جشنواره تئاتر فجر با آثار مختلفي از كارگردانهاي صاحبنام و جوان در حالي شروع به كار كرد كه در اين ميان تنها نام چهار نمايش با موضوع دفاع مقدس به چشم ميخورد. اين نمايشها هم در بخش مهمان و مرور جشنواره حضور دارند و ما عملاً امسال شاهد هيچ نمايش جديدي در حوزه دفاع مقدس نيستيم.
به گزارش «جوان» در جشنواره تئاتر فجر كه عنوان بزرگترين اتفاق و رويداد نمايشي كشور را يدك ميكشد و نشانگر فعاليت يك ساله تئاتر كشور است نمايشهاي زيادي با موضوعات مختلف روي صحنه ميروند و گروههاي نمايشي سعي ميكنند بهترين اثرشان را ارائه دهند. در ميان اين نمايشها كه از گونههاي مختلفي از نمايشنامهنويسان داخلي و خارجي تشكيل شده جاي خالي نمايشهاي حوزه دفاع مقدس به شدت احساس ميشود. امسال مخاطبان در بخش مسابقه و نگاه نو شاهد هيچ نمايش جديدي در اين حوزه نيستند و همه چيز همان تكرار كارهاي قبلي است.
در اين دوره از جشنواره چهار نمايش با موضوع دفاع مقدس حضور دارند. نيما دهقان با «جان گز»، كوروش زارعي با «اروندخون»، مهرداد كوروشنيا با «قرار» و ايوب آقاخاني با «تكههاي سنگين سرب» محوريت نمايشهايشان را پيرامون اتفاقات و شخصيتهاي جنگ تحميلي قرار دادهاند و از كارگردانهاي ديگر خبري نيست. از ميان اين چهار اثر، سه نمايش تحت تأثير ورود و تشييع 175 شهيد غواص قرار دارند و سوژهشان را از اين موضوع گرفتهاند. تنها «تكههاي سنگين سرب» به گوشههايي از زندگي شهيد چمران ميپردازد و نسبت به ديگر آثار، حال و هواي متفاوتتري دارد. شايد اگر امسال جامعه و هنرمندان تحت تأثير پيدا شدن شهيدان غواص قرار نميگرفتند تعداد اين نمايشها به عدد چهار نميرسيد و كمتر ميشد.
همچنين تمام اين چهار اثر در طول سال به روي صحنه رفتهاند و ميتوان گفت جشنواره تئاتر فجر در حوزه دفاع مقدس هيچ نمايش جديد و هيچ نگاه نويي را پيشروي مخاطبانش نميگذارد. اين يك سؤال از مسئولان هنري كشور و كارشناسان است كه چرا در جشنوارهاي به اين بزرگي هيچ استعداد نويي و هيچ حرف تازهاي از واقعه مهمي چون جنگ نميزند؟ اين خلاً زماني بيشتر احساس ميشود كه حدود دو ماه قبل جشنواره تئاتر مقاومت با تعداد زيادي نمايش شروع شد و پايان يافت ولي جريان و اتفاق خاصي را در حوزه دفاع مقدس رقم نزد. ضمن اينكه در كنار اين جشنواره، حوزه هنري و سازمانهاي ديگري كه متولي كارهاي فرهنگي هستند، وجود دارند و وظيفهشان كار كردن در چنين بخشهايي است.
اينجا به هيچ عنوان صحبتمان از نمايشهاي سفارشي ِ بدون كيفيت نيست بلكه صحبت از نمايشهاي دلي است كه از سر عشق و علاقه به رزمندگان، آزادگان، شهيدان و جانبازان نوشته شود و هوش از سر مخاطب ببرد. درست مانند همانكاري كه امثال عليرضا نادري و حميدرضا آذرنگ سالها پيش انجام ميدادند و نمايشهاي ماندگاري در اين حوزه را به روي صحنه ميبردند. نمايشهايي كه با گذشت سالها همچنان قابليت اجرا و ديدهشدن دارند و به لحاظ سوژه و محتوا رنگ و بوي كهنگي به خود نميگيرند. تئاتر دفاع مقدس دقيقاً به اين جنس كار و هنرمند نياز دارد. هنرمنداني كه با كارشان ميتوانند همه طيفهاي جامعه را كنار هم براي ديدن يك نمايش جمع كنند و همگان از ديدن آن لذت ببرند.
بايد بررسي شود چرا جوانان نميخواهند از يكي از مهمترين وقايع تاريخي كشورشان كه هنوز تبعاتش در جامعه احساس ميشود بنويسند و راغبند از هر حوزهاي بنويسند اما رغبت كار كردن در حوزه دفاع مقدس كه در دلش هزاران سوژه ناب نهفته است را ندارند. يك بار همين مسئولان تئاتر فجر و جشنواره مقاومت بنشينند و بررسي كنند كجاي سياستگذاريهايشان اشتباه بوده كه خلاً حضور نمايشنامهنويسان در حوزه دفاع مقدس به اين شدت احساس ميشود.
اين موضوع آسيب بزرگي است كه تئاتر كشور امروز از آن رنج ميبرد و نياز به يك برنامهريزي درست و كارشناسانه براي تشويق نيروهاي بااستعداد و علاقهمند دارد.
