بازار نفت همچنان نسبت به افزايش قيمت كمكشش است؛ بازهم سخن از فريز نفتي است تا توليد نفت ثابت بماند و قيمتها كمي ترميم يابد. ايران هنوز موضع رسمي خود را اعلام نكرده است و رئيسجمهور روسيه، عدم حضور ايران در برنامه جديد جهاني نفت را پذيرفته است.
به گزارش «جوان» سال گذشته بود كه قيمت نفت به حدود 25 دلار در هر بشكه رسيد و كشورهاي توليدكننده نفت جهان اعلام كردند بايد همگرايي جهاني براي سامان دادن وضعيت ايجاد شود لذا با بازيگرداني روسيه و عربستان طرح فريز نفتي پيريزي شد. دوحه قطر محل تلاقي كشورهاي نفتي جهان شد تا با نشستن دور يكديگر توليد نفت را ثابت نگه دارند ولي ايران خود را كنار كشيد. زنگنه گفته بود چون ايران به همه توان توليدي خود نرسيده است و پس از افزايش يك ميليون بشكهاي توليد خود حاضر به مشاركت در اين برنامه ميشود، فريز شكست خورد و به زمان ديگري موكول شد كه حالا صداي برگزاري نشست دوم به گوش ميرسد.
الجزاير و ونزوئلا كه بيشترين ضربه را از كاهش قيمت نفت خوردن با اصرار فراواني خواستار فريز نفتي هستند. روسها هم كه علاقه خاصي براي حضور در اين برنامه نداشتند آمادگي خود را اعلام كردند اما ايران هنوز به جمع بندي مشخصي براي حضور در اين برنامه جهاني نرسيده است.
چند روز پيش بود كه رئيسجمهور روسيه با حمايت ضمني از معاف شدن ايران براي اجراي طرح فريز نفتي گفت:«من فكر ميكنم از نقطه نظر مصلحت اقتصادي و منطقي، دستيابي به نوعي مصالحه بر سر ميزان توليد ايران، تصميمي درست خواهد بود. من خيلي اميدوارم كه همه فعالان در اين بازار كه ميخواهند قيمتهايي با ثبات و عادلانه را براي منابع انرژي حفظ كنند، در نهايت تصميم لازم را خواهند گرفت.»
پوتين همچنين افزود:«اين ما نبوديم كه فريز توليد را رد كرديم، اين شركاي سعودي ما بودند كه در دقيقه آخر موضع خود را عوض كردند.»
اشاره پوتين به تغيير موضع عربستان مربوط به اختلاف نظر محمد بن سلمان شاهزاده همه كاره آل سعود و عليالنعيمي وزير نفت سابق عربستان بود؛ وزير نفت سابق اين كشور گفته بود اگر ايران در نشست فريز شركت نكند، كشورهاي توليدكننده مشكلي با آن ندارند و برنامه خود را اجرا ميكنند اما يك شب پيش از برگزاري اين نشست، محمد بن سلمان رسماً اعلام كرد در صورت عدم حضور ايران در اين طرح جهاني، عربستان توليد نفت خود را فريز نميكند. همين اختلاف نظر در نهايت منجر به بركناري علي النعيمي شد و همه چيز را بر هم زد.
حالا كه حرف از برنامه دوم فريز نفتي شده است قيمتها اندكي افزايش يافته است و برنده نخست آن امريكاييها هستند. اين كشور بخش مهمي از توليد نفت خود را از منابع «شيل نفت» خود برداشت ميكند كه با توجه به گران بودن هزينه توليد آن كاهش قيمت نفت براي آن «سم» و افزايش آن به سود استمرار توليدش است. رويترز خبر داده است تعداد دكلهاي حفاري فعال در اين كشور افزايش يافته است؛ آمار دكلهاي حفاري امريكا به عنوان شاخصي براي پيشبيني افزايش يا كاهش سطح توليد نفت در اين كشور مورد توجه فعالان بازار است.
بازار نفت
اما نگاهي گذرا به بازار نفت نشان ميدهد قيمت نفت در سال 2016 در وضعيت فعلي باقي خواهد ماند؛ در بخش عرضه چه ميگذرد؟ دولت ايران پس از چهار سال تحريم و از دست دادن بيش از نيمي از سهم بازار خود، اندك اندك در حال افزايش فروش نفت خام است.
از سوي ديگر، تقاضاي نفت شيرين به ويژه نفت توليد شده در ميادين اقيانوس آتلانتيك در حال افزايش است و توليدكنندگان نفت ترش با مشكل فروش محصول خويش روبهرو هستند.
فراموش نكنيد كه ما زمستاني نه چندان سرد را در ابتداي سال گذشته پشت سر گذاشتيم. بدين ترتيب ميتوان دريافت بخشي از اين تقاضاي نفت ارزان به جايگزيني با ساير منابع انرژي اختصاص يافته است. كارشناسان معتقدند تداوم قيمتهاي اندك كنوني ميتواند شاخصهاي اقتصاد در حال ركود جهان امروز را اندكي بهبود دهد.
در اين ميان چينيها به عنوان بزرگترين مصرفكننده طلاي سياه با بهرهگيري از فرصت سقوط قيمت نفت، با تحريك تقاضاي داخلي تلاش ميكنند از اين شرايط براي بهبود شاخصهاي افول يافته اقتصاد خود بهره ببرند.
از سوي ديگر، با آغاز عرضه نفت توليد شده در ميادين فراساحلي برزيل، بازار شاهد رشد مقدار نفت روانه شده به بازار است. پالايشگاههاي اكثر مناطق دنيا با فراورش نفت ارزان همراه با تحريك تقاضاي صنايع پايين دستي و ذخيرهسازي محصولات خود، يكي ديگر از برندگان داستان پرفراز و نشيب سقوط قيمت طلاي سياه محسوب ميشوند.
همه اين عوامل نشان ميدهد در سال ۲۰۱۶ ميلادي نيز شاهد بازگشت تعادل به بازارهاي انرژي نخواهيم بود. توليدكنندگان نيز نتوانستهاند به توفيقي در بخش كاهش توليد دست يابند و فقدان اتفاق نظر در ميان توليدكنندگان عضو اوپك همراه با نامشخص بودن موضع ساير توليدكنندگان، آينده روشني را براي بازار نامتعادل و سردرگم كنوني نشان نميدهد.
