حالا كه تحريمي وجود ندارد، ايرانيها در حال تلاش براي باز كردن جاي خود در اروپا هستند؛ وزارت نفت طاقت تماشاي چنين وضعيتي را ندارد و براي اروپايي شدن با سبد نفتي ايران به سراغ بدهكاران خود نيز رفته است.
امور بينالملل شركت ملي نفت به دليل نبود مشتري در اروپا زيربار تعهدي نميرود و مديران ارشد شركت ملي نفت خواستار افزايش توليد و به تبع آن صادرات هستند. حالا قرار است طي سه هفته آينده توليد نفت ايران 500 هزار بشكه افزايش يابد و بازاريابهاي ايراني در اروپا به دنبال احياي بازار ايران هستند.
اما در اين ميان امضاي قرارداد فروش نفت به يك شركت يوناني است؛ شركتي كه تا به امروز بيش از 700 ميليون دلار به ايران بدهكار است و دلاري براي پرداخت به ايران ندارد. در حالي كه بيژن نامدارزنگنه بارها از افزايش 500 هزار بشكهاي نفت ايران بلافاصله يك روز پس از لغو تحريمها سخن گفته است، قرارداد جديد ايران با يكي از بدهكاران بزرگ نفتي نگرانيهاي زيادي را به همراه داشته است.
دو شركت موتور اويل و هلنيك پترويوم از اصليترين مشتريان اصلي نفت ايران در يونان هستند كه شركت نخست كمتر از 50 ميليون دلار و شركت هلنيك بيش از 700 ميليون دلار به شركت ملي نفت بدهكار است. هلنيك پتروليوم كه به دليل بحران مالي يونان از مبلغ 100 ميليون دلار بدهي خود استمهال كرده و با واردات نفت بيشتر از ايران بدهياش افزايش يافته است، قرارداد جديدي را با شركت ملي نفت منعقد كرده است تا باز هم نفت بيشتري از ايران دريافت كند.
هرچند گفته ميشود اين شركت يوناني بدهي نفت خود را طي روزهاي آينده پرداخت ميكند اما با توجه به وضعيت بد اقتصادي اين كشور و افزايش بدهي آن، چنين ادعايي بعيد است كه به واقعيت بپيوندد.
بر اساس گزارش رويترز به نقل از يكي از مقامات شركت نفتي هلنيك پتروليوم اس. اي، مقامات نفتي ايران روز جمعه و پيش از لغو تحريمها به صورت محرمانه با مقامات اين شركت ديدار كردند كه اين شركت اعلام كرده بود شرايط براي خريد نفت ايران مناسب نيست اما به فاصله چند روز قرارداد خريد نفت را منعقد كرد.
خبرگزاري فرانسه اين خبر را بر خروجي خود قرارداده و نوشته است: شركت پالايشگاهي هلنيك پتروليوم با انتشار بيانيهاي در اين زمينه افزود: شركت هلنيك پتروليوم و شركت ملي نفت ايران به موافقتنامهاي بلندمدت دست يافتهاند كه شامل همكاري در زمينه عرضه نفت است و قرار است تحويل محمولههاي نفتي بهسرعت آغاز شود. منابع آگاه از وزارت نفت ميگويند اين بازاريابي يكي از عوامل مهم در افزايش توليد نفت ايران است تا حرف وزير نفت روي زمين نماند!
شركت هلنيك پتروليوم، داراي چهار پالايشگاه است كه در شهرهاي سالونيك، الوزيس، آسپروپيرگوس و اسكوپيه مستقر ميباشند و نفت خام موردنياز اين چهار پالايشگاه از طريق خط لوله و از مخازن نفتي كشورهاي عربستان سعودي، عراق، ايران، ليبي و روسيه تأمين ميشود.
با توجه به قطع رابطه نفتي ايران و يونان، كشورهاي ديگر از جمله عربستان جاي ايران را در يونان از آن خود كردند تا گمانهزنيها درباره تخفيفهاي غيرمتعارف ايران به آتن بيشتر شود.
اينكه دليل انتخاب يكي از بدهكارترين مشتريان نفت ايران براي امضاي قراردادهاي نفتي چيست سؤالي است كه مسئولان نفت بايد به آن پاسخگو باشند. با توجه به وضعيت مالي يونان نه تنها انتظار نميرود يونان بدهي نفتي خود را به ايران پرداخت كند بلكه استمرار صادرات نفت در اين شرايط ريسك بزرگي است كه در آينده از آن بيشتر خواهيم شنيد.
وال استريت ژورنال هم در گزارشي نوشت: شركت ملي نفت ايران به طور آزمايشي در تدارك صادرات دستكم يك ميليون بشكه نفت خام سبك به يكي از بنادر مديترانه در اتحاديه اروپا در اواسط فوريه است.
يك مقام آگاه گفت: پالايشگاههايي در اسپانيا، ايتاليا، فرانسه و يونان و كشورهايي كه پيشتر خريدار نفت ايران هستند، بهترين مقاصد براي تحويل اين محموله نفتي هستند.
اين نفتكش اولين محموله صادراتي نفت ايران به اتحاديه اروپا از زمان لغو تحريم نفت ايران در هفته گذشته است.
اين تداركات در شرايطي است كه رقباي ايران همچون روسيه و عربستان سعودي به شدت در حال دادن تخفيف در خصوص قيمت نفت خود به كشورهاي اروپايي در يك جنگ قيمتي آشكار در آستانه بازگشت كامل ايران به بازار هستند.
ايران اميدوار است پالايشگاههاي اروپايي خريد نفت از رقبايي همچون روسيه را به دليل آنكه تاسيسات شان براي پالايش نفت ايران طراحي شده كنار بگذارند.
از زمان تشديد تحريمهاي اروپا عليه ايران در اواسط سال 2012، به جز چند نفتكش كوچك كه براي احترام به قراردادهاي قبل از تحريمها به ايتاليا صادر شدند، هيچ نفتي از سوي ايران به اتحاديه اروپا صادر نشده است.
