اساساً اركان هر جامعهاي بر فرهنگ آن جامعه استوار است و مباني فرهنگي
، منبعث از نحوه تعليم و تربيت، عقايد ، سنن، رسوم ملي و مذهبي ميباشد ،كه پايه فرهنگ
عمومي را بنا مينهد ،به عبارت ديگر فرهنگ عمومي مجموعهاي از عملكردها و نحوه رفتار
افراد در برابر گرايشهاي عقيدتي ، سياسي ، اجتماعي ، هنري و اقتصادي است كه به نوع
تربيت با توجه به جنيه هاي فردي و اجتماعي آن بستگي دارد در جنبههاي فردي، فرهنگ عاملي
براي رشد و هدايت شخص جهت برقراري تفاهمبين ساير افراد جامعه است و از طريق آن استعدادهاي
نهفته براي زندگي هدفدار متجلي ميشود در بعد اجتماعي ، فرهنگ ، نقش هماهنگساري براي
تفاهم با محيط درتمام زمينههاي اجتماعي، اقتصادي ، عقيدتي و داشته و در سايه قوانين
و مقررات، آداب و سنن و حقوق و وظايف، چارچوبهاي مشخصي قرار دادي عمل مينمايد. در
حقيقت، فرهنگ عمومي، كمال مطلوب فرهنگي است كه، همه نيازهاي انسان با محيط سازگار وبا
مقتضيات زمان وفاق مييابد وبراي شناخت فرهنگ عمومي جامعه، بايد به موازات نقش تعليم
و تربيت در پيدايش فرهنگ به سنتها، اعتقادات مذهبي و ميزان رشد اقتصادي و اجتماعي وپرداخته
شود.
اولین جلسه شورای برنامه ریزی رصدخانه فرهنگی اجتماعی استان اصفهان با
حضور شهردار اصفهان، مدیر اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان، معاون فرهنگی
اجتماعی شهرداری اصفهان، فرمانده سپاه صاحب الزمان(عج) ،مدیرکل اطلاعات استان اصفهان،
و نمایندگانی از استانداری اصفهان، سازمان صدا و سیمای استان اصفهان و سازمان تبلیغات
اسلامی استان برگزار شد ،در این نشست صمیمی و کاربردی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی
استان اصفهان اظهارداشت: باتوجه به اینکه اصفهان به عنوان پایتخت فرهنگ و هنر اسلامی
منتسب است این مبحث در شورای فرهنگی عمومی استان ،بحث هنر و فرهنگ موضوعی کلیدی ومطرح
است وشناخت وضع موجود استان در حوزه فرهنگ، تمدن و هنر بسیارمهم است و بر این باور
هستم در بعضی از فضاها هنوزدرحوزه فرهنگ نگاه
کلان وواحدی دیده نشده است.
*نهادها موضوعات فرهنگی را ثبت و رصد بروز داشته باشند،
حجت الاسلام والمسلمین حبیب رضا ارزانی افزود: تعداد 25 دستگاه به غیر
از نهادهای خصوصی به صورت رسمی در حوزه فرهنگ فعالیت دارند که در برخی عرصه ها هم افزا
هستند و در برخی دیگر هریک فعالیت خود را انجام داده و یکدیگر را خنثی نمی کنند و در
برخی نیز گاهاً درمقابل هم قرار دارند چراکه نگاه کلانی وجود ندارد.
وی ضمن اشاره به اینکه آنچه در قانون نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران دیده
شده، شورای فرهنگ عمومی را به عنوان نهادی سیاستگزار در حوزه فرهنگ معرفی می کند، تصریح
نمود: در سال 1394 و 95 جمعاً به این نتیجه رسیدیم که به یک رصد درست در حوزه فرهنگ
نیاز داریم و نهادی باید پاسخگوی تعداد نهادهای فرهنگی استان باشد که آمار نهادهای
فرهنگی را ثبت و رصد بروز داشته باشد، براین اساس کار بسیارخوبی که مطرح شد این بود
که در حوزه محلات، رصد فرهنگی صورت بگیرد یعنی رصد فرهنگ محلات انجام شود، درنهایت
این نتیجه حاصل شد که به نهادی برای این رصد نیاز است و قطعاً باید این رصد، طبقه بندی
شده باشد.
وی ادامه داد: این نهاد و رصدی که توسط آن صورت می گیرد سبب می شود که
خلاء ها مشخص شود و هر نهادی که تصمیم داشت در حوزه فرهنگ فعالیت کند براساس وضع موجود
تصمیم بگیرد.
حجت الاسلام ارزانی خاطرنشان ساخت: این رصد در قالب شورای فرهنگی عمومی
استان انجام می شود که اعضای شورای برنامه ریزی رصدخانه با حکم "آیت الله طباطبایی
نژاد" امام جمعه اصفهان انتخاب شده و ریاست شورا نیز بر عهده شهردار اصفهان است.
*تشریح و بررسی شیوه نامه رصدخانه
سپس مصطفی نباتی نژاد مدیراجرایی رصدخانه فرهنگی اجتماعی استان اصفهان
بااشاره به شرح شیوه نامه تأسیس و اداره رصدخانه
فرهنگی اجتماعی استان اظهار داشت : مأموریت شیوه نامه رصدخانه ومطالعات 7 ماده ایی
اولیه نظامنامه رصدخانه اصفهان مطرح واهداف اصلی آن را در دو زمینه پایش حوزه فکری
و فرهنگی و همچنین استقرار روند پژوهی در حوزه مطالعات فرهنگی اجتماعی در دستور
کار قرار گرفت و رصد فرهنگی بصورت طبقه بندی شده انجام گردید تا واقعیات حوزه فرهنگ
را روشن کند .
نباتی نژاد پیشینه رصد فرهنگی در ایران و موضوعات رصدخانه ها را یادآور
شد و از جزئیات آسیب ها و موانع پیش روی رصدخانه ها و ملزومات و پیش نیازهای رصدخانه
سخن گفت و ساختار پیشنهادی رصدخانه فرهنگی اجتماعی استان اصفهان را به طور کامل
مطرح نمود .
* موضوع رصدخانه های ایران باید بطور کارشناسی دیده شود
سردار غلامرضا سلیمانی فرمانده سپاه صاحب الزمان(عج) بر لزوم بررسی بیشتر
در زمینه رصدخانه های موجود در ایران و ازجمله استان خراسان رضوی تأکید کرد و بیان
داشت :نباید از روش آزمون و خطا استفاده کرد ودر این
مسیر باید موضوع بطور کارشناسی دیده شود تا نتیجه متقنی از کار بدست آید.
*اطلاعات باید مورد پایش و تجزیه و تحلیل
قراری گیرد
در ادامه نماینده سازمان صدا و سیمای استان اصفهان گفت: تحولات فرهنگی
مستقل از تحولات و تطورات فکری اجتماعی نیست چراکه اول تمدن و بعد از آن فرهنگ ایجاد
می شود.
بهروز فرهمند افزود: در تاریخ جهان و ایران، عصرهای مختلفی وجود داشته
که هر تحول فرهنگی در این دوران محصولات تحولات فکری اجتماعی ایدئولوژیکی بوده است
که به تحولات فرهنگی منجر شده و باید در برنامه ریزی لحاظ شود؛ ضمن اینکه این شورا
نباید فقط نقش نظارتی داشته باشد بلکه باید مرکزی برای جمع آوری انواع اطلاعات باشد
که مورد پایش و تجزیه و تحلیل قرارمی گیرد.
وی گفت: نباید به هیچ عنوان از روش آزمون و خطا استفاده کرد و باید پیش
بینی های مادی و معنوی لحاظ شود.
* سبک زندگی شهری در فرهگ مردم تأثیرگذار است
مدیرکل اطلاعات استان اصفهان اظهارکرد: این رصدخانه، یک نهاد فرهنگی است
و با توده مردم درارتباط است. تمدن یا ناشی از فرهنگ است یا بر فرهنگ تأثیرگذار است
و قطعاً سبک زندگی شهری در فرهگ مردم تأثیرگذار است اما اگر به سمت گرایشات اقتصادی
برویم این موضوع قابل جمع کردن نیس سلطانی" مدیرکل اطلاعات استان
اصفهان، و نم ت اما چون فرهنگ با توده مردم سروکار دارد
موضوع اجتماعی نیز به آن اضافه شده و رصدخانه فرهنگی اجتماعی نامیده شده است.
سلطانی مدیرکل اطلاعات استان اصفهان،
و نم فزود: فرهنگ پایه و اساس حوزه های دیگر
است و اگر به فرهنگ توجه کنیم، آنها محصولات فرهنگ هستند. اما اگر در دوره زمانی دیگری
مشخص بشود که نقصی وجود دارد در آنصورت می توانیم محصولات دیگر و حوزه های دیگر را
اضافه کنیم.
وی تأکید کرد: واردشدن در حوزه اجرا نیز یک آسیب است چراکه در آنصورت
به سازمان اجرایی تبدیل می شویم و به سازمانی برای اجرا نیازمند خواهیم شد اما ما سازمانی
می خواهیم که فراتر از سازمانهای موجود رصد و دیدبانی انجام دهد.
* باید آمایش فرهنگ اصفهان مورد توجه قرار گیرد
شهردار اصفهان در ادامه اظهارنمود : برنامه ریزی شهرها و روستاها در خلاء
امکان پذیر نیست و برنامه ریزی باید به صورت منطقه ای انجام شود و تمام شهرهای استان
اصفهان رصد شود.
دکترمهدی جمالی نزادبا اشاره به روند رو به رشد مهاجرت خاطذ نشان کرد:
حتی در بحث نظام شهری، موضوع مهاجرت مردم از روستاها و شهرهای کوچک باید مورد توجه
قراربگیرد که در بحث آمایش سرزمین نیز انجام شد و ما باید آمایش فرهنگ اصفهان را نیز
مورد توجه قرار دهیم چراکه به بسیاری از زیرساختهای رصدخانه کمک می کند.
*رصدخانه مانند نورافکنی است که واقعیات حوزه فرهنگ را روشن
می کند
معاون فرهنگی اجتماعی شهرداری اصفهان در ادامه گفت: این جلسه قرار است
عالی ترین مرجع برنامه ریزی در حوزه کار رصدخانه فرهنگی اجتماعی استان باشد و باید
تمام اتفاقات مصورشود و تمام اتفاقات شورای برنامه ریزی رصدخانه باید به اطلاع شورای
فرهنگ عمومی برسد.
دکترعلی قاسم زاده افزود: در شهریور سال 94 ایده ایجاد رصدخانه و با یک
اصلاح یعنی تغییر "شهر اصفهان" به "اصفهان" در شورای فرهنگ عمومی
به تصویب رسید. سپس شیوه نامه و ارکان رصدخانه ب مبنای شیوه نامه تعیین شد.
وی به ارکان رصدخانه اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: شورای عالی سیاستگذاری،
شورای برنامه ریزی، مدیر اجرایی رصدخانه سه رکن این رصدخانه هستند و کار اصلی رصدخانه،
جمع آوری داده های فرهنگی است یعنی نورافکنی را روشن می کند که واقعیات جامعه و خلل
و فرج ان را در حوزه فرهنگ نشام می دهد.
معاون فرهنگی اجتماعی شهرداری اصفهان ادامه داد: ما فعلاً نمی توانیم
به حوزه تجویز و راه حل وارد شویم اما با بروز شدن داده های آماری می توان به آنها
واردشد.
قاسم زاده گفت: ما موضعی برای دیکته کردن راه حل به دستگاهها نداریم بلکه
هدف این است که واقعیات را رصد و انعکاس دهیم لذا باید از هرگونه سوگیری اجتناب کرد
و نبادی داده ها بر اساس علایق جمع آوری شود. وظیف رصدخانه کشف و توصیف واقعیات در
حوزه فرهنگ است.
*از موازی کاریهای فرهنگی به شدت باید پرهیز کرد
ابراهیمی نماینده استانداری اصفهان به موازی کاریهای انجام شده در حوزه
فرهنگ اشاره کرد و تصریح نمود: این موازی کاری ها در برخی موارد نمود دارد و در بسیاری
نیز کاری که انجام شده نمودی نداشته است وبه شدت باید از آن پرهیز کرد
وی بررسی جغرافیای مراکز فرهنگی را ضروری دانشت و گفت: بسیاری از مراکز
فرهنگی در یک منطقه شهری جمع شده اند و ما باید ببینیم که در هرکدام از مناطق، چند
مرکز فرهنگی داریم و باید برای هر منطقه سقفی در تعداد مراکز فرهنگی تعیین شود و حتی
بصورت پیشنهاد به دستگاههای فرهنگی ارائه شود.
