ورود پناهجويان به اروپا در سال گذشته ميلادي از داغترين مسائل اين قاره بود كه سياستمداران، قانونگذاران و رسانهها در كشورهاي اروپايي با گرايشهاي گوناگون سياسي يا ملي به اين موضوع ميپرداختند. با وجود آنكه سعي دولتمردان برخي از اين كشورها اين بود كه ژست مهاجرپذيري به خود بگيرند اما معلوم بود كه حتي همين دولتمردان هم تحت تأثير موج مخالفت با پناهجويان بودند؛ موجي كه يا رنگ و بوي نژادپرستانه داشت يا دستكم با شعارهاي مليگرايانه همراه شده بود. اين موج حركت خود را از ابتداي سال نو مسيحي شروع كرد و بهانه آن هم آزار و اذيتي بود كه در شب تحويل سال نو در شهر كلن و چند شهر ديگر آلمان به چند زن شده بود. در ابتداي كار، انگشت اتهام مستقيم متوجه پناهجوياني شده بود كه توانسته بودند از موانع سخت و مسيري طولاني گذشته و خود را به آلمان برسانند و حتي تعدادي از پناهجويان هم توسط پليس آلمان دستگير شدند و مورد بازجويي قرار گرفتند. همين اتهامزني دستاويز لازم را براي آن موج فراهم كرد تا هدف پناهجوستيزي خود را با آب و تاب كامل پيش ببرند به نحوي كه تحت تأثير پروپاگانداي رسانهاي هم افراطيهاي دستراستي و هم سياستمداران با موج نژادپرستي همراه شدند.
خوي پنهان نژادپرستي
شايد در روزهاي اول تشخيص واقعيت از پروپاگاندا در رسانههاي غربي نسبت به تعرضات شب سال نو ميلادي مشكل بود اما حالا كه چندين روز از آن واقعه گذشته ميتوان ديد كه پروپاگانداي رسانهاي تا چه ميزان زيادي وقايع آن شب را تحريف كرده تا موج نژادپرستانه را پرمتلاطم كند. ابتداي كار تنها خبر از شكايت تعدادي زن در شهرهاي كلن، اشتوتگارت و هامبورگ بود كه با مراجعه به مراكز پليس از حمله مهاجمان و تعرض جنسي و سرقت اموالشان توسط مهاجمان گفته بودند و پليس هم بر اساس شواهد احتمال ميداد كه مهاجمان حدود هزار نفر و بين سنين ۱۵ تا ۳۵ سال بودهاند. در اين بين، شهادت چند زن در مورد تهاجم چند مرد عرب يا آفريقاييتبار به آنها كل ماجرا را به يك سمت خاص سوق داد چنان كه گويي پناهجويان خارجي مسئول تمام حوادث شب سال نو ميلادي بودهاند. با وجود آنكه هنريت ركر، شهردار كلن، روز پنجم ژانويه گفته بود كه شواهدي دال بر دخالت پناهندگان ساكن كلن در حوادث آن شب وجود ندارد، اما رسانهها با استناد به منابع ناشناس پليس مدعي شدند كه اكثر مظنونان، مهاجر بودهاند. نشريات مشهوري مثل فوكوس و تسو دويچه تسايتونگ در اين قافله رسانهاي تصاوير گرافيكي روي جلد خود منتشر كردند كه در آنها زنهاي اروپايي مورد تعرض سياهپوستان مهاجر را به تصوير كشيده بودند. مجله تسو دويچه تسليم اعتراضات مبني بر نژادپرستانه بودن طرح روي جلد شد و بابت انتشار آن اعتراض كرد اما اولريش رايتس، سردبير اصلي فوكوس، نه تنها بابت انتشار تصوير نژادپرستانه مجلهاش عذرخواهي نكرد بلكه حتي از آن دفاع كرد و گفت:«ما چيزي را ترسيم ميكنيم كه متأسفانه دارد رخ ميدهد.» واقعيتي كه او با استناد به آن پناهجويان مسلمان از كشورهاي خاورميانه و شمال آفريقا را متهم ميكند تنها ساخته و پرداخته او و ديگر ارباب رسانه بوده و نميتوان در واقعيت امر نشاني از آن را يافت. نكته جالب اينجاست كه تبليغات نژادپرستانه تنها به رسانهها محدود نشد و حتي دانشگاه مشهوري مثل يورگ بابروفسكي از دانشگاه معروف هومبولت برلين هم با نوشتن يادداشتي در نشريه راست افراطي تسايتونگ بازلر مدعي شد كه «شب سال نو، صدها مرد عرب به تعرض جنسي، تحقير و ربودن زنان در ميدان كليساي جامع كلن اقدام كردند.» تمام اين موارد تنها نشان دهنده خوي نژادپرستانهاي است كه تنها منتظر فرصتي براي عرض اندام بود و حوادث شب سال نو اين فرصت را فراهم كرد.
واقعيت و شواهد
با وجود اين موج نژادپرستانه اما واقعيت امر و شواهد موجود تأييدي بر اين موج ارائه نميدهد. گذشته از اعلام اوليه پليس شهر كلن و آن دو شهر ديگر آلمان، گزارشهاي بعدي پليس هم دست كم اين واقعيت را نشان داده كه پناهجويان، مسئول اصلي حوادث شب سال نو نبودهاند. وزارت داخلي فدرال آلمان در روز هشتم ژانويه گزارش داد از بين ۳۱ مظنون حوادث آن شب تنها ۱۸ نفر پناهنده بودهاند و تا روز دوازدهم در حالي كه تعداد مدعيان آزارهاي جنسي از ۱۷۰ نفر به بيش از ۴۰۰ نفر رسيده بود، تنها دو نفر بازداشت شدند كه اين دو هم بعد آزاد شدند. بنابر اين، يابروفسكي در ادعاي صدها مرد متجاوز عرب هيچ مستند و شاهد قابل اعتنايي نداشت و تا كنون هم به راستي مشخص نشده كه عاملان حوادث آن شب چه كساني بودهاند. حالا گزارشي از سوي مركز ارزيابي و تجزيه تحليل پليس كلن منتشر شده كه تمام آن پيشداوريها نسبت به پناهندگان را به چالش ميكشاند. اين مركز، آمار جرائم از ۲۰۱۴ را جمعآوري كرده و مورد تجزيه و تحليل قرار داده بود و گزارش خود را در پاييز ۲۰۱۵ آماده كرده بود تا در نشريه داخلي پليس به نام فوروم منتشر كند اما شرايط فعلي موجب شده تا اين گزارش به صورت عمومي منتشر شود. بنا بر اين گزارش، از مجموع ۱۱۱۱ پناهجوي ثبتنام شده در كلن تنها پنج نفر مرتكب تخلف شدهاند و از ۶۶۰ نفر پناهجوي افغان هم تنها چهار مورد تخلف به ثبت رسيده و وضعيت در مورد پناهجويان عراقي هم شبيه همين دو مورد است. اين مقدار تخلف تنها نيم درصد از ميزان تخلفات و جرايم ثبت شده در شهر كلن را تشكيل ميدهد. به اعتراف اين گزارش، ميزان به شدت پاييني است و در مورد يك سال اخير هم تأييد شده كه هيچ تخلفي از سوي پناهجويان سوريهاي، عراقي و افغانستاني به ثبت نرسيده است. اين گزارش نشان داده كه آن ميزان از تصور تبليغ شده در مورد پناهجويان به دور از واقعيت است و تنها بنابر خوي نژادپرستانه است كه ادعاي تهاجم صدها پناهجو به زنان ميشود. با توجه به موارد مشابه در سالهاي گذشته هم ميتوان گفت برگزاري اين دست جشنها خالي از تعرض به زنان و انجام اعمال مجرمانه نبوده چنان كه ۱۴۰ نفر در جشنهاي سال قبل ماردي گرا در نيو اورليانز امريكا به دليل اين اعمال بازداشت شدند و در جشن اكتبر سال گذشته مونيخ آلمان هم دست كم ۲۰ مورد تعرض جنسي به ثبت رسيد. در واقع، مصرف بيش از اندازه مشروبات الكلي در اين مراسم يكي از عوامل اصلي چنين اعمالي بوده كه بيشتر از پناهجويان، اين مردان غربي هستند كه در حالت مستي مرتكب چنين جرائمي ميشوند كه اين واقعيت در جشنهاي گذشته وجود داشته است.
سياست نژادپرستانه
اگر حوادث شب سال نو تنها به رسانهها و پروپاگانداي نژادپرستانه آنها ختم ميشد، مسئله بعد به طور كامل جدي پيدا نميكرد اما بايد گفت كه خوي نژادپرستانه اروپايي به همين حد تمام نميشود و سر از سياست درميآورد. پارلمان دانمارك روز چهارشنبه ۱۳ ژانويه لايحهاي را مورد بررسي قرار داد كه بنابر آن، پول و اشياي گرانبهاي پناهجويان كه بيشتر از ۱۳۴۰ يورو باشد توقيف شده و به صندوق اداره مهاجرت و پناهندگي سپرده ميشود. از آنجايي كه اين لايحه مورد توافق دولت ليبرال دموكرات و حزب سوسيال دموكرات تنظيم شده، انتظار ميرود كه تصويب آن در پارلمان حتمي باشد. اين لايحه بعد از قوانيني است كه پارلمان لهستان براي محدوديت سنگين در برابر پذيرش پناهجويان به تصويب رسانده و اگر به حرف مركل در بازنگري قوانين مربوط به اخراج مهاجران هم توجه شود، بايد گفت كه سياستمداران هماهنگ با موج رسانهاي برنامه هماهنگ نژادپرستانهاي را عليه پناهجويان شروع كردهاند. اين برنامه آشكار در تناقض با شعارها يا به قولي ارزشهاي اروپايي مبني بر تسامح و تساهل در برابر فرهنگهاي ديگر و پذيرش ديگر فرهنگهاست و بايد گفت كه اروپاي امروز با به راه انداختن هياهوي نژادپرستانه عليه پناهجويان پا روي تمام آن ارزشهايي گذاشته كه تا كنون مدعي آنها بوده و ميخواهد تنها از اين راه مسئله پناهجويان را حل و فصل كند.
