
در حالي كه كارت سوخت به عنوان مهمترين ابزار كنترل سوخت كشور در شرف حذف شدن است طرحي جديد ارائه شده است كه با اجراي آن بيشتر نقاط ضعف كارت سوخت از بين ميرود:«ادغام كارت سوخت و كارت هوشمند خودرو.»
منتقدان كارت سوخت معتقدند دوران اين كارتها به سر آمده است و بايد اين كارتها را به فراموشي سپرد؛ استدلال آنها بر نقاطي متمركز است كه ميتوان آنها را اصلاح كرد ولي با اين وجود تأكيد فراواني بر حذف كارت سوخت وجود دارد. به گفته كارشناسان با ادغام كارتهاي هوشمند ميتوان نقاط ضعف را برطرف و همچنان شفافيت را حفظ كرد.
امير جعفرپور، مديركل دفتر حملونقل عمومي و ترافيك سازمان شهرداريها و دهياريهاي وزارت كشور در گفتوگو با «جوان» به طرح ادغام كارت سوخت و كارت هوشمند خودرو پرداخت و گفت: كارت هوشمند خودرو، شناسه جديدي را به مجموعه شناسههاي خودرو ميافزايد كه ميتواند شناسه فعاليت و كاركرد خودرو در نظر گرفته شود؛ يعني با استفاده از اين شناسه ميتوان دريافت كه مبدأ و مقصد يك خودرو كجا بوده است و اين خودرو چگونه و در چه مسيرهايي تردد و در چه جايگاههايي سوختگيري ميكند. همچنين در اين شناسه، اطلاعات بيمهاي خودرو و شماره پلاك، شاسي، بدنه و ديگر اطلاعات فني خودرو هم لحاظ شده است.
وي اضافه كرد: از اين طريق مشخص ميشود، خودرويي كه از كارخانه بيرون آمده، چه ميزان در حملونقل شهري فعاليت ميكند. اطلاع از ميزان پيمايش خودروها، از طريق پرسش از مالكان آنها، عملاً امكانپذير نيست، شايد در معاينه فني، كيلومتر خودروها مشخص شود، اما آن هم قابل كتمان و دستكاري است، اما ميزان سوختگيري خودروها از جايگاهها به هيچ وجه قابل كتمان نيست و از اين قابليت ميتوان براي تصميمگيريها و سياستگذاريها و حتي مديريت عرضه و تقاضاي حمل و نقل بهره گرفت.
جعفرپور با اشاره به اينكه كارت هوشمند خودرو در حال توزيع است، افزود: اين كارت يك كارت با قابليتهاي بسيار متعدد است كه يكي از آنها داشتن ظرفيت براي ذخيرهسازي اطلاعات سوختگيري خودرو، بيمه، عوارض و مجموعه اطلاعاتي كه در حوزه پرداخت هزينههاي مرتبط با خودرو است، قابليت ذخيرهسازي روي اين كارت را دارد. با كشيدن اين كارت در كارتخوانهاي ويژه و گيرندههاي مربوط، به راحتي ميتوان درباره مسائل مختلف خودرو قضاوت كرد؛ تخلفات، ميزان مصرف سوخت، شرايط ساخت، ويژگيهاي منحصربهفرد خودرو و آنچه به شرايط بهرهبرداري از خودرو همچون تغيير كاربري در طول زمان يا تغييرات فني كه در خودرو اتفاق افتاده است، مربوط ميشود.
وي درباره تلفيق اين دو سامانه نيز گفت: يكي از قابليتهاي كارت هوشمند خوردو، افزودن قابليتهاي كارت سوخت به آن است و پليس راهور قرار است از اين قابليت در كارت هوشمند خودرو استفاده كند. هم اكنون براي خودروها، پنج كارت وجود دارد؛ كارت معاينه فني، كارت خودرو، كارت سوخت، كارت بيمه و احياناً كارتهاي ديگري كه به عنوان مجوز براي خودروهاي دولتي و عمومي يا خودروهايي با كاربريهاي خاص صادر شده است.
جعفرپور تصريح كرد: مجموعه اين كارتها، قابل تجميع در كارت هوشمند خودرو است و شناسه خودرو، ميتواند شناسه گواهينامه مالك خودرو باشد. از اين طريق، اطلاعات يك خودرو و مالك آن از قبيل تخلفات، جريمهها، سوابق تخصصي و حرفهاي و غيرحرفهاي كه در ارتباط با رانندگي وجود دارد، سوابق خودرو و سوابق مجموعههاي بالادستي كه اين خودرو يا مالك خودرو را مديريت ميكنند، مثل شركتهاي حمل و نقل را ميتوان رصد كرد بنابراين اطلاعات خودرو، مالك خودرو و مجموعهاي كه آنها را مديريت ميكند و پروانهها و مجوزهاي مربوط را ميتوان به كارت هوشمند خودرو پيوند زد.
اين مقام مسئول ادامه داد: براي خودروهاي گازسوز هم شناسه، كارتها و برچسبهاي جداگانهاي درباره مصرف سوخت، ايمني و معاينه فني آنها طراحي شده كه اخيرا در استان البرز به صورت پايلوت اجرا شده است كه اين خودروها تنها با داشتن اين كارت معاينه فني، مجاز به سوختگيري در جايگاه استان البرز هستند.
وي درباره مهمترين مزيت ادغام كارتهاي هوشمند نيز اظهار داشت: با تجميع قابليتهاي كارت سوخت در كارت هوشمند خودرو كه يك شناسه واحد براي يك خودرو و مالك آن است، ديگر كسي حاضر نيست كارت خودش را به ديگري بدهد، از اين رو از فساد حاصل از سهميهفروشي برخي تاكسيها، آژانسها و وانتها جلوگيري ميشود كه به طور طبيعي اين مزيت، منافع بسيار چشمگيري را براي دولت به ارمغان ميآورد كه از قاچاق سوخت به ويژه در بخش ديزل به طور قطع جلوگيري خواهد كرد. از سوي ديگر، كارت هوشمند خودرو از سوءاستفادههايي كه هم اكنون ممكن است در جايگاهها به علت نقص اطلاعاتي سامانه كارت سوخت وجود داشته باشد، جلوگيري خواهد كرد.