تحقيقات اداره کل حفاظت از محيط زيست خوزستان از الوده بودن خاك برخي شهرها به تركيبات الي حكايت دارد

آلودگي خاك اهواز و ماهشهر به فلزات سنگين

در چند سال اخير، استان خوزستان در حوزه محيط زيست با فراز و نشيب هاي بسياري روبرو شده است. از خشکي رودخانه ها و کم آبي و آلودگي آب آشاميدني و کشاورزي گرفته تا پديده ريزگردهاي عربي و گرد و غبارها كه همه دست به دست هم داده تا زندگي را براي ساکنان اين استان سخت تر کند، حالا اين روزها مسئولان اداره کل حفاظت محيط زيست استان از وجود مشکل ديگري در خاک شهرهاي اهواز و ماهشهر خبر مي دهند. مشکلي به نام مواد آلاينده اي چون فلزات سنگين و ترکيبات آلي که مي تواند تهديد جدي براي بخش کشاورزي استان و اقتصاد اين منطقه، به عنوان يکي از قطب هاي توليدات کشاورزي در کشور محسوب شود.

از ماه ها پيش اخباري مبني بر احتمال وجود مواد آلاينده اي چون فلزات سنگين، ترکيبات آلي و مواد حاصل از فعاليت صنايع بر روي محيط هاي خاکي برخي نقاط استان منتشر شد. خبري که سبب شدچند تن از اساتيد دانشگاه هاي علوم پزشکی جندی شاپور اهواز،‌ دانشگاه مشهد و دانشگاه صنعتی اصفهان براي انجام يک سري مطالعات دقيق در اين خصوص وارد عمل شوند و بررسي هاي انجام دهند. روز گذشته مدير کل اداره حفاظت از محيط زيست استان خوزستان از اتمام مطالعات و اثبات وجود آلودگي در محيط هاي خاکي اطراف شهرهاي اهواز و ماهشهر خبر داد. بنا به گفته احمدرضا لاهیجان نتايج این مطالعات که با همکاري سه دانشگاه معتبر انجام شده به منظور آناليز در آزمايشگاه بين المللي به کشورهای کانادا و استرالیا ارسال شده است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان با بيان اينکه به زودی گزارشی از نتایج این مطالعات به صورت کامل ارایه خواهد شد افزود: متاسفانه این آلودگی نگران کننده است و فلزات سنگین، ترکیبات آلی و فعالیت های صنعتی بیشترین تاثیر را در بروز این آلودگی دارند.

وی با بیان اینکه در برخی پارامترهای حوزه خاک استانداردهای تعریف شده ای نداریم گفت: این پارامترها با مقایسه وضعیت خاک به دست می آید و نتایج نشان می دهد که در این پارامترها که ریشه در آلودگی دارد بسیار بالاتر از میانگین جهانی است و ثابت می کند عرصه هاي مورد مطالعه در اين استان به سمت آلودگی پیش می رود.

بنا به اظهارات مسئولان اين اداره اقدام براي رفع اين الودگي ها ونجات خاک خوزستان شايد به ده سال زمان نياز داشته باشد. بااين تفاسير شايد تا ان زمان ديگر چيزي از کشاورزي اين استان باقي نماند!

ماندگارترين آلودگي زيست محيطي

متاسفانه نتيجه تحقيقاتي که برخي کارشناسان داخلي بر روي اثرات آلودگي خاک انجام داده اند، نشان داده آلودگی خاک، خطرناک‌ترین و ماندگارترین مشکل زیست‌محیطی است که مي تواند بر همه حوزه ها به ويژه کشاورزي نقش پررنگي داشته باشد.

از آنجا که خوزستان يکي از قطب هاي مهم توليدات کشاورزي است و برداشت محصولات سالم و باکيفيت در گرو کاشت محصولات در خاکي مرغوب و سالم است از اين رو آلودگي خاک اين دو شهر استان خطري جدي براي کشاورزي اين دو شهر و مناطق مجاور محسوب مي شود.

ضمن اينکه بنا به گزارشات اداره کل حفاظت از محيط زيست ردپاي آلاينده هاي حاصل از فعاليت هاي صنعتي هم در بين عوامل ديگر به چشم مي خورد. اين در حالي است که خوزستان سالهاست صنايع بزرگي چون صنایع پخش نفت و گاز،پالايشگاه، پتروشيمي، کارخانجات ذوب ، فولادسازی و لوله‌سازی و چندين نيروگاه حرارتي و گازي را در خود جاي داده و از اين لحاظ يکي از بزرگترين استان هاي صنعتي کشور به حساب مي آيد. با اين تفاسير شايد ديگر نتوان به رونق کشاورزي و جان گرفتن خاک اين منطقه اميدوار بود.چرا که سالهاست در کنار اين پسماندهاي واحدهاي صنعتي که در خاک اين استان نفوذ مي کند پديده گرد و غبار و خشکسالي هم براي خاک و کشاورزي منطقه شمشير از رو بسته است. اتفاقي که سالهاست دوستداران محيط زيست و کارشناسان اين حوزه در مورد وقوع آن درآينده اي نزديک هشدار داده اند اما عملا اقدامي براي مقابله با اين آلودگي ها و نجات خاک اين استان انجام نشده است. به عنوان نمونه از چند سال پيش نتايج تحقيقات انجام شده بر روي اثرات ورود فلزات سنگين نيروگاه هاي از جمله نيروگاه برق منطقه رامين اهواز در خاک کشاورزي مناطق ويس و رامين نشان داد آلايندگي اين نيروگاه فلزاتي چون سرب، روی، کروم، نیکل و وانادیوم را در خاک اين نواحي نشانده و سبب کاهش کيفيت و کميت محصولات کشاورزي منطقه شده است. اساتيد دانشگاه ها پايان نامه هاي انجام شده در اين مورد را با دقت بررسي و پس از مدتي نتايج را رسانه اي کردند اما اين اقدام انها هم کاري از پيش نبرد!

شمارش معکوس براي کشاورزي ماهشهر

خبر آلودگي خاک زراعي ماهشهر در حالي اعلام مي شود که کشاورزي اين شهر مدتهاست با مشکلات عديده اي روبروست و کاهش محصولات کشاورزي در اين منطقه سبب شده بسياري از کشاورزان براي هميشه دست از اين حرفه بکشند. همين مسئله به عنوان يکي از دلايل مهاجرت روستاييان اطراف ماهشهر به ديگر شهرهاي و حتي استانهاي مجاور شده است. هنوز اساسی‌ترین مشکل بخش کشاورزی بندر ماهشهر که عدم وجود شبکه آبیاری و زهکشی است پس از سالها رفع نشده که بحث آلودگي خاک اين منطقه به ميان آمده است. مشکلي که مي تواند به اقتصاد اين منطقه و شهرهاي اطراف ضربات جبران ناپذيري وارد کند.

دبیر نظام صنفی کشاورزی شهرستان بندر ماهشهر درتاييد وضعيت نامطلوب کشاورزي اين شهر مي گويد: کشاورزان ماهشهری در مظلومیت به سر می‌برند و در صورت عدم رسیدگی به وضعیت کشاورزان این شهر، کشاورزی این شهرستان رو به نابودی خواهد رفت.

سید حسین آلبوشوکه با بيان اينکه به دليل بي توجهي به مشکلات بخش کشاورزی، کشاورزان اين منطقه با مشکلات زیادی روبه‌رو هستند و تولیدات آنها مقرون به صرفه نیست مي افزايد: با توجه به نگاه صنعتی مسئولان محلی و استانی به شهرستان ماهشهر، بخش کشاورزی آن نادیده گرفته شده به گونه‌ای که کشاورزی تنها سه روستا از ۶۰ روستای این شهرستان فعال است!

به همين دليل در طي چند سال اخير جمعيت روستايي ماهشهر روز بروز کاهش يافته و مهاجرت روستاييان اين منطقه به شهر به يکي از دغدغه هاي جديد مسئولان استان تبديل شده است.