احمد كاظمزاده
اگر مواضع كشورهاي جهان را در قبال درخواست همهپرسي جدايي منطقه اقليم كردستان عراق از دولت مركزي اين كشور بررسي كنيم در نهايت به اين نتيجه روشن ميرسيم كه تاكنون هيچ دولتي در دنيا به استثناي رژيم صهيونيستي از اين درخواست استقبال نكرده است و اتخاذ چنين مواضعي نيز از سوي اين رژيم غيرمنتظره نبوده و كاملاً با راهبرد اين رژيم در ايجاد جدايي و تفرقه ميان كشورهاي اسلامي و مهمتر از آن ميان مسلمانان انطباق دارد و اين رويكرد از همان ابتداي تأسيس رژيم صهيونيستي به طور سازمانيافته و برنامهريزي شده در دستور كار اين رژيم قرار گرفته است و پيش از آن نيز ميتوان رگههايي از اين تفرقهافكني را در مقاطع مختلف تاريخي از صدر اسلام تاكنون به صورت مختلف رديابي كرد. از اين ديد همهپرسي جدايي با آموزههاي اصيل اسلامي نيز منافات پيدا ميكند و حركتي برضد منافع مسلمانان از جمله خود كردها محسوب ميشود كه اغلب آنها مسلمان هستند.
حتي اگر آراي پارلمان محلي اقليم را معياري براي محك زدن مخالفان و موافقان قرار بدهيم ميبينيم كه اين مصوبه با اندكي بالاي 50 درصد تأييد شد و اين بدين مفهوم است که دستكم حدود 40 درصد ساكنان اقليم نيز برگزاري آن را به نفع خود نميدانند و اولويتهايي مهمتر از آن را براي تأمين حقوق و مطالبات ساكنان اقليم قائلند. با وجود اينكه درآمدهاي اقليم در سالهاي گذشته به دلايل مختلف از جمله فروش خارج از كنترل نفت منطقه و دريافت بودجه از دولت مركزي افزايش يافته بود اما به صورت عادلانه به مصرف نرسيده، لذا اكنون چالشهاي اقتصادي و اجتماعي در منطقه افزايش يافته است و در صورتي كه بر برگزاري همهپرسي اصرار شود، احتمال افزايش اين چالشها دور از انتظار نخواهد بود و اعمال تحريمهاي اقتصادي از سوي كشورهاي همسايه و قطع روابط تجاري و اقتصادي ميتواند فشارهاي داخلي را به طور بيسابقهاي افزايش و گسترش دهد. نكته قابل توجه و تأمل در اين ميان اين است كه مخالفتها تنها به كشورهاي همسايه محدود نميشود و حتي دو كشور امريكا و انگليس نيز به صراحت با برگزاري همهپرسي جدايي مخالفت كردهاند كه اين مسئله شكافي را نيز ميان مواضع اين كشورها و رژيم صهيونيستي به عنوان حامي و مدافع سرسخت همهپرسي جدايي آشكار ميكند. امريكا در مواضع اعلامي خود برگزاري اين همهپرسي را اقدامي بر ضد مبارزه با داعش قلمداد ميکرد و اين نشان ميدهد داعش نيز همانند رژيم صهيونيستي در پي فرصتي براي بازيابي خود است و عواقب همهپرسي ميتواند چنين فرصتي را در اختيار آنها قرار دهد.
با توجه به اينكه بزرگترين بازنده برگزاري همهپرسي در عراق اعراب سني اين كشور هستند كه حكومت اقليم از فرصت مقابله با داعش براي تصرف حدود يكچهارم سرزمينهاي حاصلخيز آنها استفاده كرده است، لذا اين امكان وجود دارد كه آنها اينبار نيز به استفاده از داعش عليه بازپسگيري اراضي خود از اقليم متوسل شوند، از اين رو تقريباً براي اغلب كشورها حتي در غرب و سازمان ملل اين نكته آشكار است كه اصرار بر برگزاري همهپرسي امكان دارد عراق را دوباره وارد فاز جديدي از بيثباتي بكند كه به جز بازيگران آشوبسازي چون گروههاي تكفيري و رژيم صهيونيستي هيچكس ديگري از آن منتفع نشود و همه ناخواسته وارد بازي باخت - باخت شوند. اين در حالي است كه تجربه تحولات گذشته اين درس تلخ را براي همه آموخته است كه منافع همه در ورود به بازيهاي برد - برد است كه انصراف حكومت اقليم از برگزاري همهپرسي و مذاكره با دولت مركزي ميتواند منافع گستردهاي را براي هر دو طرف رقم بزند و فضاي پساداعش را سمت خاورميانهاي آباد هدايت كند.
