جلال ملکی که از اولین لحظات حادثه در محل حضور داشت، در شرح ماجرا گفت: پس از وقوع آتشسوزي در ساختمان پلاسكو و اعلام آن به پايگاههاي آتشنشاني، نيروهاي عملياتي ظرف 2 دقيقه و 2 ثانيه در محل حاضر بودند و بنده نيز با فاصله 15 دقيقهاي در محل بودم و در اولين مشاهده ديدم كه طبقه نهم در ضلع غربي ساختمان آتش گرفته است. سريعاً آرايش نيروها انجام شد، تاكتيك عملياتي در نظر گرفته شد و اولويت، نجات كساني بود كه در ساختمان بودند. نيروها با چهار دستگاه نردبان هيدروليكي مشغول آب پاشيدن بودند، اما پيشبيني ميكرديم كه حادثه گستردهتر هم شود. در دقايق اوليه 10 ايستگاه آتشنشاني به همراه 15 تانكر خودروي تنفسي، چهار نردبان در محل حاضر بود كه بعد به 15 دستگاه رسيد. در اوج كار، 250 نفر آتشنشان در محل حضور داشتند. پلاسكو وضعيت خوبي نداشت، احتمالاً مردم اين صحنهها را ديدهاند، اما به رغم اخطارهاي داده شده اهميتي قائل نبودند؛ وضعيت ايمني كسب و كار در پلاسكو بد بود. در كارگاههاي توليدي طبقات بالا بيشتر راهروها با اجناس پوشانده شده بود، سيمهاي قديمي فرسوده برق به چشم ميخورد. حتي زماني كه قبل از حادثه به اين محل رفته بودم كنتورهاي برق، پريزهاي نامناسب و سيمكشيها وضعيت نامناسبي داشت و از مواد قابل اشتعال پر بود. اين در حالي است كه حدود 60 تا 70 درصد البسه كشور در اين مكان توليد ميشود و حتي در سقف كاذب هم جنس چيده شده بود. اين موضوعات ريسك خطر را بالا ميبرد. ملكي ادامه داد: در هر صورت وضعيت تحت كنترل در آمد، البته آتش در طبقه نهم به طور كامل خاموش نشده بود، اما احتمال سرايت هم نداشت به طوري كه 90 درصد كار به اتمام و دود سياه به سفيد رسيده بود. اين نشانگر خاموش شدن بود، اما به يكباره انفجاري رخ داد و شيشههاي ساختمان تخريب شدند، در نتيجه دستور تخليه سريع نيروها صادر شد.
طبق قانون اجباري نيست كه براي نجات كسي در آتش جان خود را به خطر بيندازيم؛ آتشنشانها ميتوانستند خارج شوند، اما ميآمدند و در طبقات پايين ميديدند يكسري افراد عادي به ساختمان برگشتهاند و تخليه مجدد زمانبر شد. مردم خارج شدند، اما آتشنشانها گرفتار ماندند. در زمان ريزش، من در فاصله 10 متري پلاسكو بودم، انفجار دومي رخ داد و باعث شعلهور شدن شد و وقتي فرو ريخت همه در شوك رفتيم چون ميدانستيم همكارانمان در ساختمان هستند و اكنون ديگر نيستند. به سرعت فرمانده عمليات همه نيروها را جمع كرد و توجيهشان كرد كه اكنون زمان گريه كردن و احساساتي شدن نيست. از اين زمان به بعد عمليات تغيير كرد و تجهيزات مخصوص آواربرداري به محل آمد. وي گفت: بيش از 20 هزار تُن آوار در اين مدت جمعآوري شد، نيروها به دقت آواربرداري را انجام دادند حتي كوچكترين تجهيزات مثل چراغ قوه يا اتيكت اسم همكاران هم پيدا ميشد. جلال ملكي گفت: ساختمان 17 طبقه به يك ساختمان سه طبقه تبديل شده بود، اسكلت فلزي روي آن بود و تا روز آخر حرارت آتش داشتيم و بايد اين اسكلت برداشته ميشد. از طرفي به طور دقيق معلوم نبود نيروها كجا هستند. با توجه به نوع آوار و فشردگي آن با وضعيت آتشسوزي كه آهن را ذوب ميكرد، اسكلت به صورت گداخته برداشته ميشد و در زير آن با كوره پرحرارت مواجه بوديم و بايد حقيقت را ميپذيرفتيم كه ديگر نميشد منتظر كسي ماند.
آواربرداري همزمان از دو ضلع شرقي و جنوبي آغاز شد و چند ده گروه حرفهاي اسكلت را ميبريدند، فشار كار بالا بود، برخي ستونها تا وزن 60 تن را داشت. ضلع شرقي مشرف به پاركينگ بود و ضلع جنوبي خيابان جمهوري در دسترس بود و بقيه ضلعها محصور بود. پيشبيني ميكرديم همين زمان براي آواربرداري طول بكشد، همه نيروها، هلالاحمر، اورژانس، نيروي انتظامي، آب و فاضلاب همكاري خوبي داشتند و به رغم غمانگيز بودن حادثه، نقطه عطف خوبي براي همكاري سازمانها و مشق عملياتي خوبي شد.
هنگام عمليات نگران بوديم نتوانيم پيكرهاي دوستان را خارج كنيم. كفشهايمان روي آوار داغ ميشد و دلمان براي دوستانمان ميسوخت، اما با پيدا شدن پيكرها كمي آرام گرفتيم. وي در مورد علت حادثه گفت: آتشنشاني در علتيابي سهم مهمي دارد، سازمانهاي ديگر هم همينطور، اما در نهايت مرجع قضايي اعلام ميكند. علت اين حادثه نيز بايد مشخص شود، اين در حالي است كه بسياري از مستندات از بين رفته و بايد بر اساس تحقيقات ميداني پروندههاي گذشته، كسبهاي كه حضور داشته و خارج شدهاند، پيگيري شود به همين دليل كار پيچيده و سخت است. وي در مورد تلخترين صحنه حادثه پلاسكو گفت: همه مراحل سخت بود، اما تلخترين صحنه لحظه خرابشدن پلاسكو بود. ملكي گفت: علاج واقعه را قبل از حادثه بايد كرد. نبايد بنشينيم تا چنين حادثههايي تكرار شود تا ميلياردها تومان خسارت مالي بزند و جان خيليها از بين برود. جاي اين پلاسكو ساخته ميشود، اما آيا جاي انسانها پر ميشود؟ چرا به اخطارها توجهي نميكنيم در حالي كه خطر بيخ گوش ما است. در زمان حادثه اگر آتشنشانان خارج ميشدند، آن هم به دستور فرمانده 200 تا 300 نفر زير آوار ميماندند. بنابراين فقط مردم هم نبايد عبرت بگيرند سازمانهاي مرتبط، ادارات بايد مراقب باشند نه اينكه كنار بايستند. سخنگوي ستاد بحران پلاسكو در مورد مهمترين مشكل آتشنشانان گفت: برخي قشرها صدا دارند، اما از آتشنشانان صدايي در نميآيد و مظلومند. براي آنها هر كاري شود، كم است. وضعيت معيشتي آتشنشانان اميدواريم با مساعدت دولت بهتر شود. البته اگر دولت در وضعيت آنها يك بازنگري انجام دهد. ملكي در پايان گفت: فرياد آتشنشانان را بايد بشنويم، عرق و اشكي كه ريختند نبايد فراموش شود. از پلاسكو بايد درس گرفت تا شهر دچار بحران نشود و قبل از وقوع حادثه جلوي آن را گرفت و منتظر ساختمان بعدي نباشيم، بر اساس قانون رفتار كنيم و مسئولان نيز به اين موضوع ورود كنند.
