همواره و از ديرباز اين رسم در ميان ايرانيان بوده است كه هر قدر هم كه با رفقا و آشنايان خود اختلاف داشته باشند هنگام بيماري و ناخوشي كه ميشد سراغ يكديگر رفته و از هم دلجويي ميكردند. اين سنت حسنه به تازگي از سوي ابراهيم حاتميكيا كارگردان سينماي ايران هم امتداد بخشيده شده و گويا به بستر افتادن عباس كيارستمي موجب شده او اختلافات كهنه با اين فيلمساز را كنار گذاشته و به عيادتش برود. عباس كيارستمي مدتهاست كه از نارسايي دستگاه گوارش رنج ميبرد و همين مسئله سببساز بستري بودن چند هفتهاي او در بيمارستان شده بود. او اين روزها در خانهاش به سر ميبرد اما همچنان تحت مراقبتهاي پزشكي است.
شنيدهها درباره عيادت ابراهيم حاتميكيا از كيارستمي در روزهاي اخير سببساز آن شد كه براي صحت و سقم ماجرا ابتدا سراغ كيارستمي برويم اما كيارستمي علاقهاي به صحبت در اين باره نداشت و صرفاً با سپاس از اينكه حالش را پرسيدهايم مكالمه را ناتمام گذاشت. از آن سو بهمن كيارستمي فرزند اين كارگردان هم كوشيد با گفتن اينكه «گرفتاريم و دغدغهمان زياد است» از پاسخگويي در اين باره اجتناب كند.
تأييد يكي از نزديكان كيارستميبا اين حال يكي از نزديكان كيارستمي كه علاقهاي به افشاي نامش نداشت در گفتوگو با سينماژورنال با تأييد عيادت حاتميكيا از كيارستمي آن را عيادتي ساده دانست كه نه در خانه كيارستمي كه در بيمارستان محل درمان وي انجام شده است. گويا به دعوت يكي از دوستان مشترك، يكي از روزهايي كه كيارستمي براي انجام بخشي از پروسه درمان به بيمارستان محل معالجهاش رفته است حاتميكيا در بيمارستان حاضر شده و ضمن عيادت با كيارستمي با او گپي كوتاه زده و نسبت به بهبود اوضاع وي ابراز اميدواري ميكند. عيادت حاتميكيا از كيارستمي از اين حيث اهميت دارد كه در اين سالها همواره ميان آنها نوعي درگيري لفظي نسبت به گونههاي سينماييشان وجود داشته است.
طعنه حاتميكيا به كيارستمييكي از پررنگترين شمول اين درگيري به اختتاميه جشنواره مقاومت دو سال قبل بازميگشت كه حاتميكيا در طعنهاي به كيارستمي گفته بود: عزيزكردهاي از سينماي ايران، اخيراً حرفهايي زده و شهدا را قرباني جنگ دانسته است. وي ادامه داده بود: من مصاحبه اين كارگردان را چندينبار ديدم. البته هميشه ميدانستم كه جرياني وجود دارد كه نسبت به جنگ و دفاع مقدس بيتفاوت است. از همينرو از استادان خود كه در رأس آنها سيدمحمد بهشتي قرار دارد ميخواهم كه نگاه خود را نسبت به اين اظهارنظر بيان كنند.
انتقاد كيارستمي به حاتميكيااعتراض ابراهيم حاتميكيا به آن بخش از اظهارات عباس كيارستمي مربوط ميشد كه چند ماه قبلتر در حاشيه جلسه پرسش و پاسخ با دانشجويان دانشگاه سيراكيوز امريكا بيان شده بود. كيارستمي در آن جلسه گفته بود: يكهفته قبل از اينكه اينجا بيايم يكي از فيلمسازاني كه سالها فيلم جنگي ساخته {اشاره به ابراهيم حاتميكيا} فيلمهاي پرهزينه جنگي – و البته با مخاطب كمتر- براي اينكه مخاطب ايراني ديگر حوصله جنگ نداشت، بنابراين بودجههاي خيلي سنگين ميگيرد و فيلمهاي جنگي ميسازد، گوش من را پيچانده بود كه زماني كه ما داشتيم ميجنگيديم كيارستمي داشت دنبال دفترچه دوستش ميگشت. «خانه دوست كجاست» يكي از پربينندهترين فيلمهايي بود كه من ساختم، درواقع همهجاي دنيا آن را ميشناسند. اين كارگردان ادامه داده بود: «خانه دوست كجاست» ماندگار شد چون راجع به يك ارزش انساني صحبت ميكرد. اما فيلمهاي تو نماند چون تو راجع به دورهاي از تاريخ ايران حرف زدي كه تازه آن دوره هم بچهها را به هيجان آوردي و احمدپورهاي ديگر رفتند در جنگ و كشته شدند و حالا پس از سالها ميشود راجع به آنها فكر كرد كه آنها چطوري از بين رفتند. در يك جنگي كه هيچ مفهومي نداشت.
پاسخ رندانه كيارستمي به حاتميكياابراهيم حاتميكيا در ديگر اظهارات خود در اختتاميه جشنواره مقاومت ۹۳ عباس كيارستمي را كارگرداني معرفي كرده كه همواره مورد حمايت وزارتخارجه بوده است. اشاره اخيرش به جريان دريافت جايزه نخل طلاي جشنواره فيلم كن ۱۹۹۷ توسط كيارستمي مربوط ميشود كه در زمان خود در پي كشوقوسهاي فراوان در ساختمان بهارستان، دكتر علياكبر ولايتي، وزير امورخارجه وقت، در معرفيشدن فيلم «طعم گيلاس» به جشنواره فيلم كن تأثيرگذار بود.
عباس كيارستمي بعد از اظهارات حاتميكيا وقتي مخاطب سؤالي قرار گرفت مبني بر اينكه نظرش نسبت به صحبتهاي حاتميكيا چيست فقط بيتي از اشعار سعدي را خواند و گفت: «گر خستهدلي نعره زند بر سر كويي / عيبش نتوان گفت كه بيخويشتن است آن.»
دلجويي از كارگردان پيشروحالا و حدود دو سال بعد از آن اتفاقات حاتميكيا به پيشنهاد يك دوست مشترك و البته مثبتبين به عيادت كيارستمي ميرود بلكه دلجويي مختصري كرده باشد از كارگرداني كه كار فيلمسازياش را يك دهه و نيم پيش از حاتميكيا آغاز كرد. آيا اين دلجويي خواهد توانست سوءتفاهماتي را كه در همه اين سالها ميان طرز تلقي متفاوت اين دو كارگردان نسبت به سينما وجود داشته تغيير دهد؟ يا آن كه اين دلجوييها موسمي است و در نهايت و بعد از بهبود اوضاع، همچنان در بر پاشنه سابق خواهد چرخيد؟
