اخيراً خبري از فاسد شدن گندم داخلي در يكي از سيلوهاي استان گلستان منتشر شد. موضوع از این قرار بود كه به دليل بيكفايتي و بيتدبيري مسئول سیلو، سيلو به درخواست سازمان غله استان پلمب و به دليل قطع برق انبار چندین هزار تن گندم مرغوب داخلي فاسد شد، صرفنظر از اينكه ميزان گندم فاسد شده چقدر بوده است، اين داستان فساد گندمها در نقاط مختلف كشور هر ساله اتفاق ميافتد، اما اينبار انتشار اين خبر با واكنش برخي از سازمانها و نمايندگان مجلس همراه بود. اين درحالي است كه وزارت جهاد كشاورزي سالهاست به دنبال خودكفايي در توليد گندم است، اما هيچ سرمايهگذاري در ساخت سيلو يا بازسازي انبارهاي نگهداري گندم انجام نداده است، از اينرو ذكر نكاتي ضروري به نظر ميرسد.
بيتوجهي به زيرساختهاي نگهداري گندم با توجه به اينكه هر ساله بخشي از بودجه كشور صرف خريد تضميني گندم از كشاورزان ميشود، فاسد شدن مقادير قابل توجهي گندم در سايه بيتوجهي مسئولان به نحوه انبارداري و شرايط نگهداري گندم در سيلوها جاي تأمل دارد. تعاون روستايي بيش از 94 هزار ميليارد ريال براي خريد 8 ميليون و 80 هزار تن گندم در سالجاري به كشاورزان پرداخت كرده است و بخشي از بودجه دولت نيز براي واردات گندم و تأمين ذخاير استراتژيك اختصاص يافت. حال در چنين شرايطي انتشار خبر فاسد شدن گندم در سيلوها، علاوه براينكه منجر به افزايش قيمت در بازار آزاد ميشود بلكه به معناي ناديده گرفتن پول بيتالمال است. هرچند مسئولان مربوطه دراين سالها صرفاً با پنهانكاري، معدومسازي يا اختلاط گندمهاي كپكزده با سالم مانع از رسانهاي شدن اينگونه اخبار شدهاند.
عدم اجرای قانون براساس قانون هدفمندي يارانهها، بايد از محل واقعي شدن قيمت انرژي، سيلوهاي نگهداري گندم بازسازي و نوسازي شده و به بخش خصوصي واگذار ميشد، اما به دليل مشكلات مالي دولت و اجراي ناقص اين قانون، دولت نتوانست سيلوها را نوسازي كند، به عبارت ديگر عدم سرمايهگذاري در بخش كالاهاي اساسي و استراتژيك، موجب افزايش هزينه نگهداري اين سيلوها شده، البته به دليل غيراقتصادي بودن خريد سيلو، اين موضوع از سوي بخش خصوصي نيز پيگيري نشده است، از اينرو سيماني بودن سيلوها، فرسوده بودن ساختمان و تمام شدن عمر مفيدشان باعث شده در پنج سال اخير ميزان فساد گندم افزايش يابد و كمبودگندم از طريق واردات تأمين شود. علاوه بر اين از آنجا كه گندم يك كالاي استراتژيك است، دولت مكلف است همواره در انبارهاي خود گندم ذخيره كند و همين امر هزينه انبارداري را افزايش داده است. در اين ميان مسئولان سازمان غله، وزارت جهاد و حتي هيئت وزيران كه قطعاً در جريان اخبار فساد گندمهاي داخلي و وارداتي قرار ميگيرند، تاكنون هيچ اقدام عاجلي انجام ندادهاند، البته گمانهزنيهايي مبني بر فاسد كردن عمدي گندم توسط برخي از واردكنندگان و دلالان بازار وجود دارد و اينكه با فاسد شدن اين كالاي استراتژيك ميزان واردات رشد يافته و با صرف شدن گندم به خوراك دام سود بيشتري عايد سودجويان ميشود. بگذريم از بيكيفيتي گندمهاي وارداتي و عدمنظارت گمرك، وزارت جهاد، سازمان غله و به ويژه سازمان غذا و دارو كه مسئوليت نظارت بر سلامت غذا و دارو را دارند.
پاسكاري بيكيفيتي گندم ميان سازمانها حال با نبود استانداردهاي لازم در نگهداري گندم و تبديل آن به آرد و نان، مسئولان همواره از كيفيت پايين نان انتقاد ميكنند و دليل آن را نحوه پخت در نانواييها عنوان ميكنند، نه بيكفايتي در نگهداري گندم و تحويل آرد مرغوب به كشاورزان و نكته مهم اينكه از عدم صرفهجويي مردم در مصرف نان و افزايش ضايعات آن سخن ميگويند و در گفتوگو با رسانهها با پاسكاري موضوع به دنبال مقصر ميگردند.
