك سال از بحران قطر و اعمال تحریمهای محور سعودی علیه این كشور میگذرد اما این بحران نهتنها حل نشده بلكه شكافهای بین دوحه و چهار كشور عربی بیش از پیش تشدید شده است. با شكست تلاشهای دیپلماتیك كویت برای حل اختلاف بین قطر و چهار كشور عربی، دوحه روز یكشنبه دست به اقدام تلافیجویانه علیه محور سعودی زد. وزارت اقتصاد قطر روز یكشنبه ابلاغیهای به همه مراکز تجاری و فروشگاههای کشور برای جمعآوری کالاها و تولیدات عربستان، مصر، امارات و بحرین صادر کرد. وزارت اقتصاد قطر تأکید کرد که این ابلاغیه از زمان صدور آن لازمالاجراست و بازرسان ویژه امور مصرفکنندگان وزارتخانه به زودی برای بازرسی همه فروشگاهها و مراکز خرید مراجعه میکنند تا از جمعآوری کالاهای مذکور اطمینان حاصل کنند. به گزارش خبرگزاری فرانسه، دولت قطر اعلام کرده «به خاطر حفظ سلامت شهروندان خود چنین دستوری صادر کرده است». هفته گذشته لولو الخاطر، سخنگوی رسمی وزارت خارجه قطر گفته بود که «کشورش توانسته محاصره تحمیل شده عربستان، امارات، بحرین و مصر علیه خود را به پیروزی تبدیل کند.» خردادماه سال گذشته عربستان، امارات، بحرین و مصر با بهانه قرار دادن یک نوار صوتی منتسب به امیر قطر، این کشور را به حمایت از تروریسم متهم و روابط خود را با قطر قطع کردند و مرزهای زمینی، دریایی و هوایی خود را با این کشور بستند. پس از آن محور سعودی شروط سیزدهگانهای را به قطر پیشنهاد داد كه در صورت پذیرفتن آنها مذاكرات را از سر بگیرند ولی مقامات دوحه با بیان اینكه خواستههای اعراب با حاكمیت ملی آنها در تعارض است، از پذیرش آن سر باز زدند و بحران در روابط دو طرف تشدید شد. قطع رابطه با ایران، بستن شبكه الجزیره و قطع حمایت از حزبالله لبنان از جمله شروطی بودند كه محور سعودی از قطر درخواست كرده بود. سیاستهای سعودی علیه قطر طی یک سال گذشته پیوسته ادامه داشته و ریاض از هیچ تلاشی برای ضربه زدن به قطر فروگذار نکرده است. اخراج این كشور از شورای همكاری خلیج فارس و تلاش برای ترغیب سایر كشورها به قطع رابطه با قطر، با هدف تحت فشار قرار دادن دوحه انجام شد اما برخلاف تصور سعودیها، شرایط بینالمللی به نفع قطر بود و بسیاری از كشورها در این بحران جانب قطر را گرفتند و حمایت خود را از حاكمیت این كشور اعلام كردند. عربستان و متحدانش سعی داشتند با فشارهای اقتصادی، كشور كوچك قطر را به پذیرش خواستههای خود وادار كنند اما به نظر میرسد این فشارها كارساز نبوده و دوحه خود اقدام به تحریم كالاهای این كشورها كرده است.
ناامیدی از حل بحران
در حالی كه دولت كویت تلاش كرد با میانجیگری بین قطر و كشورهای عربی به این بحران منطقهای خاتمه دهد اما اظهارات مقامات متخاصم عربی نشان میدهد كه امیدی به حل بحران وجود ندارد. خالد بن احمد آل خلیفه، وزیر خارجه بحرین دیروز با اشاره به اینکه چهار کشور عربی از تحریم قطر متضرر نشده و نخواهند شد، مدعی شد که دوحه تنها طرفی است که از این تحریمها متضرر شده و در صورت استمرار رفتارهای اهانتآمیز قطر تحریمها طولانیتر خواهد شد. آل خلیفه در گفتوگو با روزنامه الشرقالاوسط گفت:«سران کشورهای حاشیه خلیج (فارس) سازوکار سریع و در عین حال آرامی را برای حل اختلافات و بحرانها دارند که معمولاً به نفع ملتها ختم میشود اما قطر قواعد و اصول روابط را تغییر داده و سریعاً این قضیه را جهانی کرد و همین امر به طولانی شدن بحران منجر شد.» وزیر خارجه بحرین همچنین گفت که هیچ امیدی به حل بحران قطر وجود ندارد و با اشاره به ایفای نقش منفی دوحه در ائتلاف عربی علیه یمن اظهار داشت که «(قطر) عضو امین و فعال در این ائتلاف نبود.» پیش از این روزنامه کویتی «الرأی» هفته گذشته به نقل از منابعی دیپلماتیک نوشت که تلاش اخیر کویت برای حل بحران کشورهای عربی خلیج فارس و قطر که به اولین سالگرد خود نزدیک شده است، موفقیتآمیز نبود.
