با نگاهي كوتاه به منابع حقوق اسلامي ديده ميشود «امنيت، نخستين و مهمترين شرط يك زندگي سالم اجتماعي است» كه در هر جامعهاي براي تأمين و برقراري آن از شيوه «مبارزه غيركيفري» و «مبارزه كيفري» استفاده ميشود. مبارزه غيركيفري همان اقدامات پيشگيرانه جامعه است كه توسط فرمانروايان و فرمانبران جامعهمدني از جمله شهروندان صورت ميگيرد.
تمام اين ساز و كارها به منظور تأمين امنيت و ارتقای احساس امنيت است كه همكاري و مشاركت شهروندان در تأمين آن نقش بسيار مؤثري دارد، يعني به همان اندازه كه بزهكار در به وجود آوردن يك پديده اجتماعي به نام جرم ميتواند مؤثر باشد؛ همكاري و مشاركت شهروندان نيز در ايجاد امنيت و جلوگيري و پيشگيري از وقوع جرم ميتواند مؤثر واقع شود.
در اين حالت بين رفتار بزهديده و بزهكار رابطه عكس وجود دارد. هر مقدار شهروندان با پليس در جلوگيري از وقوع جرم مشاركت داشتهباشند به همان اندازه ما با كاهش وقوع جرم مواجه خواهيم بود.
در اين بين از جمله جرائمي كه همكاري شهروندان را بيش از همه ميطلبد، جيببري و كيفقاپي است به گونهاي است كه همهروزه شاهد مراجعه مالباختگان به پايگاههاي پليس هستيم.
اساسيترين عاملي كه موجب وقوع اين جرم ميشود غفلت و سهلانگاري شهروندان است. بر اين اساس پليس، مشاركت و همكاري شهروندان را در پيشگيري از وقوع جرم ميطلبد. در پروندهاي كه اخيراً در پايگاه پليسآگاهي تشكيل شده و سارق توانسته در كمتر از يكدقيقه اموال فراواني را سرقت كند، صرفاً به دليل همراه بودن رمز عابر بانك در كنار كارت آن و نيز بيتوجهي شهروند در نگهداري اموال خود بوده است.
شهروندان بهتر است تمامي مدارك شناسايي خود را در موارد غيرضروري همراه خود نگه ندارند و فقط به داشتن كارت ملي اكتفا كنند. پس از دريافت رمز عابر بانك نسبت به تغيير رمز آن اقدام كنند و در صورت تغيير ندادن رمز شماره آن را به خاطر بسپارند و از نگهداري رمز عابر بانك در كنار كارت عابر بانك خودداري كنند. هنگام استفاده از كارت عابر بانك طوري محتويات داخل كيف خود را پوشش دهند كه سارقان در كمين، متوجه محتويات داخل آن نشوند.
*رئيس اداره آموزش همگاني معاونت اجتماعي نيروي انتظامي تهران بزرگ
