با آغاز فصل تابستان نگراني براي تأمين برق كشور جهت جلوگيري از بروز خاموشي در بين مسئولان وزارت نيرو بالا گرفت. در حالي كه بايد سالانه 5 هزار مگاوات به ظرفيت نيروگاهي كشور اضافه شود، محقق نشدن اين مقدار از توليد در چند سال اخير موجب نزديك شدن ميزان توليد و مصرف برق در كشور شده است.
وزارت نيرو طرحهاي مختلفي مانند درخواست از مردم براي صرفهجويي در مصرف برق، تلاش براي ورود ظرفيتهاي جديد نيروگاهي به مدار، مذاكره براي كاهش مصرف برق توسط مصرفكنندگان بزرگ برق و خريد برق از بخش خصوصي را به منظور كاهش مصرف برق در دستور كار خود قرار داده است. بررسيها نشان داده سياستهاي خواهش از مردم كه با اما و اگرهاي فراواني همراه است نتوانسته اهداف وزارت نيرو در كاهش مصرف برق را به خوبي محقق كند.
وزارت نيرو در آخرين اقدام خود در 12 مرداد سال 95 تفاهمنامه همكاري مشترك بين معاون امور زنان و خانواده رياست جمهوري و وزارت نيرو با رويكرد فرهنگسازي مصرف بهينه آب و برق بين خانوادهها با محوريت بانوان و رويكرد اقتصاد مقاومتي به امضا رسانده است. در اين تفاهمنامه قرار است از پتانسيل زنان جامعه در جهت مديريت مصرف آب و برق استفاده شود.
روي آوردن وزارت نيرو به خواهش و تمنا از مردم و آحاد جامعه براي مديريت و كنترل مصرف برق در حالي رخ داده است كه برخي از كشورهاي پيشرفته دنيا براي كنترل مصرف برق و هدايت مردم به مديريت بهينه در مصرف برق، با اعمال نظام تعرفهگذاري پلكاني- افزايشي مصرف برق مشتركان را به سادگي كنترل كردهاند. در اين روش، هزينه مصرف متناسب با ميزان افزايش آن بالا ميرود و در اين صورت مصرف بيشتر با يارانه بيشتري همراه نميشود و مشتركان پرمصرف به جاي عموم مشتركان در كانون افزايش هزينه قرار ميگيرند. نظام تعرفهگذاري پلكاني- افزايشي با توجه به روند مصرف عموم مردم، ميزان مشخصي از هر حامل انرژي به عنوان الگوي مصرف تعريف ميكند و هزينه مصرف كمتر از الگو، ارزانتر تعيين ميشود. با عبور مصرف از مقدار الگو، قيمت به صورت ناگهاني افزايش مييابد تا مشتركان پرمصرف با پرداخت هزينه واقعي انرژي، رفتار خود را اصلاح كنند.
اگرچه در حال حاضر تعرفههاي برق به صورت پلكاني تعيين شدهاند اما تفاوت پلكانها براي مصارف بالاي الگوي مصرف، از بازدارندگي مناسبي برخوردار نيست و مشتركان پرمصرف انگيزهاي براي تغيير الگوي خود ندارند. در اين حالت اين مشتركان پرمصرف كه بيشترين تأثير را در افزايش بار شبكه دارند به روند نادرست مصرف برق ادامه خواهند داد.
اگرچه اخيراً در روزهاي گذشته نيز وزير نيرو با تأييد مدل تعرفهگذاري پلكاني- افزايشي در حوزه برق، اعلام كرده است كه « نميخواهيم قيمت برق بدون منطق و به صورت يكسان براي همه افزايش يابد» اما در شرايط فعلي مشتركان پرمصرف همچنان الگوي نادرست خود را در پيش دارند.
بنابر اين لازم است وزارت نيرو براي برنامهريزي براي درخواست از قشرهاي مختلف مردم براي كمك به اين وزارتخانه در مديريت مصرف برق در گام اول با اصلاح تعرفه برق براي مشتركان پرمصرف، انگيزه اين مشتركان براي تغيير الگوي مصرف خود را افزايش دهد. در اين صورت علاوه بر كاهش تقاضاي برق در كشور، شاهد بروز خاموشي در كشور نخواهيم بود.
