شهر طوزخورماتو در شمال عراق اخيراً شاهد درگيري بين نيروهاي حشدالشعبي و پيشمرگههاي كرد بوده است؛ مسئلهاي كه ميتواند تمركز نيروهاي مسلح اين كشور در جنگ عليه داعش را منحرف كند هر چند سياستمداران عراقي تلاش دارند تا به اين بحران جديد خاتمه دهند اما گزارشهاي منتشر شده حاكي از وضعيت ناآرام منطقه است.
به گزارش «جوان» هادي العامري دبيركل سازمان بدر و از فرماندهان حشد الشعبي پس از گفتوگو با مقامات كرد در استان كركوك و صلاحالدين اعلام كرد: «در نزديك ترين فرصت نشست گستردهاي براي بررسي مشكلات شهرستان طوزخورماتو و جلوگيري از تكرار حوادث اخير برگزار خواهد شد.» عامري افزود: : «در اين نشست برسر آتشبس بين همه طرفها بعد از حوادث طوزخورماتو توافق حاصل شد.» رسانههاي عراقي گزارش دادند، براساس توافقي كه امضا شد نيروهاي حشدالشعبي و پيشمرگهاي كرد هر دو بايد شهر را تخليه كنند و پليس محلي مسئول اداره شهر خواهد بود. نيروهاي نظامي دو طرف تنها حق دارند در اطراف شهر مستقر شوند و از آن در مقابل حملات احتمالي داعش محافظت كنند. طوزخورماتو كه در 80 كيلومتري جنوب كركوك و در 175 كيلومتري شمال بغداد واقع است، شهري چند قوميتي محسوب ميشود كه در حدود 60 هزار نفر را در خود جاي داده است كه شامل كردهاي سني، تركمنهاي شيعه و عربها ميشوند. حكومت خودمختار اقليم كردستان و دولت مركزي عراق درباره اينكه طوزخورماتو متعلق به كدام استان است با يكديگر اختلاف دارند. در حالي كه كردها ميگويند اين شهر بخشي از استان كركوك است، تركمنها ميگويند طوزخورماتو در داخل استان صلاحالدين قرار دارد. بر اساس قانون اساسي 2005 عراق، وضعيت جغرافيايي استانهاي كركوك و ساير مناطق مورد مناقشه قرار بود به صورت رسمي تا پايان دسامبر 2007 برطرف شود اما اين مسئله تاكنون چندين بار به تعويق افتاده و هنوز زمان مشخصي نيز براي آن اعلام نشده است. در اواخر سال گذشته (1394) طوز خورماتو شاهد درگيري بين نيروهاي پيشمرگه و حشدالشعبي بود كه بر اثر تعدادي جان خود را از دست دادند. رسانههاي كردي گزارش دادند كه توافقي بين نيروهاي كرد و اداره محلي و حشدالشعبي در اوايل سال جاري ميلادي به دست آمده است كه بر اساس آن نيروهاي حشدالشعبي بايد از مركز شهر عقبنشيني كنند و يك نيروي مشترك براي اداره شهر ايجاد شود اما به نظر ميرسد اين توافق نتوانسته به تنشها در طوزخورماتو پايان دهد. رسانههاي نزديك به اقليم كردستان ميگويند دليل تنشهاي اخير افزايش نفوذ حشدالشعبي است. حشدالشعبي سازماني متشكل از نيروهاي داوطلب مردمي است كه عمدتاً شيعه هستند. اين سازمان پس از حمله داعش به موصل و در پي فتواي مراجع عراق تشكيل شد اما تركمنها و حشدالشعبي حكومت اقليم كردستان را متهم به پاكسازي قومي و تلاش براي الحاق طوزخورماتو به اقليم كردستان متهم ميكنند. «حركت النجا» يكي از مهمترين گروههاي حشدالشعبي با انتشار بيانيهاي تند نسبت به تلاش مسعود بارزاني رئيس اقليم كردستان عراق در طوز خورماتو هشدار داد. در اين بيانيه آمده است: «طوزخورماتو اين روزها صحنه قتل عام مردم بىگناه و نابودى تدريجى شهر در نتيجه زيادهخواهىهاى نيروهاى منطقه كردستان عراق است.» در اين بيانيه تأكيد شده است: «گروهك بارزاني صبر و هوشياري را از دست داده و تمام مؤلفههاي برادري و زندگي مسالمتآميز و موافقتنامهها و پيمانها را زير پا گذاشت و به جناياتي دست زد كه ديگر نميتوان در برابر آنها صبر كرد.»
درگيري كردها و حشدالشعبي شايد تنها چيزي است كه عراقيها در جنگ با داعش به آن نيازي ندارند به همين دليل سياستمداران عراقي در اظهارات خود بر لزوم حل سريعتر اين بحران تأكيد كردهاند. حيدر العبادي در بيانيه روز يكشنبه خود خاطر نشان كرد: «با همه مراكز فرماندهي براي كاهش درگيريهاي طوزخورماتو و همچنين تشريك مساعي عليه تروريسم و عناصر داعش تماس گرفته شد.» هادي عامري هم با تأكيد بر اينكه طوزخورماتو بايد شاهد همزيستي مسالمتآميز باشد، تأكيد كرد: «هيچ درگيري يا نزاع بين دو طرف را نميپذيريم و با هرگونه درگيري جانبي مخالفيم زيرا امروز نبرد اصلي ما با گروه تروريستي داعش است.» فرمانده سپاه بدر هشدار داد كه درگيري داخلي بين اقشار ملت عراق تنها به نفع خارجيهاست.
