نويسنده: ميترا شهبازي
منطقه مکران عليرغم ظرفيتهاي فراوانش در راستاي رونق اقتصادي و توسعه روابط تجاري، سالهاست مورد غفلت مسئولان قرار گرفته است. در راستاي اهميت اين منطقه استراتژيک کارشناسان معتقدند ظرفيت اين ناحيه شامل: موقعيت مناسب دريايي براي فعاليتهاي شيلاتي، برخورداري از منابع آبي مورد نياز براي احداث پتروشيميها و گسترش صنايع پرسود اين چنيني، داشتن ظرفيت مناسب آب و هوايي براي گسترش فعاليتهاي کشاورزي به ويژه گلخانهاي و از همه مهمتر وجود سواحل بکري که ميتواند به فعاليتهاي تجاري و گردشگري کمک فراواني کند، ميشود.
دولت برنامه مشخصي براي توسعه مکران ندارد
عليرغم تمام اين پتانسيلهاي ناب اقتصادي که کارشناسان از آن به عنوان گنج ياد ميکنند، مسئولان تاکنون هيچ برنامه جامعي براي آن نداشته اند. اين درحاليست که مقام معظم رهبري علاوه بر سال 63 در سال 93 نيز بر ضرورت توسعه و آبادسازی سواحل مکران تاکيد کردهاند. در اين راستا محمدنعیم امینیفرد، نماینده مردم ایرانشهر ميگويد:« متاسفانه فراهم نبودن بسیاری از زیرساخت ها در این منطقه امکان پیشرفت را از آن سلب کرده است. بنابراين ایجاد راه آهن و خطوط ریلی در مسیر منتهی به سواحل مکران و همچنین جاده سازی در این مسیر از اولویتهایی است که میتواند رشد این منطقه را رقم بزند.» وي ادامه ميدهد: «متاسفانه تاکنون دولتها برنامه مشخصی برای رونق سواحل مکران نداشتهاند.»
همچنين علي کرد، نماینده مردم خاش در مجلس هم با تاکید بر اینکه سواحل مکران از کمترین امکانات رفاهی بیبهره است، ميگويد:«وظيفه دولت است که در اولین گام و در برنامه کوتاه مدت خود برای توسعه سواحل مکران، زیباسازی و ایمن سازی این مناطق را در دستور کار قرار دهد. همچنين ایجاد فرودگاه، هتلها و متلها در حواشی سواحل مکران جزو مسائلي محسوب ميشود که به رونق گردشگري منطقه ميانجامد.»
ظرفيتهاي نادر سواحل مکران
سواحل مکران از انتهاي مرز جنوبي کشور از سمت چابهار شروع ميشود و تا نزديکي هرمزگان، بندرعباس و کرمان کشيده ميشود که استان سيستان و بلوچستان با برخورداري از 350 کيلومتر، بيشترين سهم از آن را به خود اختصاص ميدهد و بر اهميت آن ميافزايد. نماينده مردم زابل در مجلس شوراي اسلامي با اشاره به اينکه سواحل مکران ظرفيتي براي دسترسي به آبهاي آزاد است، به خبرنگار «جوان» ميگويد:« با توجه به اينکه اين منطقه در بيرون از تنگه هرمز واقع شده، ما از تمام محدوديتها و خطرهاي اين تنگه در امان هستيم. بنابراين راه دسترسي به آبهاي آزاد کوتاه تر و به همان ميزان هم فعاليتهاي تجاري تسهيلتر شده است.»
احمدعلي کيخا ادامه ميدهد:« از ديگر امکانات اين مناطق ميتوان به توريستپذيري آن اشاره کرد. همچنين توسعه کشاورزي با استفاده از آب درياها و امکان کشت انواع محصولات باغباني بسيار نادر همچون خربزه درختي، زيتونهاي محلي، پاپايا، موز، انبه و غيره در اين منطقه فراهم هست که از طريق واردات تامين ميشوند.» از اين رو ميتوان علاوه بر خودکفايي در بحث توليد محصولات کشاورزي، با صادرات مازاد توليدات، زمينه ارزآوري به کشور را هم فراهم کرد.
رونق فعاليتها تجاري با مکران
علاوه بر تمام آنچه که تاکنون گفته شد، اين سواحل در مقايسه با مناطق گردشگري و تجاري بزرگ دنيا از ظرفيتهاي بالاتري برخوردار است که ميتواند از وابستگي کشور به اقتصاد نفتي بکاهد. در اين خصوص نماينده مردم زابل ميگويد:« وقتي اين منطقه را با سواحل شانگهاي چين، بندر دبي و غيره مقايسه ميکنيم، ميبينيم که همانطور که مقام معظم رهبري بارها تاکيد فرمودهاند، سواحل مکران ايران از لحاظ استراتژيکي از مزيت هاي بالاتري برخوردار است.»
کيخا با اشاره به اينکه اين مناطق نه تنها ميتواند باعث بهبود و رفاه اجتماعي شود، بلکه رونق اقتصادي منطقه و حتي کشور را هم ميتواند به همراه داشته باشد، ميافزايد:« بسياري از کشورهاي آسيايه ميانه مي توانند راه دسترسي شان را از طريق منطقه چابهار و زابل فراهم کنند. درحال حاضر دولت برنامهاي در ارتباط با ايجاد منطقه آزاد تجاري مشترک بين ايران و افغانستان در دست دارد که انشالله در سالهاي آتي شاهد سرمايه گذاريهاي کلان خواهيم بود که هم تحولي را در زندگي سواحل جنوب کشور ايجاد کند و هم صرفه اقتصادي آن به کشور برسد.»
وي با اشاره به اينکه برنامهريزي براي توسعه سواحل مکران از قدمت زيادي برخوردار است، ادامه ميدهد:« اين منطقه از اوخر سال دهه 60 مورد توجه قرار گرفت، اما متاسفانه از آن زمان تاکنون مسئولان تصميمات کارسازي براي آن نگرفتند. در حال حاضر نيز توسعه سواحل مکران در حد برنامه ريزي است و اميد است اين تصميمات به زودي عملياتي شوند.»