نویسنده: بیژن تنها
بحث حفظ و جلوگيري از تخريب محيط زيست از جمله وظايف اصلي دولتها به حساب ميآيد. متأسفانه در شرايط حاضر موضوع محيط زيست به گفته برخي صاحبنظران خود آلوده به موضوعات سليقهاي و سياسي شده كه اين نوع نگاه راهبردي بيشترين آسيب را به محيط زيست زده است. افزايش تخريب اكوسيستمهاي حساس، تخريب جنگلها به عنوان ميراث سبز به همراه در معرض خطر و نابودي قرار گرفتن گونههاي جانوري و گياهي، محيط زيست و زيست آدمي را در كشور در معرض تهديد قرار داده كه افزايش ريزگردها معضلات محيط زيست را دوچندان كرده است.
ايران كشوري با تنوع آب و هواي مختلف داراي گونههاي گوناگون جانوري و گياهي در زمين، دريا و هوا است. بهشت چهارفصل سبب شده است تنوع زيستي در همه جاي كشور وجود داشته باشد. متأسفانه به دليل آنكه مشكلات و معضلات زيست محيطي در كشور در ميان دولتها جابهجا ميشود، افزايش معضلات و مشكلات ناشي از بيتوجهي علاوه بر آنكه به اكوسيستمهاي حساس كشور فشار آورده است، اين بيتدبيري بعضاً اسباب زحمت مردم را در طول سال نيز به همراه داشته است.
در حقيقت اين انتظار ميرود كه در دولت دوستدار محيط زيست حرفها به عمل تبديل شود، نه اينكه حرف به شعار تبديل و در عمل كارنامه خالي ارائه شود. در اين زمينه اين انتظار ميرود دولت به عنوان وكيل مردم در حفاظت از محيط زيست كوشا باشد.
ناكارآمدي دولت در محيط زيست و آلودگي هوا
نگاه كلان به حوزه محيط زيست زماني مطلوب و مناسب است كه محيط زيست در معرض تخريب و نابودي نباشد و اگر حساسيت آن بالا است بايد نگاه ويژه به بخشهاي مختلف آن صورت گيرد نه اينكه محيط زيست به ابزار سياسي تبديل شود كه در اين صورت چيزي جز تخريب حاصل نخواهد شد. در اين خصوص يك استاد دانشگاه تربيت مدرس با بيان اينكه نگاه دولت يازدهم در حوزههاي مختلف سياسي بوده است، گفت: يكي از مهمترين عرصههايي كه ناكارآمدي و سياسيكاري در آن نمود بيشتري داشته، حوزه محيط زيست بوده است. لطفالله فروزنده به «پويا» درباره مسئله آلودگي هوا و محيط زيست به عنوان يكي از مهمترين دغدغههاي مردم شهر تهران و كلانشهرها گفته است: محيط زيست يك مسئله ريشهاي محسوب ميشود و بايد يك مديريت واحد براي آن تصميمگيري كند. وي ميافزايد: تهران اگر بخواهد بهخوبي اداره شود بايد يك مديريت واحد داشته باشد و اگر مديريتهاي مختلف در مورد مسائل گوناگون همانند محيط زيست و آلودگي هوا تصميمگيري كنند، حل آن به خوبي پيش نميرود. اين استاد دانشگاه تربيت مدرس تصريح ميكند اين مديريت واحد و تصميمگير درباره مسائل شهري ميتواند در اختيار شهرداريها قرار بگيرد و نمونه بارز آن در بسياري كلانشهرهاي دنيا اجرايي شده و شهرداريها مسئول اداره شهر هستند.
فروزنده استاد دانشگاه تربيت مدرس ميگويد: متأسفانه نگاه دولت يازدهم در مسائل مختلف سياسي بوده و اين نگرش در عرصه محيط زيست نيز نمود بيشتري داشته است؛ در عرصه محيط زيست با سياسيكاري، ناكارآمدي و عدم رفع مشكلات مواجه بودهايم. فروزنده ميگويد: مسائلي همچون آلودگي هوا، گرد و غبار و ساير مشكلات زيست محيطي بخشي از ناكارآمدي سازمان محيط زيست محسوب ميشود كه متأسفانه در شهر تهران آلودگي هوا مردم را در پاييز و زمستان رنج داده است. اين استاد دانشگاه تربيت مدرس با انتقاد از عملكرد دولت نسبت به بيتوجهي در حمل و نقل شهري گفت: يكي از عوامل آلودگي هوا حمل و نقل عمومي است كه در اين راستا دولت حتي ريالي به شهرداري پرداخت نكرده و بايد به حمل و نقل عمومي توجه بيشتري صورت گيرد. فروزنده تصريح كرد: وقتي دولت بدون هرگونه حساب و كتاب، خودرو توليد ميكند و آن را وارد كلانشهرها و بهويژه تهران ميكند و همچنين به صنايع مجوز صادر ميكند بايد شاهد افزايش آلودگي هوا باشيم، چراكه دولت بايد از شمارهگذاري بيدليل خودرو و همچنين عدم توجه به حمل و نقل عمومي پرهيز كند و موضوع محيط زيست و آلودگي هواي تهران را به طور جد به مديريت واحد واگذار كند.
تأسف ابتكار از بهرهبرداري سياسي از محيطزيست
فرار رو به جلوي رئيس سازمان محيط زيست در حالي صورت ميگيرد كه مردم بسياري از استانها غبار در چشم و گلو چشم انتظار اقدامات دولت براي كاهش آثار تخريب محيط زيست هستند. در اين خصوص رئيس سازمان حفاظت محيط زيست گفته است دولت تمام اهتمام خود را براي حل مسائل خوزستان نظير گردوغبار به كار بسته، اما اينكه گروههاي سياسي خاصي از عواطف، رنجها و آلام مردم خوزستان بهرهبرداريهاي سياسي كردهاند، جاي تأسف بسياري دارد.
در حقيقت تأسف رئيس سازمان براي تخريب محيط زيست بايد ابراز شود نه براي فعاليتهايي كه دولت در آنها كمكاري كرده است. چراكه كارنامه دولت در حفظ محيط زيست كاملاً مشخص است و در اين باره بايد سري به تالابها و رودخانهها، جنگلها و استانهاي جنوبي زد تا همه چيز مشخص شود.
هيچ طرح بدون تأييديه زيستمحيطي در دولت يازدهم وجود ندارد!
ابتكار خاطرنشان كرد: دولت يازدهم رويكردي بسيار جدي براي سياستگذاري در موضوعاتي مانند انتقال آب و سدسازي اتخاذ كرد كه اين رويكرد نهادينه كردن ارزيابي زيستمحيطي طرحهاي عمراني و توسعهاي است. در حال حاضر موضوع ارزيابي زيستمحيطي ديگر كاري تفنني و تشريفاتي نيست، بلكه به فرآيندي بسيار جدي در خصوص تمام طرحها تبديل شده است. در دولت يازدهم هيچ طرح بزرگ عمراني وجود ندارد كه بدون ارزيابي زيستمحيطي تأييديه اخذ كرده باشد. اين سخنان در حالي بيان ميشود كه خانم ابتكار سالهاست در حوزه محيط زيست حضور داشته است و كارنامه ايشان مؤيد ادعاي كاري اوست. اينكه بايد دانست كه تخريب محيط زيست يك شبه صورت نگرفته است بلكه كمكاريها و ناكارآمديها و شيوههاي نادرست و سليقهاي اسباب تخريب محيط زيست را در طول زمان فراهم كرده است. براين اساس بايد پذيرفت محيط زيست سرمايهاي متعلق به همه اقشار جامعه و نسل آينده است و هرگونه ناكارآمدي ضرر رسانده به همه ملت به حساب ميآيد كه اين امر هرگز فراموش نخواهد شد چراكه محيط زيست متعلق به همه است و بايد مطالبهگريها در اين حوزه پاسخ داده شود.
