نويسنده: محمدرضا سوري
با وجود اينكه وجود سيستم تصفيه فاضلاب مي تواند ازروان شدن مواد سمي به محيط زيست جلوگيري كند اما ، غفلت از اين موضوع حياتي سبب شده تا به راحتي فاضلاب هاي خطرناك در محيط زيست وبستر رودخانه راه پيدا كند.
آمارها نشان مي دهد غفلت ازاين موضوع درچند دهه قبل باعث شده تا برخي بيماري ها درمناطق مختلف كشور شيوع پيدا كرده وبه يك اپيدمي تبديل شود. يكي ازكارشناسان محيط زيست در خصوص اين آلودگي ها به " جوان "مي گويد:«ورود برخي آلودگي ها از جمله فاضلابهاي خانگي وصنعتي به زاينده رود سبب شده تاشاهد شيوع برخي بيماري هاي واگير دار دراين منطقه باشيم .»
آيت همتي مي افزايد:« اين آلودگي ها سبب شده تا درحال حاضر شاهد شيوع بيماري هايي همچون ، اسهال خوني، کم خوني، بيماريهاي گوارشي و پوستي در منطقه زاينده رود باشيم.» وي ادامه مي دهد:« به همين منظور براي كاهش آلودگي ها چاره اي جزء اين نداريم كه اقدام به ساخت سيستم تصفيه فاضلاب در مناطق مختلف كنيم .»
تصفيه خانه هاي غير استاندارد
خشكسالي هاي اخير ، در كنار رها شدن انواع فاضلابهاي صنعتي وخانگي به زاينده رود از جمله مواردي است كه از سالهاي قبل زنگ خطر سلامتي مردم را به صدا درآورد به طوري كه كارشناسان اعلام كردنند براي پيشگيري از اين موضوع چاره اي نداريم جزء آنكه در مناطقي كه آلودگي ها وارد حريم رودخانه زاينده رود مي شود سيستم تصفيه فاضلاب ايجاد كنيم.
بررسي ها نشان مي دهد ، درحال حاضر هيچ يك از70 روستايي كه در حاشيه زاينده رود در اصفهان واقع شده اند سيستم تصفيه نداشته وفاضلاب آنها به راحتي وارد اين رودخانه شده وآلودگي را در منطقه پخش مي كنند. اين درحالي است كه استاندارد نبودن برخي از تصفيه خانه ها در اين استان سبب شده تا آلودگي ها به راحتي وارد زاينده رودوسپس به بدن ماهيان نفوذ كرده كه مصرف اين آبرزيان درنهايت منجر به بروز بيماري "ام اس" شود .
اين درحالي است كه آمارها نشان مي دهد، ورود فاضلابهای خانگی سطحی ناشی از بارندگی، آبهای ناشی از سیستمهای خنککننده استخرها، واحدهای درمانی، مجتمعهای مسکونی، هتلها، مراکز تفریحی، رستورانها، تخلیه لجن فاضلاب، چاههای فاضلاب، سپتیک، تانکهای مناطقی از شهر که امکان دفع آن را ندارند، فاضلاب و لجن و ضایعات کشتارگاهی، حوضچههای پرورش ماهی، کودهای شیمیایی مصرفی در مزارع حاشیهای، مواد غذایی فاسد و فاضلاب خام برخی کارخانجات و صنایع، واحدهای آموزشی، تعدادی از شهرکهای صنعتی و مسکونی دركنار برخی تانکهای فاضلابکش نیز فاضلاب خود را به صورت غیرقانونی در این رودخانه تخلیه میکنند از جمله عوامل مهم در آلودگي اين رودخانه به شمار مي روند كه تا كنون اقدام قابل توجهي براي رفع آن از طرف مسئولان ذي ربط صورت نگرفته است.
عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان دراين خصوص مي گويد:« استفاده بی رویه کودهای شیمیایی در شهرها و مناطق مختلف ایران و همچنین صنعتی بودن و رشد جمعیت استان اصفهان، آبهای زیرزمینی تحت تأثیر آلایندهها قرار گرفته و بر اساس اطلاعات موجود کشاورزان 5ـ2 برابر بیش از حد معمول انواع کودهای شیمیایی و کودهای آلی را در مزارع استفاده میکنند.»
مجید افیونی مي افزايد:« رشد صنعت در اصفهان و اینکه کارخانهها و صنایع به تصفیه خانه فاضلاب مجهز نیستند و اغلب پساب و فاضلاب صنایع بدون هرگونه تصفیه یا تصفیه ناقص وارد محیط، زمینهای کشاورزی و رودخانه میشود باعث شده تا آلایندهها به مرور به آبهای زیرزمینی انتقال یابند، همچنین به لحاظ افزایش جمعیت، سیستمهای کنونی تصفیه جوابگوی دبی (حجم) بیش از اندازه فاضلاب نیست.»
روستاهاي حاشيه زاينده رود سيستم تصفيه فاضلاب ندارند
درحال حاضر نبود سيستم فاضلاب در روستاهاي حاشيه زاينده رود موجب شده تا آلودگي ها به راحتي وارد اين رودخانه شود. استاندار اصفهان در آئین بهره برداری از شبکه فاضلاب و تصفیه خانه شهرهای سده لنجان و ورنامخواست با اعتراف ابه اين موضوع مي گويد:«نبود سيستم فاضلاب در 70 روستاي حاشيه زاينده رود موجب شده تا فاضلابهاي سمي توليدي وارد اين رودخانه شده وسلامت مردم ومحيط زيست را به مخاطره اندازد.»