«دیگی که برای من نجوشه میخوام سر سگ توش بجوشه»! این خلاصه طرح B امریکا برای سوریه پساداعش است؛ سوریهای كه بعد از هفت سال جنگ داخلی، نه فقط سقوط اسد در آن محقق نشد، موازنه قوا در آن نیز بهسمت متحدین دولت سوریه پیش میرود.
شبكه المیادین میگوید به سندی دست پیدا كرده كه در آن چشمانداز سوریه با تقسیم به پنج منطقه ترسیم شده است، پنج منطقهای كه البته به شیوه فدرال اداره خواهد شد كه در شرایط جاری سوریه، به تجزیه آن منجر شود. امریکا، انگلیس، فرانسه، اردن و عربستان به تازگی سندی غیر رسمی به سازمان ملل ارائه كردهاند كه چشمانداز این كشور را در شرایط جدید، به تصویر میكشد. این سند، بازتاب تحولاتی است كه بعد از آزادسازی البوكمال، آخرین مقر گروه تروریستی داعش در سوریه رقم خورده است. به نظر میرسد ائتلاف تحت رهبری امریکا بعد از فروپاشی آخرین مقر داعش در سوریه، در مسیر طرحB در سوریه قرار گرفته است، طرحی كه به جای موازنهسازی مقابل ائتلاف حامی دولت سوریه مركب از ایران، سوریه، عراق،روسیه و حزبالله (1+4)، مختلسازی روند ثبات دولت مركزی در سوریه را هدفگیری كرده است. بخشی از این طرح طی روزهای اخیر، از طریق بی اثرسازی روندهای سیاسی مورد حمایت دولت روسیه در سوچی دنبال میشود. در حالی كه قرار است به ابتکار دولت روسیه روزهای ۲۹ و ۳۰ ژانویه (۹و۱۰ بهمن) كنگره سوچی مركب از طرفهای درگیر در جنگ سوریه برگزار شود، دیروز «ائتلاف نیروهای ملی و انقلابی سوریه»، به عنوان یکی از مهمترین گروههای اپوزیسیون این کشور نشست کنگره صلح در سوچی روسیه را تحریم کرد. پیش از این، روزنامه روس «نیزاویسیماگازیتا» با اشاره به نشست اول سوچی كه رؤسای جمهور ایران، تركیه و سوریه در آن شركت كردند، نوشته بود: «پیام سوچی به جهان؛ آینده سیاسی سوریه از دست امریکا خارج شد.» این در حالی است كه استفان دیمیستورا، فرستاده سازمان ملل به سوریه نیز دیروز به خبرنگاران گفت كه سازمان ملل هنوز درباره حضور در کنفرانس سوچی تصمیم نگرفته است. با وجود تحریم نشست سوچی از سوی «ائتلاف نیروهای ملی و انقلابی سوریه»، ماریا زاخارووا سخنگوی وزارت خارجه روسیه روز شنبه اعلام کرد که کردهای سوریه در نشست گفتوگوی ملی سوریه که در شهر سوچی روسیه برگزار میشود، شرکت میکنند.
قیمومیت سازمان ملل
ماریا زاخاروا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه پنجشنبه قبل از طرح امریکا برای ایجاد «نیروی مرزی» در شمال سوریه، انتقاد كرده وگفته بود: « امریکا در سوریه به دنبال استراتژی تجزیه این کشور است. پروژهای كه روسها از آن سخن میگویند، دیروز با فاش شدن سند غیر رسمی متحدین امریکا درباره آینده سوریه نمایانتر شد. المیادین میگوید به سندی دست پیدا كرده كه پنج کشور امریکا، انگلیس، فرانسه، اردن و عربستان آن را به سازمان ملل ارائه كرده و خواستار تقسیم دولت سوریه به حکومتهای منطقهای و کاهش اختیارات ریاست جمهوری این کشور است. این سند از «استفان دیمیستورا»، فرستاده ویژه سازمان ملل در امور سوریه میخواهد مذاکرات وین را بر تغییر قانون اساسی سوریه و ایجاد محیطی رقابتی بدون هیچ ترسی و همچنین بر ضرورت مشارکت سوریهای مقیم خارج در انتخابات آتی متمرکز کند و بررسی اختیارات ریاست جمهوری، اختیارات نخستوزیر، ساختار پارلمان، استقلال قوه قضائیه، دولت فدرالیسم، تضمین حقوق و آزادی برای همه سوریها، اصلاح بخش امنیتی سوریه، و همچنین اجرای تغییراتی در قانون انتخابات این کشور را شامل میشود. امریکا و متحدان آن، این سند را در اختیار دیمیستورا قرار دادهاند تا وی مسیر گفتوگوهای آتی ژنو را براساس ادعای امریکا ترسیم کند. در بند یك این سند آمده است: «اختیارات رئیسجمهور: رئیسجمهوری که اختیاراتش بر اساس قانون اساسی کنونی تغییر میکند، باید توازن و هماهنگی بین همه جریانها و احزاب را ایجاد کند و استقلال نهادهای دولت مرکزی یا منطقهای را تضمین کند.»بخش مهم این سند كه چشمانداز تجزیه سوریه را بیشتر در شرایطی كنونی نمایان میكند، بند (7) آن است كه میگوید:« تمرکززدایی قدرت (فدرالیسم): باید به دولتهای محلی اختیارات مشخص با استناد به قانون تمرکز زدایی داد.»بندی از این سند نیز چیزی شبیه به قرار دادن سوریه تحت قیمومیت مستقیم سازمان ملل است:« با استناد به قطعنامه 2254 (2015) شورای امنیت، مسئولیت ضمانت اجرای انتخابات آزاد و سالم بر عهده سازمان ملل است، همانطوری که مسایل مربوط به قانون نیز بر عهده این نهاد بین المللی است.»
واكنش دمشق
بشار جعفری، نماینده سوریه در سازمان ملل میگوید كه: همزمان شدن نشست وین با توزیع و افشای آنچه سند غیررسمی در زمینه احیای روند سیاسی در سوریه خوانده میشود تصادفی نیست آن هم از سوی (گروه واشنگتن) کشورهایی که در کشتار سوریها دخیل بودند. وی این سؤال را مطرح کرد، چطور فرانسه و انگلیس که از سیاست امریکا همانند کوری که از یک کور دیگر تبعیت میکند راهحلی برای بحران سوریه مییابند و چطور عربستان با فرهنگ جاهلیت میتواند قانون اساسی پیشرو برای سوریه ارائه کند. عربستان آیا مناره آزادی در خاورمیانه یا محور دموکراسی یا کشوری قانونمدار و مجری قانون اساسی و عدالت اجتماعی است که در تدوین قانون اساسی سوریه نقش دارد؟پیتر فورد، سفیر سابق انگلیس در سوریه در گفتوگو با المیادین گفت: هدف امریکا از سندی که «گروه واشنگتن» مطرح کرده، تضعیف سوریه و ریاستجمهوری آن و تحمیل شروطی بر این کشور است. امریکا میخواهد از طریق این سند چیزی را که در جنگ از تحقق آن عاجز بوده است در مذاکرات به دست آورد. وی این سند را سخیف دانست و گفت: آنچه در این سند وارد شده غیرعملی و دلیلی بر ضعف همپیمانان امریکاست.
مهند دلیقان، رئیس هیئت مخالفان مورد حمایت مسکو نیز گفت که هدف فاش کردن سند واشنگتن در زمان کنونی کارشکنی در نشست سوچی است. بشار جعفری، رئیس هیئت نظام سوریه در مذاکرات وین بعد از جلسه دوجانبه با استفان دیمیستورا درباره سند غیررسمی منتشر شده درباره حل بحران سوریه اظهار داشت: امریکا که داعش را ایجاد کرد نمیتواند از راهحل سیاسی در سوریه صحبت کند.
