ظاهراً پوتين تصميم گرفته اولين نفري باشد كه به دونالد ترامپ هديه ميدهد و به همين دليل اصرار دارد نمايندگان دولت جديد امريكا در نشست آستانه مشاركت كنند. رهبران كرملين صريحاً اذعان ميكنند كه حضور امريكاييها در پايتخت قزاقستان به دليل مخالفت تهران پيچيده شده است؛ موضوعي كه نهايتاً ديشب باعث شد امريكا اعلام كند به نشست آستانه نمايندهاي اعزام نخواهد كرد.
هيئت جمهوري اسلامي ايران به سرپرستي حسين جابريانصاري، معاون عربي و آفريقاي وزارت امور خارجه براي شركت در اجلاس آستانه در خصوص بحران سوريه، ظهر روز گذشته (شنبه) به وقت محلي وارد شهر آستانه پايتخت قزاقستان شد. اين شهر قرار است روزهاي دوشنبه و سهشنبه ميزبان نشستي با حضور نمايندگان مخالفان و دولت سوريه از يك طرف و سران سه كشور اصلي برگزاركننده اين نشست يعني ايران، روسيه و تركيه باشد. اين نشست اهدافي چون تثبيت آتشبس، رويارويي موثر با تروريسم و انجام گفتوگوهاي سوري - سوري بين دولت و معارضه سوريه براي فراهم كردن مقدمات وصول به يك راهحل سياسي براي بحران سوريه را در دستوركار خود دارد. اين اولين بار نيست كه براي سوريه نشست صلح برگزار ميشود اما بعضي عوامل از جمله پيروزي دولت در نبرد حلب، تغيير اولويتهاي تركيه در سوريه و همچنين سياستهاي اعلامي دونالد ترامپ مبني بر قطع حمايت از مخالفان باعث شده تا حداقلي از اميد براي موفقيت اين نشست شكل بگيرد. باوجود اين ناظران با احتياط نسبت به موفقيت نشست آستانه نگاه ميكنند، بهويژه كه بخشي از گروههاي اصلي جزو آتشبس نيستند و همچنين نيت تركيه به درستي مشخص نيست.
از شاخصهاي مهم نشست آستانه كنار گذاشتن بعضي بازيگران اصلي از جمله امريكا، اتحاديه اروپا، عربستان و قطر از فرايند برگزاري اين نشست است اما به نظر ميرسد درباره حضور امريكاييها در اين نشست بين ايران و روسيه اختلاف نظر جدي وجود دارد. بهرغم مخالفت ايران، مقامات روسيه روز گذشته بار ديگر اعلام كردند از حضور امريكا در اين نشست استقبال ميكنند، هر چند مخالفت تهران اين مسئله را با چالش مواجه كرده است. «ديميتري پسكوف» سخنگوي كرملين گفت كه با توجه به اينكه ايران نقشآفرين مهمي در سوريه است، موضع اين كشور مشاركت امريكا در نشست آستانه را كه در راستاي رايزني براي حل بحران سوريه برگزار خواهد شد، پيچيده كرده است. وي در گفتوگو با شبكه خبري «بيبيسي» گفت: «ترديدي نيست كه ما از حضور امريكا استقبال ميكنيم. اما شرايط براي حضور امريكا با وجود ايران به عنوان يكي از نقشآفرينان مهم در سوريه پيچيده است و ايران از حضور امريكا استقبال نميكند. اين موضوع بسيار اهميت دارد و بايد محتاط بود. » اين چالش شب گذشته به نتيجه رسيد و وزارت خارجه امريكا اعلام كرد كه هيچ نمايندهاي از واشنگتن به آستانه نخواهد فرستاد، البته وزارت خارجه امريكا گفته سفير امريكا در آستانه در نشست حاضر خواهد شد ولي چنين حضوري عملاً نمادين خواهد بود. دو روز پيش علي شمخاني، دبير شوراي عالي امنيت ملي كشور درباره احتمال حضور امريكا گفت: «هيچ دليلي براي مشاركت امريكا در مديريت، راهبري و هدايت ابتكارات سياسي جاري در بحران سوريه وجود ندارد و ايفاي نقش اين كشور در اجلاس آستانه نيز كاملاً منتفي است.»
حمايتهاي ديپلماتيك از آستانههمزمان با نزديك شدن به نشست آستانه، بعضي كشورهاي مهم و تأثيرگذار از اين نشست حمايت كردند. «هوا چون ينگ» سخنگوي وزارت امور خارجه چين تصريح كرد: پكن از برگزاري مذاكرات صلح سوريه در «آستانه» استقبال ميكند. اين مقام چيني افزود: طرف چيني از تمام تلاشها براي حل و فصل سياسي بحران سوريه حمايت ميكند و اميدوار است كه مذاكرات صلح سوريه در آستانه به مسئله پذيرش آتشبس از سوي طرفها منجر شود. همچنين وزير خارجه اردن حمايت اين كشور را از هر گونه تلاشي براي برقراري آتشبس و توقف جنگ در سوريه و يافتن راهكار سياسي براي حل بحران در اين كشور اعلام كرد. وي افزود كه ما به مذاكرات آستانه به عنوان تلاشي براي برقراري آتشبس و زمينهسازي براي آغاز روند سياسي در چارچوب مذاكرات ژنو نگاه ميكنيم كه كشورهاي عربي و جامعه جهاني در آن مشاركت داشتند. در همين حال، رئيس هيئت هماهنگي ملي سوريه ضمن اذعان به اختلاف معارضان سوري و تأثير آن بر طولاني شدن بحران اين كشور، مذاكرات آستانه را گشايشي در روند حل سياسي بحران و آب شدن يخ روابط بينالمللي در پرونده سوريه توصيف كرد.
حسن عبدالعظيم، از معارضان سوري و رئيس هيئت هماهنگي ملي نيروهاي تغيير دموكراتيك در گفتوگو با خبرگزاري فارس در دمشق با بيان اينكه اين هيئت هيچ دعوتي براي حضور در مذاكرات آستانه دريافت نكرده، گفت: بر اساس اطلاعاتي كه از طريق رسانهها منتشر ميشود مذاكرات بين دولت سوريه و نمايندگان گروههاي مسلح در سوريه در سطوح امنيتي و نظامي برگزار ميشود. وي با بيان اينكه مذاكرات آستانه به منظور تثبيت آتش بس در سوريه خواهد بود، افزود: چنين اقداماتي ميتواند زمينهساز فرايند سياسي موفقيتآميزي در مذاكرات ماه آتي ژنو براي حل بحران سوريه باشد. عبدالعظيم ضمن تاكيد بر حمايت هيئت هماهنگي ملي سوريه از تصميم آتش بس در سوريه كه بازتاب مستقيمي بر بحران اين كشور خواهد داشت، گفت: مذاكرات آستانه يخ روابط بينالملل در خصوص پرونده سوريه را خواهد شكست و گشايشي در روند مذاكرات براي حل بحران سوريه خواهد بود، چرا كه طرفين درگير در ميدان نبرد را براي دستيابي به آتش بس جدي پاي ميز مذاكره خواهد آورد.
درگيري داخلي تروريستها در ادلبهمانطور كه انتظار ميرفت گروههاي تروريستي در سوريه با نزديك شدن به نشست آستانه دچار اختلاف شدهاند. منابع خبري گزارش دادند عناصر تروريستي جبهه فتح الشام و جند الاقصي در ريف شمالي ادلب به مقرهاي احرار الشام حمله و مقرهاي وابسته به اين گروه را اشغال كردند. وبگاه خبري «آرا»ي سوريه، گزارش داد كه در جريان اين درگيري شمار زيادي از عناصر احرارالشام در شهرك «ابلين» از توابع «جبل الزاويه» كشته و زخمي شدند. يك منبع كه نامش فاش نشد، از ريف ادلب خبر داد كه عناصري از جند الاقصي به يكي از زندانهاي احرارالشام در قميناس حمله كردند و يكي از امراي مهاجر تبعه تركيه را خارج كرده و وي را در حوالي ساعت21:30 شنبه به سرويس اطلاعاتي تركيه تحويل دادند. اين منبع همچنين اعلام كرد كه علاوه بر اشغال چند مقر احرار الشام، شماري از عناصر اين گروه از جمله «ابو بكر ابديتا» مسئول امنيتي اين گروه بازداشت شدند.
وي همچنين اعلام كرد: «تا زماني كه احرار الشام از اقدامات خصمانه و تحريك آميز خود دست برندارد، اين درگيريها ادامه خواهد داشت». ريف شمالي و غربي ادلب از چندي پيش شاهد درگيري شديد ميان احرار الشام با فتح الشام و جندالاقصي است كه به كشته و زخمي شدن شماري از عناصر اين گروهها منجر شد.
توافقنامه توسعه پايگاه طرطوسمسكو و دمشق روز جمعه توافقنامهاي را درباره گسترش مركز امداد مالي و تكنولوژيكي وابسته به ناوگان دريايي روسيه در طرطوس امضا كردند به طوري كه اين توافقنامه اجازه حضور ۱۱ كشتي جنگي در اين بندر را در آن واحد ميدهد. رسانههاي روسيه اعلام كردند، مدت زمان اجراي اين توافقنامه ۴۹ سال است و روسيه در طول اين مدت حمايت از مركز امداد وابسته به ناوگان خود را از دريا و هوا برعهده خواهد گرفت، در حالي كه سوريه به دفاع زميني اين مركز خواهد پرداخت. به موجب اين توافقنامه، كشتيهاي جنگي روسيه وارد آبهاي منطقهاي و داخلي سوريه و بنادر آن ميشوند. اين توافقنامه همچنين به روسيه اجازه ميدهد به منظور حراست از بندر طرطوس و دفاع از آن مشروط بر اينكه با هماهنگي بخشهاي مربوطه سوري و روسي باشد در نقاط مختلف خارج از مركز امداد مالي و تكنولوژيكي به طور سيار مستقر شود. ولاديمير پوتين، رئيسجمهوري روسيه ابتداي ماه جاري ميلادي دستور امضاي اين توافقنامه را با طرف سوري صادر كرد كه به هماهنگسازي مسائل مربوط به توسعه اراضي تأسيسات ناوگان روسي در بندر طرطوس و مدرنيزهسازي زيرساختهاي آن و نيز ورود كشتيهاي جنگي روسيه به آبها و بنادر سوريه منجر ميشود.
محور ایران-سوریه-حزب الله از ارکان امنیت روسیه است شک نکنید و با موضع محکم ایران-سوریه و تهدید به عدم حضور در مذاکرات در صورت دعوت از آمریکاییها، روسیه عقب خواهد نشست. 
