اقتدار دفاعي و توان بازدارندگي ايران اسلامي يكي از عرصههاي مهم در اثبات كارآمدي نظام ديني است كه علاوه بر دوستان، دشمنان انقلاب اسلامي را نيز به تحير وا داشته است. ترديدي در اين نميتوان داشت كه يكي از دلايل اصلي تحميل تحريمهاي فلجكننده عليه ايران اسلامي تضعيف توانمنديهاي مختلف كشور به ويژه در اين عرصه است، عرصهاي كه تحميل جنگ هشت ساله توسط رژيم بعثي حاكم بر عراق و ذيل حمايت بيش از 42 كشور كه تمامي قدرتهاي منطقهاي و بينالمللي در ميان آنها ديده ميشدند، با هدف از بين بردن آن بود، اما هنر نظام اسلامي و به ويژه رهبري آن اين بود كه توانست اين تهديدات را به فرصتي براي اعتلا و تثبيت و افزايش اقتدار ايران تبديل كند. در اين زمينه توجه به دو نكته اساسي ضروري است:
اول اينكه در ميان عرصههاي مختلفي كه طي سالهاي پس از انقلاب اسلامي هدف تحريمهاي دشمنان بوده، توان دفاعي و تجهيزاتي ايران اصليترين هدف تحريمها بود، به ويژه در دوران دفاع مقدس كه نابودسازي آن هدف اوليه دشمنان براي شكست و تسلط بر ايران اسلامي بود و به همين دليل بود كه كارخانجات توليد تسليحات و بخشهاي دفاعي يكي از مهمترين و اصليترين نقاط هدف دشمنان بود و پس از جنگ نيز بهرغم اينكه در مقاطعي از تاريخ انقلاب برخي تحريمهاي در عرصههاي مختلف كاهش يافته بود، اما تحريمهاي تجهيزاتي و سلاحهاي پيشرفته نظامي كماكان ادامه يافته است.
دوم اينكه در مقايسه با ديگر عرصههاي علمي و صنعتي طي 38 سال گذشته ايران در عرصه صنايع دفاعي بهرغم تداوم و گسترش تحريمها بيشترين پيشرفتها را داشته و در برخي از عرصهها نظير موشكي و توليد پهباد توانسته به قدرت بلامنازع در منطقه تبديل شود، به نوعي كه حتي توان ايران در اين عرصه در تلفيق با روحيه ايمان و عزم ملي مردم و نيروهاي مسلح ايران سبب شده كه حتي مفهوم بازدارندگي نيز در ميان مفاهيم استراتژيك در جهان معاصر تغيير يابد. يعني بهرغم اينكه قبل از پيروزي انقلاب اسلامي ايران داشتن سلاح اتمي، تنها ملاك داشتن توان بازدارندگي بود، انقلاب اسلامي ايران و تجربه دفاع مقدس و توان خودكفايي وزارت دفاع و نيروهاي مسلح سبب شد كه اين مفهوم تغيير يافته و ايران اسلامي صرفاً با اتكا به روحيه ملي، رهبري حكيم و مقتدر و تجهيزات متعارف نظامي به ويژه قدرت موشكي، بتواند به توان بازدارندگي برسد و هيچ قدرتي نتواند حتي تصور تهديد ايران را نيز از ذهنها بگذراند. در زمينه چرايي و چيستي رسيدن ايران به اين نقطه چند مؤلفه تأثير اساسي داشته و دارد:
1- نظارت عاليه رهبري انقلاب: مجموعه توان دفاعي كشور به لحاظ فرماندهي و هدايت نيروهاي مسلح و تصميمات كلان در عرصه تجهيزات دفاعي، در حيطه اختيار و هدايت رهبر انقلاب است و به همين دليل كمتر تحتالشعاع رفتوآمد دولتها و جريانهاي سياسي قرار گرفته است. اگرچه نگاه خاص برخي دولتها در بعضي از دورانها سبب شده آنچنان كه بايد حمايتهاي لازم از نيروهاي مسلح در تأمين بودجه و امكانات صورت نگرفته و چه بسا اگر اين كاستيها نبود اكنون مسائل و مشكلات ما در منطقه كمتر بود، ولي در مجموع اين ويژگي سبب شده كه ايران بتواند حرف اول را هم در تحولات سياسي و نظامي و امنيتي منطقه بزند و هم اقتدار خود را اعمال كند.
2- مديريت جهادي حاكم در عرصه توانمنديهاي دفاعي: عرصه نيروهاي مسلح و قدرت دفاعي ايران را باید عرصه اثبات و قابليت مديريت جهادي دانست، مديريتي كه با انگيزه حقوقهاي نجومي در پي پست و مقام نيست.
براي كار و تلاش شب و روز نميشناسد و مهمتر از همه با روحيات از خودگذشتگي و ايثار همچون عرصه دفاع مقدس تلاش ميكند كه براي آن مثالهاي زيادي هم از ميان فرماندهان نظامي ميتوان زد و هم از ميان صنعتگران نظامي، در مورد اخير شايد تلاشهاي شبانهروزي شهيد تهرانيمقدم در به ثمر رساندن بخشي از توان موشكي ايران نمونه بارز آن است. اينكه مقام معظم رهبري در سالهاي گذشته ضرورت تحقق مديريت جهادي را به عنوان شعار سال برشمردند، تنها شعار نبود چراكه جلوههاي عملي آن را نيروهاي مسلح به تجربه دريافته بودند.
3- اعتماد به نيروهاي مؤمن به انقلاب: روزي كه نيروهاي سپاه در سالهاي اوليه جنگ و به دليل تحريمها، ساخت اولين خمپارهاندازها را با لولههاي «آب» آغاز كردند، كسي نميتوانست تصور كند كه آن ابتكار و آن مبتكران روزي قادر به توليد موشكهايي باشند كه به تعبير وزير دفاع نه در قدرت، نه در برد و نه در دقت هيچ محدوديتي را نميتوان براي آن قايل شد، به ويژه آنكه به دليل حجم و انبوهسازي آن به دليل اينكه بر توان بومي متكي است، هيچ عامل بازدارندهاي حتي سپر موشكي نيز نميتواند در مقابل آن مقاومت كند. تداوم اين اعتماد سبب شده كه اكنون در مراكز توليدي اين تجهيزات نيروهاي جوان و مؤمن به انقلاب حرف اول را بزنند.
4- تحقق اقتصاد مقاومتي: شايد يكي از عرصههايي كه ميتوان براي اثبات و امكانپذيري «اقتصاد مقاومتي» مثال زد، عرصه توليد و تجهيزات دفاعي باشد، عرصهاي كه صفر تا صد آن متكي به توان داخلي است و اصل حاكم بر آن نيز «ما ميتوانيم». مثال بسيار زيبايي كه مقام معظم رهبري چند ماه گذشته و با هدف فرهنگسازي و تشويق دولتمردان در اين زمينه زدند و آن تبديل موشكهاي دوربرد به موشكهاي نقطهزن دوربرد است که نمونهاي از تحقق شعار اقتصاد مقاومتي است. اگرچه محدوديتهاي اطلاعاتي و امنيتي سبب شده تا نتوانيم بسياري از دستاوردها و نوآوريهاي اين عرصه را بازگو كنيم، اما به نظر ميرسد دليل اصلي كه دشمنان نظام اسلامي فشارهاي خود را در اين عرصه متمركز كردهاند اين باشد كه آنها بيشتر از برخي مسئولان داخلي به توان نيروهاي جوان و مؤمن انقلابي مديريت جهادي و امكانپذيري «اقتصاد مقاومتي» باور دارند.
