وزير امور خارجه و تيم همراه او به اروپا رفتهاند تا مسير مبادلات بانكي وتجار ايران را تسهيل كنند. وزارت خزانهداري امريكا هم گفته براي اينكه درخواستهاي تجاري ايران تسريع شود، نيروهاي بيشتري به كار خواهد گرفت. با اين حال، نشانههاي اندكي از كاهش محدوديتهاي بانكي و تجاري ايران ديده ميشود، به همين خاطر، سخنگوي سازمان انرژي اتمي در جديدترين موضعگيري خود هشدار داده كه اگر طرف مقابل به تعهدات خودش عمل نكند، ايران با سرعتي به شرايط هستهاي قبل از توافق بازخواهد گشت كه طرف مقابل تعجب كند.
به گزارش «جوان»، سه روز بعد از موضعگيري رهبر انقلاب كه گفتند اگر امريكاييها توافق هستهاي را پاره كنند « ما آتش ميزنيم»، «بن رودز» معاون مشاور امنيت ملي كاخ سفيد و دستيار ارشد باراك اوباما گفت كه توافق هستهاي ايران و 1+5 طوري معماري و داخل آن بازدارندههاي زيادي براي رئيسجمهور بعدي (امريكا) قرار گرفته تا او آن را پاره نكند. البته بن رودز هيچ تضميني نداده كه رئيس جمهور بعدي امريكا دست به چنين كاري نزند ولي چنين تصميمي را غيرعاقلانه ميداند: «اينكه (رئيس جمهور بعدي) تصميم بگيرد كه يكي از اولين كارهايش تسريع بحراني در خاورميانه باشد كه به طور بالقوه ميتواند به اشاعه هستهاي يا جنگي ديگر منجر شود، تصميم چندان عاقلانهاي به شمار نميآيد.» رودز به اظهارات «دونالد ترامپ» نامزد اشاره كرده كه گفته است يا توافق را پاره ميكند يا آن را شديدتر اجرايي ميكند و گفت: «شما (رئيسجمهور آينده) در حالي كاخ سفيد را تحويل ميگيريد كه تمام تعهدات كلان هستهاي كامل شده است، ذخاير آنها از كشور خارج شده، رآكتور اراك بازطراحي شده، در فردو غنيسازي انجام نميشود و تمام سانتريفيوژها تحت نظارت آژانس بينالمللي انرژي اتمي هستند. آن وقت است كه بايد تصميم بگيريد كه آيا ميخواهيد تمام اين محدوديتها بر برنامه هستهاي ايران را برچينيد؟» مقامهاي امريكايي طي روزهاي اخير، به خصوص با افزايش انتقادها در تهران از بدعهدي امريكا ميگويند، تلاش ميكنند كه زمينههاي بيشتري براي برخورداري ايران از مزاياي تحريمها ايجاد كنند. به گزارش بيبيسي، جان كري وزير خارجه امريكا در ديدار با محمد جواد ظريف در اسلو گفته كه دولت امريكا به تعهدات خود درباره تخفيف تحريمها براساس برجام عمل كرده اما مايل است بيش از پيش در مورد ساير تحريمها و اينكه اجازه چه معاملاتي با ايران را ميدهند رفع ابهام كند. وزارت خزانهداري امريكا هم گفته كه به منظور تسريع در رسيدگي به درخواستهاي تجارت با ايران، نيروهاي بيشتري را به اين كار اختصاص داده است. به گزارش رويترز، اين اقدام دفتر كنترل داراييهاي خارجي در وزارت خزانهداري امريكا بعد از آن انجام ميشود كه تجار و حقوقدانان درباره پاسخهايي كه از اين وزارتخانه درباره نوع داد و ستدي كه ميتوانند با ايران انجام دهند شكايت كرده و گفتهاند پاسخها مبهم، غيرصريح و براي تصميمگيري سريع درباره يك تجارت خاص بسيار كند است. جان اسميت، سرپرست دفتر كنترل داراييهاي خارجي وزارت خزانهداري گفته كه براي حل اين مسئله، بخش صدور مجوز خود را از طرق اساسي تقويت كرده و بازرسان بيشتري را در اين بخش اضافه كردهايم. براي اين منظور يك سرپرست قرار دادهايم تا به تسريع روند صدور مجوز كمك كند.
امريكا منتظر تغيير ماهيت رژيمبا وجود اين اقدامات، بدبينيها در تهران در اين باره كه اقدامات امريكا منجر به نتايج ملموسي در كاهش محدوديتهاي تجاري و بانكي شود، رو به افزايش است. ناظران به موضعگيريهاي مقامهاي امريكايي بعد از اجراي توافق هستهاي با ايران استناد ميكنند و ميگويند كه كاخ سفيد خواستار تعميم برجام به كل ساختار سياست خارجي ايران است و تا چنين تحولي در سياست خارجي ايران صورت رخ ندهد، نميتوان انتظار كاهش ملموس فشارهاي امريكا را داشت؛ موضوعي كه اين روزها در تهران، از آن به «اجراي روح برجام» تعبير ميشود. بن رودز معاون مشاور امنيت ملي كاخ سفيد روز پنجشنبه در نشست شوراي آتلانتيك به همين موضوع اشاره كرد و گفت توافق هستهاي ماهيت برنامه هستهاي ايران را تغيير داده ولي «ماهيت رژيم ايران تغيير نيافته است.» رودز ميگويد كه آيتالله خامنهاي رهبر عالي ايران در سخنرانيها و اظهاراتش اين نكته را به ما «يادآوري» كرده و تأكيد كرد كه امريكا آمادگي ديدار و ملاقات دو جانبه رؤساي جمهور دو كشور را داشته اما ايران آمادگي اين كار را نداشته است. در همين نشست، جان اسميت مدير اجرايي دفتر كنترل داراييهاي خارجي وزارت خزانهداري امريكا نيز از مقامات ايراني خواست كه نقش سپاه پاسداران در مسائل اقتصادي را كاهش دهند.
هشدار به امريكاادامه محدوديتهاي امريكا در شرايط اجراي تعهدات هستهاي ايران، موافقان توافق هستهاي در داخل دولت روحاني را هم به واكنش وادار كرده است. محمدجواد ظريف وزير خارجه دولت روحاني كه خود سرپرستي تيم مذاكرهكننده ايران را به عهده داشته آخرين نفري بود كه سه شنبه قبل در آستانه مذاكراتش با جان كري، از بدعهدي امريكا انتقاد كرد و گفت كه معتقد است « امريكا (فقط) روي كاغذ تمام تحريمها را برداشته است اما تأثيرات رواني ناشي از سالها وضع اين تحريمها همچنان وجود دارد.» مجيد تخت روانچي معاون وزير امور خارجه هم روز پنجشنبه در ملاقات با همتاي سوئيسي خودش ضمن يادآوري اقدامات ايران در اجراي تعهدات برجام، بر ضرورت اجراي كامل تعهدات طرف مقابل به ويژه در زمينههاي بانكي تأكيد كرد. سخنگوي سازمان انرژي اتمي در تازهترين موضع گيري خود پا از اين هم فراتر گذاشته و درباره بازگشت ايران به شرايط قبل از برجام هشدار داد. بهروز كمالوندي در گفتوگو با صدا و سيما به امريكا هشدار داد: «فراتر از متن برجام نرويد، اگر بنا بر پايدار ماندن توافق است ضروري است به آنچه توافق كرديم و در متن برجام آورديم پايبند بمانيم.» سخنگوي سازمان انرژي اتمي، در پاسخ به پرسش ديگري درباره بر اينكه آيا زمانبندي مشخصي براي بازگشت به مرحله پيش از برجام طراحي شده است؟ گفت: از ابتدا براي سناريوهاي برگشتپذيري تدبير كردهايم و اين آمادگي را داريم كه در صورت نياز با سرعت در شرايطي قرار بگيريم كه طرف مقابل حتماً متعجب شود. وي درباره تهديد برخي نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري امريكا به پاره كردن برجام گفت: ممكن است در تبليغات انتخاباتي امريكا حرفهاي زيادي گفته شود اما واقعيات جمهوري اسلامي به نحوي است كه اگر آنان بخواهند آمالشان را عملي كنند، قطعاً با مشكلات بسيار مواجه خواهند شد زيرا در صورت نياز به اقدام متقابل يا بازگشت به عقب ظرفيت بالايي داريم.
