اين بيانيه در حالي است که جان کري پس از ديدار با ظريف تأکيد کرده بود که دولت امريکا هم به متن و هم به روح برجام پايبند است.
بيانيه وزارت امور خارجه امريکا و اظهارات جان کري را بايد آب سردی بر پيکر جريان خوشبين داخلي به سياستها و رويکردهاي امريکا دانست که ماههاست تلاش داشته از يکسو دوره دشمني ايران و امريکا را سپري شده تعريف كند و از سوي ديگر با بزک کردن چهره نظام سلطه و به ويژه امريکاييها نگاه و نگرش جامعه به مقامات اين کشور را تغيير دهد و زمينه رويگرداني از آرمان و مباني انقلاب اسلامي را در سطح کارگزاران- مردم فراهم سازد.
بيانيه وزارت خارجه امريکا و اظهارات جان کري نشان ميدهد که نهايت دستاورد برجام همان چيزي است که امروز پيش روي جامعه ايراني است و انتظار «عمل امريکاييها به تعهداتشان» يک آرزوي دور و دراز و دست نيافتني است که محقق شدن آن توسط دولت اوباما يا دولت بعدي آن غيرممکن است. اين «بيانيه» و «اظهارات» يعني، بهرغم آنکه طرف ايراني به تمام تعهدات سنگين و حياتي خود – به لحاظ اهميت و وزانت- - عمل کرده است، ايالات متحده تصميم و ارادهاي براي اجراي تعهدات خود نداشته و نخواهد داشت و این يعني «غيرقابل اعتمادبودن امريکا».
«غيرقابل اعتماد بودن امريکا» همان مسئلهاي است که رهبر معظم انقلاب اسلامي بارها بدان تأکيد داشته و در سخنراني اخير خود در جمع مسئولان نظام جمهوري اسلامي به تشريح مصاديقي از عمل نکردن امريکا به تعهدات خود پرداخته و بيان ميفرمايند: «وظيفه طرف مقابل، برطرف کردن تحريمها بود اما به اين وظيفه عمل نکرده يعني بخشي از تحريمها را بهنحوي برداشته اما در عمل تحريمها برداشته نشده است... امريکاييها تحريمهاي اوليه را بهطور کامل حفظ کردهاند که اين مسئله بر تحريمهاي ثانويه نيز که قرار بود برطرف شود اثر ميگذارد.»
معظمله همچنين ادامه ميدهند: «دستاندرکاران به اين واقعيات توجه و دقت کنند و اين حرف را تکرار نکنند که تحريمها برداشته شده است... مقامات دولت امريکا در زبان و بخشنامه ميگويند که مانعي براي معاملات بانکي با ايران وجود ندارد اما در عمل کاري ميکنند که بانکها جرئت معامله با ايران را نداشته باشند.»
غربيها هم از غيرقابل اعتماد بودن امريکا ميگويندنه تنها منتقدان هستهاي بلکه برخي از سياستمداران يا انديشهورزان غربي هم به مسئله لزوم بياعتماد بودن دولتمردان ايراني نسبت به امريکاييها تأکيد ميکنند، به عنوان نمونه رابرت فيسک، تحليلگر انگليسي طي يادداشتي در روزنامه اينديپندنت به بررسي تعهداتي که ايران و امريکا در قبال اجراي برجام قبول کردهاند و عدم اجرايي اساسي تعهدات ايالات متحده پرداخت و تأکيد کرد تا زماني که موانع دستيابي ايران به تجارت جهاني برداشته نشود، توافق هستهاي بيفايده خواهد بود.
رابرت فيسک در ادامه اين يادداشت تأکيد ميکند: «واشنگتن ميدهد و پس ميگيرد»، شعاري است که هر رئيسجمهور ايراني بايد آن را ياد بگيرد.
اين تحليلگر انگليسي با انتقاد از کساني که سران ايران را خواهان سلاح هستهاي و ضديهودي ميناميدند، ادعا کرد که روحاني – کسي که امريکا ميتوانست با او تجارت انجام دهد- اکنون انتخابات سال بعد را از دست داده است زيرا او نيز يک شعار مهم را فراموش کرد؛ شعاري که ميگويد «به امريکا اعتماد نکن!»
برخلاف رابرت فيسک انگليسي کساني در داخل کشورمان هستند که همچنان تأکيد ميکنند که برجام مدل و الگويي مناسب براي توسعه روابط ايران با امريکا است و کشورمان ميتواند در ساير موارد مناقشهبرانگيز هم با مقامات اين کشور وارد مذاکره شده و دشمنيهاي ميان اين دو کشور براي هميشه حل و فصل شود. اين جماعت استمرار مذاکرات با امريکاييها را تنها مسير ممکن براي پيشرفت کشور دانسته و معتقدند که کوتاه آمدن در برابر امريکاييها و چشمپوشي از برخي از خطوط قرمز نظام ميتواند اهداف ممکن را برآورده سازد.
گستره دشمني امريکاييها از زبان امريکاييهااگرچه جماعت غربگراي داخلي تلاش ميکنند با بهکارگيري ابزارهاي مختلف خود از يکسو حاکميت را براي تغيير خطوط اصلي نظام تحت فشار قرار داده و آن را به سمت مذاکرات حداکثري در ديگر مسائل مناقشهبرانگيز سوق دهند.
جان زارات، مغز متفکر قرارگاه تحريم امريکا عليه ايران از جمله سياستمداران امريکايي است که دشمنيهاي امريکا عليه کشورمان را محدود به زمان نميداند و از لزوم گسترش تحريمها عليه ايران به ساير حوزها و افزايش دامنه دشمنيها ميان دو کشور سخن به ميان آورده است.
جان زارات، مشاور امنيت ملي و وزارت خزانهداري امريکا در نشست کميته بانکداري سنا ابعاد بيشتري از موضوع برجامهاي بعدي را مشخص ميکند. زارات در جلسه مورخ ۲۴ مي۲۰۱۶ تأکيد کرد: مادامي که ايران به رفتارهاي منطقهاي خود ادامه ميدهد اجازه نميدهيم تا به اقتصاد جهاني بازگردد.
وي رفتارهاي خطرناک ايران را در هشت مورد دستهبندي کرد:
الف- تست مکرر موشکهاي بالستيک
ب - تحرکات قاسم سليماني، فرمانده سپاه قدس ايران در منطقه از روسيه تا سوريه و يمن
پ - نقش محوري ايران در تأمين مالي حزبالله لبنان و شبهنظاميان شيعه عراق و شيعيان حوثي يمن
ت - حضور مستشاري نظامي ايران در سوريه و عراق
ث - استمرار نقض حقوق بشر و نرمهاي دموکراسي در ايران
ج - بازداشت برخي اشخاص امريکايي
چ - دستگيري تفنگداران دريايي امريکا و انتشار تصاوير آن
ح - تقويت مستمر توان سايبري ايران و حملات آن به امريکا.
بياعتمادي به امريکا عقلاني استاظهارات جان زارات را هنگامي كه در کنار اظهارات ساير مقامات امريکايي درباره کشورمان قرار ميدهيم به صحت گفتههاي مقام معظم رهبري ميرسيم و آن عبارت است از «امريکا غيرقابل اعتماد است و عدول از خطوط قرمز گفتمان انقلاب اسلامي نميتواند پاياني بر دشمنيهاي آنها باشد.»
اصرار برخي از افراد و گروههاي سياسي داخلي براي افزايش سطح همکاريها با امريکا طي ماههاي اخير، منجر به آن شده که مقام معظم رهبري بارها نسبت به خوشبيني نسبت به امريکا هشدار بدهند.
به عنوان نمونه ايشان در هفته دولت در ديدار اعضاي هيئت دولت باز هم نسبت به لزوم توجه به ظرفيتهاي داخلي كشور و پرهيز از نگاه به بيرون تذكر دادند و از اعضاي دولت خواستند براي حل و فصل مشكلات كشور، به توانمنديهاي نخبگان و منابع داخلي توجه كنند: «نگاهمان به بيرون نباشد. اين، توصيه ماست... اميدمان را به بيرون از ظرفيت داخلي كشور ندوزيم... اما ميگوييم اطمينان نكنيد، اعتماد نكنيد، چشم به آنجا ندوزيد، چشم به داخل بدوزيد. در داخل كشور خيلي امكانات وجود دارد كه اگر چنانچه نگاه ما - چه در زمينههاي اقتصادي، چه در زمينههاي فرهنگي، چه در زمينههاي گوناگون ديگر - [به آنها باشد و] اگر بتوانيم از اين نيروهاي داخلي استفاده كنيم، كليد حل مشكلات اينجاست.»
معظمله همچنين در مراسم تنفيذ حكم رياست جمهوري بيان فرمودند: «آنهايي كه دل به بيرون ظرفيت ملت ايران ميبندند، وقتي با يك چنين مشكلاتي مواجه شوند، خلع سلاح خواهند شد. ظرفيتهاي ملت ايران خيلي زياد است. ما بايد بپردازيم به استحكام ساخت دروني اقتدار ملي.»
