همواره در ماههاي آذر و دي به دليل برخي سفرها و آغاز سال جديد ميلادي و افزايش تقاضا براي دلار، نرخ ارز دچار نوسان شده و افزايش مييابد، امسال نيز مانند سالهاي گذشته چند هفتهاي است كه نرخ ارز گران شده است. صرافان، بانك مركزي را مقصر اصلي افزايش نرخ ارز ميدانند و معتقدند بالارفتن نرخ ارز دولتي، قيمتها را در بازار آزاد افزايش داده است. در اين ميان برخي از تجار كه صادركننده كالا هستند از افزايش نرخ آن سود ميبرند و برخي ديگر كه واردكننده هستند، به ويژه مواد اوليه از نوسانات نرخ ارز متضرر ميشوند. اكنون اين سؤال مطرح ميشود كه چرا تجار بر افزايش قيمت دلار و بيثباتي نرخ ارز دامن ميزنند؟
دكتر ميثم موسايي، رئيس انجمن اقتصاد اسلامي معتقد است تجار و بازرگانان چه صادركنندگان و چه واردكنندگان به دنبال منافع خود هستند و هريك از گراني و ارزاني قيمت دلار سود ببرند، اما نكته قابل توجه اين است كه فرهنگ ايراني به دنبال جنس خارجي است، ولو به قيمت گران، از اين رو نوسانات نرخ ارز، بازار داخلي را دچار نوسان كرده و قيمت كالاها به سرعت از گراني دلار تأثير ميپذيرد؛ از اين رو طبيعي است كه برخي به دنبال نوسانات نرخ ارز باشند نه ثبات آن. استاد تمام دانشگاه اقتصاد در گفتوگو با «جوان» ميگويد: ثبات نرخ ارز و كنترل رشد تورم از موفقيتهاي دولت يازدهم بوده كه اخيراً با نوسانات نرخ ارز اين دستاورد مهم زير سؤال رفته است؛ به ويژه اينكه بالا بردن نرخ دلار در بودجه نيز به نابسامانيهاي بازار دامن زد و قيمت دلار را به نزدیک ۴ هزار تومان رساند. موسايي همچنين جبران كسري بودجه دولت از محل فروش ارز در ماههاي پاياني سال را دليل ديگري براي رشد قيمت دلار اعلام كرده و ميافزايد: به رغم وعده دولت و اعلام نرخ رشد۴/۷ درصدي شرايط براي تك نرخي شدن ارز مهيا نيست و نه اين دولت و نه هيچ دولت ديگري توان اين كار را ندارد.
بخشي: دولت و رسانه ملي نرخ ارز سكه و دلاررا اعلام نكنند
دكتر لطف عليبخشي، استاد دانشگاه و كارشناس اقتصادي معتقد است كه تجار به دنبال دامن زدن به نرخ ارز نيستند؛ چراكه برخي از رشد قيمت سود برده و برخي ضرر ميكنند. بلكه دولت است كه به عنوان تنها فروشنده دلارهاي نفتي از نوسانات آن سود ميبرد. وي ميگويد: در كشور ما تلاش بسياري بر اين است كه نرخ دلار را پايين نگه دارند؛ زيرا ما يك كشور مصرفكننده هستيم و توليدات داخليمان كيفيت كافي را ندارند و تفكرات مردم نيز بر اين است كه جنس خارجي بهتر است.... از اين رو پايين نگه داشتن نرخ دلار در بلندمدت اصلاً به نفع اقتصاد ايران نيست، چراكه اشتغال و توليد را دچار آسيب ميكند.
بخشي ميافزايد: برخي معتقدند بالارفتن نرخ ارز به سود كالاي داخلي و منافع ملي است اما تا زماني كه فرهنگ ايراني و كيفيت كالاي ايراني تغيير نكند؛ در بلند مدت به زيان اقتصاد و خروج ارز بيشتر از كشور خواهد بود. وي تأكيد ميكند: تا زماني كه دولتها نتوانند تعادلي بين نرخ تورم و نرخ ارز ايجاد كنند، نوسانات نرخ ارز اقتصاد كشور را دچار نابساماني ميكند و متأسفانه در حال حاضر همچنان نرخ ارز پايينتر از نرخ تورم واقعي است. وي انتخابات رياست جمهوري امريكا و احتمال تيره شدن روابط دو كشور را دليل ديگري بر نوسانات نرخ ارز ميداند و ميگويد: دولت، رسانهها و به ويژه رسانه ملي با اعلام مداوم نرخ ارز و سكه مردم را دچار نگراني ميكنند. ۹۸ درصد مردم نه نيازي به خريد دلار و نه سكه دارند، اما نا خودآگاه با اعلام قيمت روزانه اين دو كالا به صورت چند باره در رسانهها مردم را دچار آشوب ميكند و برخي را براي خريد و فروش اين دو كالا ترغيب ميكند.
بخشي ميافزايد: در شرايط فعلي كه تمام صنايع و بازارها دچار ركود هستند، رشد نرخ ارز و سكه برخي را براي خريد و فروش ترغيب ميكند كه نتيجه منفي بر اقتصاد و عملكرد تجار و فعالان بازار دارد. وي ميگويد: بارها به مسئولان دولتي اعلام كرديم كه اعلام نرخ روزانه سكه و دلار متوقف شود و فعالان بازار از طريق بانكها و صرافيها از قيمتها مطلع شوند؛ اما همچنان بينتيجه بوده و تنشها در جامعه افزايش يافته است.
هيچ دولتي امكان تك نرخي كردن ارز را ندارد
اين استاد دانشگاه نيز با تأكيد بر اينكه نه دولت فعلي و نه هيچ دولت ديگري نميتواند به وعده تك نرخي كردن ارز عمل كند، چراكه برخي از مؤلفههاي اقتصادي از دست دولت خارج است و نميتواند تصميمگيري كند. وی ميافزايد: درآمد ارزي ايران با درآمدهاي نفتي گره خورده و قيمت نفت و ميزان فروش آن از دست ايران خارج است؛ از اين رو چون ميزان درآمدهاي نفتي و ورود ارز صادركنندگان به بازار نيز نامشخص است بنابراين نميتوانيم تصميم ثابتي براي ارز داشته باشيم و شعار تك نرخي كردن ارز فقط در حد شعار است نه بيشتر.
همه میدانند اگه تولید دست تولیدکنندگان ایرانی بیفتد جنسهای بی کیفیت وبنجل خودرا به چندبرابرقیمت وباشرایط دلخواه خودبه مردم غالب میکنند .مثالش هم خودروسازان(مونتاژکارها)هستند که ماشین کره ای راباقطعات چینی 4برابرقیمت جهانی درایران میفروشند 
