فرهنگ همواره پاشنه آشيل همه دولتها بوده است، اما در دولت يازدهم مظلوميتي مضاعف دارد و اين به وضوح از مصاحبه اخير رئيس دولت با رسانه ملي به چشم ميآيد. با اينکه مظلوميت فرهنگ در کشور مورد اجماع صدر تا ذيل مسئولان و مردم است و موضوعي بديهي تلقي ميشود، اما حسن روحاني ترجيح داد در گفتوگوي تلويزيوني خود بهطور کامل از اظهارنظر درباره فرهنگ خودداري کند. البته اين قصور متوجه رسانه ملي که مجموعهاي فرهنگي محسوب ميشود، است.
اينکه فرهنگ اصولاً جزو اولويتها و سياستگذاريهاي اصلي دولت يازدهم نيست، ادعاي گزافي نيست و بسياري از حاميان دولت نيز طي يکي، دو سال اخير به انحاي مختلف به آن اشاره کردهاند و به عبارتي ديگر مظلوميت مضاعف فرهنگ در اين دولت اظهرمنالشمس است. معناي اين حرف اين نيست که دولت در باقي بخشها کارنامه موفقي برجاي گذاشته، اما اين اندازه بياعتنايي و ناشنوايي به امر فرهنگ با توجه به اينکه هرچه جلوتر ميرويم آژير قرمز با دسيبل بالاتري به گوش ميرسد، غيرقابل فهم است. چرا اين صدا به گوش دولتمردان نميرسد؟ اينکه دولت يازدهم بهرغم اينکه مدتهاست صداي حاميان فرهنگياش هم درآمده، اما همچنان آسودهخاطر است را بايد جزو معادلات پيچيدهاي قلمداد کرد که حل آن کار سادهاي نيست.
اينکه رئيس دولت تدبير و اميد! فرهنگ را دوست ندارد يک طرف مسئله است و طرف ديگر موضوع که نشان ميدهد کار خيلي خراب است اينکه رسانه ملي نيز به عنوان سازماني که از آن توليد، حمايت و ترويج امور فرهنگي انتظار ميرود، علاقه زيادي به اين حوزه نشان نميدهد و ترجيح ميدهد حتي بخش کوچکي از سؤالات خود از رئيسجمهور را به اين بخش اختصاص ندهد.
طرفه اينکه بيفرهنگي يا بيتوجهي فرهنگي يا همان مظلوميت فرهنگ پديدهاي است که ظاهراً تبديل به يک اپيدمي شده و دامن بسياري از بخشها را گرفته است. اخطارها و تذکرهاي رهبر معظم انقلاب با صرف عباراتي چون ولنگاري فرهنگي هم نتوانسته کوچکترين تکاني به متصديان امر بدهد.
وقتي امر فرهنگ از سوي عظيمترين، حجيمترين و طويلترين رسانه کشور يا همان رسانه ملي از بلندپايهترين مقام اجرايي کشور مطالبه نميشود و تلويزيون ملي حتي لازم نميبيند که با رئيس دولت درباره شرايط فرهنگي طرح سؤال بنمايد، ديگر تو خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل.
راهکارهاي پيشنهادي به رسانه ملي
وقتي هر دو پاي رسانه ملي در بحث فرهنگسازي لنگ ميزند، ديگر انتظار از اين سازمان براي مطالبهگري از بخشهاي ديگر توقع بيهودهاي است. با اين وجود نميتوان همانقدر که از دولت تدبير و اميد، نااميد شدهايم از رسانه ملي هم قطع اميد کنيم و قاعدتاً پيشنهادات خود را مطرح نکنيم.
براي اينکه مسئله فرهنگ در مصاحبههاي آتي رسانه ملي با رئيس دولت باز هم قرباني نشود، ميتوان چنين پيشنهاد داد که اين سازمان براي اهميت موضوع فرهنگ يک وعده از مصاحبههاي خود را با رئيس دولت بهطور کامل به امر فرهنگ اختصاص دهد و به جاي استفاده از مجريان خبر که صرفاً به کار روخواني اخبار تسلط دارند از کارشناسان و صاحبنظران امر فرهنگ استفاده کند. اگر هم در رسانه ملي کارشناس خبره فرهنگي يافت نميشود از بيرون رسانه ملي ميتوانند کارشناس بياورند و استفاده کنند.
پيشنهاد ديگر ميتواند اين باشد که مديران رسانه ملي روي يک برگ کاغذ با ماژيک قرمز عبارت «فرهنگ+ رئيس دولت» را بنويسند تا با نزديک شدن به موعد مصاحبه بهطور خودکار چشمشان به آن بيفتد و چند سؤال فرهنگي را هم به مجريان خبر براي پرسيدن از رئيسجمهور ارائه بدهند. نکته آخر اينکه طبق تصريح رهبر معظم انقلاب، فرهنگ خيلي وقت است که به نقطه ولنگاري رسيده است و بهطور طبيعي اين مطالبه وجود دارد که براي آن تدبيري انديشيده شود. خوب است با نزديک شدن به انتخابات رياستجمهوري سال 96 رسانه محترم ملي برجستهکردن امور فرهنگي را که قاعدتاً بايد زيربنا باشد، جزو برنامههاي خود قرار دهد.
صالحياميري دقيقاً چه کار ميکند؟
جوان پيشتر به اين مسئله اشاره کرده بود که تغيير وزير فرهنگ نيز تا به حال نتوانسته اميدواري به تغييرات فرهنگي را در دل دلسوزان و فعالان فرهنگي زنده کند و همچنان انتقادها از سوي اهالي فرهنگ ادامه دارد و از شدت آن کاسته نشده است. در واقع از صالحياميري تا به حال چيزي بيش از حرفهاي قشنگ ديده نشده است. او نيز به نظر ميرسد مانند سلف خود علي جنتي در امر سخنراني بيش از هر کار ديگري تخصص دارد و قرار نيست سخنان زيباي او ملموس شود. صالحياميري ميتوانست پيش از گفتوگوي تلويزيوني حسن روحاني درباره تاکتيکها و استراتژيهاي احتمالي اين وزارتخانه گزارش کوتاهي به رئيس خود ارائه دهد تا حداقل مردم احساس کنند فرهنگ هم براي اين دولت مقوله با اهميتي است، اما ظاهراً نبايد از دولت يازدهم و آن هم چند ماه مانده به عمرش توقع زيادي داشت.
