نویسنده: فريبا دولتزاده*
رفتار پرخاشگرانه را خشونت و كلام پرخاشگرانه را پرخاشگري گويند. اعمال خشونت به دو شيوه جسماني و كلامي است و علت و هدف هردو، يك موضوع است. خشونت رفتاري است كه در آن، يكنفر با عمل يا كلام به فرد ديگري حمله ميكند و او را مورد آزار و اذيت جسماني يا رواني قرار ميدهد. آنچه در انجام خشونت بسيار آزار دهنده است، تحقيري است كه نسبت به فرد مقابل صورت ميگيرد.
خداوند متعال در آيه 19 سوره مباركه نساء ميفرمايد: «و با آنان پسنديده رفتار كنيد و اگر از آنان نفرت داشتيد (باز هم با آنان پسنديده رفتار كنيد) چه بسا چيزي خوشايند شما نيست و خدا در آن خير فراواني قرار ميدهد.»
يكي از موضوعاتي كه آسيبهاي بسيار جدي به ارتباط ميان زوجين وارد ميكند، خشونت است. ممكن است بتوان با سعي بسيار، همسر را براي خشونتي كه داشته، بخشيد؛ ولي فراموش كردن آن، به ويژه اگر تكرار شود بسيار مشكل و حتي غيرممكن است.
افرادي كه از خشونت استفاده ميكنند، همواره خود را محق ميدانند و اعتقاد دارند فرد مقابل با رفتاري كه داشته، آنها را وادار به خشونت كرده است. بارها شنيدهايم كه گفتهاند: «وقتي عصباني ميشوم كنترلي بر رفتارم ندارم، همسرم بايد مراقب باشد تا مرا عصباني نكند.»
عمدهترين مشخصه افراد پرخاشگر پايين بودن اعتماد به نفس و ناتواني در برقراري يك ارتباط انساني است. معمولاً افراد پرخاشگر، زماني چنين رفتاري دارند كه در وضعيت قدرت برتري باشند؛ يعني زماني كه فرد مقابل آنها قويتر باشد، پرخاشگري نخواهد كرد كه اين نشان ميدهد افراد پرخاشگر، حسابگرانه پرخاشگري ميكنند.
توجه داشته باشيد كه اگر پرخاشگري از طرف يك شخص غريبه باشد، ميتوان آنرا فراموش كرد، ولي اين برخورد از سوي بستگان يا افرادي كه به شما نزديكترند، به خصوص از طرف همسر، اثرات مخرب بسيار قويتر و ماندگارتري خواهد داشت. بخش خطر آفرين رفتارها يا كلمات پرخاشگرانه اين است كه افراد ديگري كه شاهد اين رفتارها هستند، پس از آن به خود اجازه ميدهند، بياحترامي كنند. حتي فرزندان نيز اين روش را خواهند آموخت و هر زمان كه احساس ناراحتي كنند، پرخاش خواهندكرد. در هنگام خشم اين دو نكته مهم را به خاطر بسپاريد:
نخست آنچه براي خود ميپسنديد براي ديگران نيز بپسنديد. ديگر اينكه در ذهن خود تكرار كنيد كه در هيچ موقعيت و به هيچ دليلي، حق نداريد نسبت به ديگران با خشونت رفتار كنيد.
* اداره مشاوره و مددكاري معاونت اجتماعي فاتب
