همانند چندين سال گذشته، امسال نيز رهبر معظم انقلاب بر اساس نگاه جامعي كه به مهمترين مسائل كشور و جديترين تهديدهاي مطرح عليه انقلاب اسلامي در شرايط فعلي دارند، عبارتي را به عنوان شعار سال اعلام نمودند. ايشان در نامگذاري سال 95، همچون چند سال گذشته، مسئله اقتصاد را مورد توجه قرار دادند و با اشارهاي معنادار به لزوم حركت جدي و اقدام عملي به بحث اقتصاد مقاومتي، آن را سال «اقتصاد مقاومتي، اقدام و عمل» نام نهادند. البته ايشان در خلال پيام نوروزي خود به اهميت مسئله فرهنگ در سال جاري نيز اشاره داشتند و آن را يكي از مسائل مهم در اين مقطع از عمر انقلاب خواندند كه نشان از اهميت بحث فرهنگ حتي براي عمل به اقتصاد مقاومتي دارد. در اين زمينه بديهي است براي محقق كردن شعار سال نياز به عزم جدي همه گروههاي مرجع و تأثيرگذار در سطح جامعه وجود دارد تا بتوان با متمركز كردن اذهان جامعه به بحث مهم اقتصاد مقاومتي، زمينه اقدام و عمل جدي مسئولان اجرايي را فراهم نمود.
***
يكي از اين گروههاي مرجع كه در ساليان اخير به رغم فراز و نشيبهايي كه داشته، توانسته است در بزنگاههاي مهم و خطيري به وظيفه خود عمل كند، جريان دانشجويي مؤمن و انقلابي است. بعد از هرج و مرج و آنارشيسمي كه در فعاليتهاي دانشجويي دهه 70 شاهد بوديم، اولين بارقههاي دميده شدن روح انقلابي در كالبد جنبش دانشجويي را در سال 81 و همزمان با مطرح شدن پرونده ساختگي كشور در آژانس بينالمللي انرژي اتمي ديده شد كه دانشجويان بصير و انقلابي توانستند با اقدامات تبييني، وظيفه و سهم خود را در جلوگيري از اقدامات انحرافي دولت وقت انجام دهند. در سالهاي پس از آن نيز شاهد نقشآفريني موفق جنبش دانشجويي در مسائل مهمي مانند ترويج گفتمان عدالتطلبي، مبارزه با انحرافات دانشگاه آزاد، فعاليتهاي ايجابي و سلبي در فتنه 88 و... بوديم. در اين يادداشت تلاش است به وظايف و نقش جنبش دانشجويي در قبال تحقق شعار سال 95 پرداخته شود.
گفتمانسازي را شايد بتوان جديترين وظيفه جنبش دانشجويي در اين خصوص دانست. جنبش دانشجويي به واسطه ماهيت آن كه جنبشي به دور از باندهاي قدرت و ثروت است ميتواند در اين زمينه بدون نگاه جانبدارانه و سياسي به گفتمانسازي در زمينه اقتصاد مقاومتي بپردازد. جنبش دانشجويي همچنين بهواسطه ارتباطات گسترده و دوطرفهاي كه با توده مردم و نخبگان جامعه دارد، توانايي تأثيرگذاري قابل توجهي در اين زمينه را داراست و دامنه اثر آن هم در سطوح تودهها و هم نخبگان، قابل ملاحظه است. جنبش دانشجويي در مسير گفتمانسازي در اين موضوع، در وهله اول بايد بتواند در دانشگاهها ضرورت و اهميت اقتصاد مقاومتي را تبيين نمايد. اين اقدام به واسطه ارتباطات عموم دانشجويان با توده مردم، موجب انتشار گفتمان اقتصاد مقاومتي در لايههاي دروني جامعه ايران ميشود. بعد از تبيين ضرورت و اهميت، با استفاده از ظرفيت دانشجويان و اساتيد دانشگاه، برگزاري سمينارها و همايشهاي علمي در محيطهاي آكادميك، باعث درگير شدن نخبگان جامعه و تصميمگيران و مسئولان امر در زمينه اقتصاد مقاومتي خواهد شد.
مطالبهگري دومين اقدام مهم جنبش دانشجويي در زمينه تحقق اقتصاد مقاومتي است. به طور كلي جنبش دانشجويي به دليل اينكه از جوانان آرمانخواه تشكيل شده است، داراي روحيه مطالبهگري است. اين بدين معناست كه دانشجويان در مقاطع مختلف با مطالعه بيانات امام خميني و امام خامنهاي و دست يافتن به پاردايم انقلاب اسلامي، وضعيت موجود را با آن ميسنجند و با مطالبهگري، هر گونه انحراف مسئولان اجرايي كشور را از آرمانهاي انقلاب فرياد ميزنند. لذا براي تحقق اقتصاد مقاومتي يكي از اقدامات مهم جنبش دانشجويي اين است كه با مطالعه بيانات و رهنمودهاي رهبري در خصوص اقتصاد مقاومتي، به عنوان چشم بيدار جامعه با رصد عملكرد مسئولان مختلف، به تطبيق عملكردها با شاخصهها و رهنمودهاي رهبري بپردازد و با بيان رسا و بدون حب و بغض، هر گونه انحراف از مسير اقتصاد مقاومتي را فرياد زند. شايد بتوان گفت كه بحث مطالبهگري جزو كاركردهاي اختصاصي جنبش دانشجويي است زيرا آميخته بودن همزمان عناصر جواني، آرمانخواهي، دوري از جناحبازيهاي رايج سياسي و برخورداري از انگيزه قوي تنها در اين گروه از جامعه با نسبت بسيار بالايي وجود دارد.
سال گذشته كه رهبر انقلاب در ديدار با اساتيد دانشگاه براي چندمين بار موضوع اقتصاد مقاومتي را مورد اشاره قرار دادند، از اساتيد خواستند تا با ورود علمي به اين مسئله، ابعاد مختلف آن را روشن نمايند كه نشاندهنده توجه رهبر انقلاب به نقشآفريني جدي دانشگاهها براي تحقق اقتصاد مقاومتي است. لذا سومين وظيفه جنبش دانشجويي در قبال شعار سال 95 را ميتوان در تئوريپردازي و توليد علم دانست. با توجه به ظرفيت عظيم علمي جنبش دانشجويي در سرتاسر كشور و با توجه به گوناگوني تخصصهاي دانشجويان، در صورت ايجاد يك سامانه مختص به اقتصاد مقاومتي با هدف توليد علم در اين زمينه ميتوان شاهد به جريان افتادن نهضت علمي در دانشگاهها بود. براي رسيدن به اين نقطه نياز است تا با تشكيل يك مركزيت متخصص و با مشورت اساتيد دانشگاه و كارشناسان به احصاي سؤالات مهم و كاربردي پرداخته شود. حسن ايجاد سامانه دانشگاهي اقتصاد مقاومتي اين است كه هم جلوي دوبارهكاريها در اقصي نقاط كشور را ميتواند بگيرد و هم اينكه براي افراد دغدغهمند كه علاقه دارند تحقيقات خود را در قالب پاياننامه يا طرحهاي پژوهشي به مبحث اقتصاد مقاومتي اختصاص دهند، فضاي روشنتري را ترسيم كند.
در نهايت بايد گفت كه جنبش دانشجوي در زمينه تحقق شعار «اقتصاد مقاومتي، اقدام و عمل» ميتواند نقش موتور محرك جامعه باشد تا نه تنها به ايجاد فضا و شكلگيري گفتمان اين موضوع در جامعه كمك كند، بلكه در زمينه تئوريپردازي و مشخص نمودن نقشه راه براي دستگاههاي متولي امر نيز به واسطه به ميدان آوردن ظرفيتهاي پراكنده علمي كشور، تسهيلكننده حركت در اين مسير باشد. راقم اين سطور معتقد است كه جنبش دانشجويي در اين مقطع از انقلاب در برابر يك آزمون مهم ديگر قرار گرفته است. همان گونه كه رهبر انقلاب در سخنراني نوروزي خود در حرم مطهر رضوي فرمودند، اقتصاد مقاومتي، راهبرد نظام اسلامي در برابر حربه تحريم استكبار است، در صورتي كه جنبش دانشجويي بتواند به وظايف مهم خود به عنوان نيروي پيشران جامعه در اين زمينه عمل كند، يكي از سه حربه اصلي نظام سلطه در برابر نظام اسلامي در اين مقطع مهم و حساس خنثي شده است.
