آمارها نشان مي دهد سالانه حدود ۱۲هزار متر
مربع فرش دستباف در كارگاههاي رسمي استان لرستان بافته مي شود.البته اگر بخواهيم فرش
هايي را كه در كارگاههاي خانگي بافته مي شود
را به اين ميزان اضافه كنيم مقدارآن از دوازده هزار مترمربع نيز بالاتر مي رود.
درحالي كه مناطق مختلف كشور براي خود نقشه
هاي متفاوتي دارند كه برگرفته از فرهنگ وسنن رايج آنهاست، اما بافندگان لرستاني هيچگاه
براي بافت هاي خود از نقشه اي خاص استفاده نكرده وبيشتر يا به صورت ذهني اقدام به اين
كار مي كنند ويا اينكه از نقشه ساير استانها استفاده مي كنند كه اين موضوع هميشه به ضرر آنها تمام شده است.
حجت الله بیرانوند رئیس سازمان بازرگانی استان
لرستان دراين خصوص مي گويد: با آنكه بافت انواع زير انداز در ميان قوم لر از قدمت يكصد وپنجاه ساله برخوردار بوده است اما
پيروي نكردن از يك نقشه خاص سبب شده تا اقوام ديگر از اين موضوع بالاترين استفاده را
برده ودست بافتهاي توليد شده توسط آنها را
به نام خود در بازار عرضه كنند.
70 هزار بافنده در لرستان
شرايط آب وهوايي ورونق دامداري دركنار زندگي
عشايري موجب شده تا تعداد قابل توجهي از زنان ومردان استان لرستان در زمينه انواع بافتها
ازقبيل قالی، گبه، گلیم چاکدارو بی چاک و ... به فعاليت بپردازند واين موضوع تاثير بسياري براقتصاد خانوارها
داشته باشد.
رئیس سازمان بازرگانی استان لرستان در اين
خصوص مي گويد: در استان لرستان 175 كارگاههاي متمركز قالي بافي وجود دارد واين درحالي
است كه هفت كارگاه نيز به صورت غير متمركز
با داشتن پروانه و مجوز فعاليت مي كنند و در اين واحدها حداقل ۱۰هزار دار قالي وجود
دارد.
بيرانوند مي افزايد : حدود ۷۰هزار بافنده
نيز در استان درصنعت قاليبافي اشتغال دارند
كه از اين تعداد ۱۷هزار نفر در قالب تشكلهاي صنفي و واحدهاي تعاوني مشغول به كار هستند.
وي با اشاره به ارزش اقتصادي قالي بافي ونقش
آن در رونق اقتصادي منطقه ادامه مي دهد : به
دليل پايين بودن سرانه و هزينه ايجاد اشتغال اين موضوع مي تواند تاثير بسياري در كاهش بيكاري ورونق اقتصادي
داشته باشد .
بررسي ها نشان مي دهد طي دو سال گذشته سه هزار
و ۸۰۰متر مربع فرش دستباف لرستان به كشورهاي اروپايي و آمريكا صادر شده است.
بالابودن هزينه هاي بافت فرش
با وجود مزايايي كه توليد فرش مي تواند براي
مردم استان داشته باشد،اما برخي مشكلات از قبيل بالابودن هزينه ها و نبود صنايع تبديلي
در استان موجب شده تا سود اندكي نصيب بافندگان
فرش در استان شود .
به عنوان مثال وجود بیش از 7.5 میلیون رأس
گوسفند در لرستان با میانگین تولید یک تا 1.5 کیلوگرم پشم توسط هر گوسفند موجب شده
تا استان دراين زمينه غني باشداما در زمينه توليد نخ نتواند حرفي براي گفتن داشته باشد.
محمدرضا صفیخانی رییس سازمان صنعت، معدن و
تجارت لرستان دراين خصوص مي گويد:با وجوداينكه استان درزمينه توليد پشم غني است اما
نبود صنايعي كه بتواند پشم توليدي را به نخ تبديل كند موجب شده تاتوليد كنندگان به
خام فروشي روي آورده ودرعوض براي تهيه نخ چند برابرهزينه كنند.
وي مي افزايد: پشم تولید شده در استان به
صورت خام و به ازای هر کیلو پشم باقیمت ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ تومان به كارخانجاتي كه آن را
تبديل به نخ مي كند فروخته مي شود و پس از فرآوری و رنگرزی با قیمت 50 تا 70 هزار تومان
به دست توليد كنندگان مي رسد اين درحالي است كه اگر زیرساختهای لازم در استان فراهم
شود هم ارزشافزوده پشم در استان افزایش مییابد و هم هزینه تمامشده برای تولید فرش
کاهش مییابد.
نبود نقشه مشكل بعدي توليد كنندگان
مشكل بعدي كه گريبانگير صنعت فرش اين استان
شده نداشتن نقشه براي بافت انواع فرش است به طوري كه هم اكنون نقشه هاي سايراستانها
توسط بافندگان بافته شده اما به نام استان صاحب نقشه مطرح است.
كارشناسان فرش معتقدند ،باتوجه به اینکه این
استان ازظرفیت وپتانسیل بالایی دربافندگی فرش دستباف برخوردارمی باشد ولی نداشتن نقشه
ای خاص موجب شده تا استان لرستان درزمینه فرش دستباف کارگران خوبی برای دیگرمناطق كشور، خصوصاً استان اصفهان باشند،چراکه بهترین فرش
هاباطرحهای اصفهان ،نائین ،اراک توسط بافندگان لرستانی به ثمرمی رسند، كه بااین همه
پتانسیل وظرفیت و نیروی کارماهر وازطرفی باتوجه به تاریخ ،تمدن وفرهنگ دیرینه لرستان
در زمینه توليد فرش دستباف بايد با بررسی موانع و مشکلات تولید و صادرات فرش دستباف
،طرح ونقشه ای ویژه ای برای استان به ثبت برسدتابافندگان لرستاني بامیل ورغبت بیشتری در اين راه قدم بردارند.
حجت الله بیرانوند رئیس سازمان بازرگانی استان
لرستان با تاييد اين موضوع مي گويد: با وجود سبقه تاریخی قالیبافی لرستان خود یک نقشه
متناسب با بازار روز دنیا ندارد، به طوري كه
هم اكنون 90 درصد فرشهای لرستان از روی نقشه فرش دیگر استانها بافته شود، كه
شرکت فرش ایران می تواند مشکلات ما را در این زمینه رفع کند.
بيمه نبودن مشكل قاليبافان لرستاني
يكي از مشكلاتي كه اكثر قاليبافان كشور با
آن دست به گريبان هستند بحث بيمه شدن است هرچند از سالهاي قبل برخي اقدامات مثبتي در
اين رابطه انجام شد، اما بروز برخي از مشكلات سبب ناكام ماندن اين طرح شد
حمید کارگر رئیس مرکز ملی فرش ایران در خصوص
مشكل اجرا نشدن اين طرح مي گويد: یکی از دلایل اصلی این مسئله، انحراف در معرفی بیمه
شدگان به تامین اجتماعی بود چراكه بيشترافرادي كه به سازمان تامين اجتماعي معرفي مي
شدند افراد غیر بافنده بودند.
وي در خصوص حل اين مشكل مي افزايد: با پبگیری
ها و مذاکراتی که با سازمان تامین اجتماعی داشتیم پیشنهاد هزار و ۷۴ میلیارد تومان
برای پوشش ۵۰۰ هزار نفر قالیباف را داديم.
كارگر ادمه مي دهد: طبق مذاکراتی که بین تامین
اجتماعی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، وزارت صنعت و معدن و مرکز ملی فرش ایران
صورت گرفته مقرر شد ۴۲۰ هزار قالیباف تحت پوشش قرار گیرند و زمینه بیمه ۸۰ هزار نفر
هم در سال جاری فراهم شود.
نبود بازارچه دائمی وواسطه ها بلاي جان فرش
لرستان
ازديگر مشكلاتي كه موجب ضرر بافندگان فرش در
استان شده تكبافي ونبود بازارچه دائمي براي
عرضه است .اين كمبودها موجب شده تا واسطه ها ودلالان با سوءاستفاده از اين شرايط بدون
كوچكترين زحمتي بالاترين سود را به جيب بزنند.
محمد طولابی نژاد رئیس اداره بازرگانی سازمان
صنعت، معدن و تجارت لرستان با تاييد اين معضلات مي گويد: یکی از مشکلات حوزه فرش لرستان
تکبافی و خروج ارزشافزوده صنعت فرش از استان است.
وي مي افزايد : نبود بازارچه دائمي باعث شده تا بسیاری از فرشهای تولیدی فرشبافان روي دست آنها باقي بماند .
طولابي نژاد ادامه مي دهد: تولید فرش در استان
بهصورت تکبافی از يك طرف ونبود بازارچه دائمی
برای عرضه و فروش فرش، موجب شده تا خریدوفروش
توسط واسطهها صورت بگيرد وسود واقعي را آنها به جيب بزنند.البته معضل ديگر توليد كنندگان
فرش در استان لرستان ، نبود خانه فرش است و همین مسئله سبب میشود باوجود بافندگان
ماهر در استان، بافتههای تولیدکنندگان بازار مناسب نداشته باشد.
درنهایت وجوداین مشکلات و فشار مسائلی مانند
بیمه، هزینه حملونقل، وجود واسطهها و ... سبب شده تا ارزشافزوده اين صنعت از استان
خارج شود،علاوه بر اقدام در رفع این موارد در صورت حمایت مرکز ملی فرش ایران برای برگزاری
دورههای آموزشی و ایجاد بازارچه فرش، بخش زیادی از مشکلات بافندگان حل میشود.
