استان کرمان هفت درصد ذخایر معدنی کشورو مجموعهای غنی از ذخایر 32ماده معدنی را داراست. حجم بالای معادن مختلف و خلوص این معادن کرمان در كشور بي نظير است و مي توان به راحتي از اين موهبت استفاده كرد. تاکنون 32 ماه معدنی در استان کرمان کشف شده است که در مجموع 7 درصد ذخایر معدنی کشور را شامل میشود. به طور سالانه از معادن استان کرمان 40 میلیون تن انواع مواد معدنی برداشت میشود و در بخش معادن کرمان 21 هزار نفر به کار مشغول هستند.در معادن كرمان به صورت خاص زغالسنگ، مس و سنگ آهن در سطح بسیار وسیع موجود است و در کنار این موارد کرم، تیتانیوم، طلا، سنگهای قیمتی و انواع ذخایر معدنی دیگر نیز در اين استان وجود دارد. در حال حاضر چهار مجتمع سنگ آهن گل گهر سیرجان، سنگ آهن جلالآباد، شرکت زغالسنگ و شرکت مس سرچشمه در کرمان در حال فعالیت هستند. البته اکثر این معادن بر اثر اکتشافات 40 سال قبل کشف و مورد بهره برداری قرار گرفتهاند و در كنار اين بايد برداشت منابع فعالیتهای اکتشافی نیز توسعه یابد. در واقع یکی دیگر از مشکلات معادن استان کرمان استفاده از تکنولوژیهای گذشته است در حالیکه برداشت از معادن زغالسنگ کرمان همچنان با تکنولوژیهای بسیار قدیمی انجام ميشود که از نظر اقتصادی به صرفه نيست.با توجه به شرايط نامعلوم معادن در اين استان، استاندار كرمان در مرداد ماه سال قبل طي نشستي كه با وزیر صنعت، معدن و تجارت داشت، دستوري مبني بر واگذاری معادن غیرفعال در قالب برگزاری مزایده صادر كرد.
علیرضا رزمحسینی گفت: سه هزار معدن نیز در استان کرمان بلاتکلیف و تعطیل هستند که پیگیریهایی برای احیاء مجدد این معادن صورت گرفته این معادن به زودی در مزایده به بخش خصوصی واگذار میشوند.وي افزود: برخی از این معادن 40 سال است که غیر فعال هستند؛ هم اکنون قریب به شش هزار محدوده معدنی در استان کرمان وجود دارد که نیمی از آنها فعالیتی ندارند و باید با ورود بخش خصوصی و حمایتهای دولتی فعال شوند.استاندار كرمان گفت: در این زمینه به زودی 300 معدن از معادن غیرفعال به مزایده گذاشته میشوند و شرکتهایی که توان مالی بهرهبرداری را داشته باشند میتوانند در آنها فعال شوند.
دليل تعطيلي معادن
بيش از يكسال از وعده به مزايده گذاشتن معادن اين استان گذشت اما خبري در اين زمينه نشد و بسياري از معادن نيز در اين مدت با مشكلات مالي زيادي روبرو شدند. در مهرماه امسال رئیس معدن زغالسنگ سراپرده کرمان از وضعیت بحرانی معادن زغال کرمان خبر داد و گفت: بدهی کارخانه ذوبآهن به معادن زغالسنگ، برای تمامی معادن کرمان بحران مالی به وجود آورده است.مهناز میرزایی اعلام كرد: بیشترمعادن زغالسنگ کرمان درآستانه تعطیلی هستند به طوری که در ابتدای سال 94 معدن زغال معدنجو به تعطیلی رسید و بسیاری از معادن فعال هم مشکل مالی دارند.وي با بیان اینکه شرکت ذوبآهن اصفهان به معادن زغال این استان بدهی هنگفتی دارد، افزود: به دلیل نپرداختن بدهی از سوی ذوبآهن به معادن کرمان، معدنداران به دلیل ناتوانی مالی قادر به پرداخت حقوق کارگران نیستند. بیشتر معادن هم به وزارت اقتصاد و صندوق بیمه فعالیتهای معدنی بدهکار هستند، اگر اين بدهي پرداخت شود مشكل خيلي از معادن برطرف ميشود.میرزایی درباره روند تولید و استخراج در معدن زغال سراپرده گفت: در شش ماه دوم سال نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش تولید داشتیم و در این 6ماه اول سال 94تولیدمان را به 20هزار تن رساندیم. متاسفانه در شرایط فعلی معدنکاری در معادن زغالسنگ صرفه اقتصادی ندارد و هزینه استخراج و تولید بیش از هزینه فروش برای معدندار تمام میشود. به صرفه نيست زیرا حمایتهای مالی به لحاظ بیمه از آنها نمیشود و کارفرماها در این معادن با چنین شرایط سخت مالی قادر به ادامه مدیریت امور را ندارند و در نهایت معدن را تعطیل میکنند.
اقدام براي رفع بلاتكليفي
معادن كرمان نه به مزايده گذاشته شد و نه براي برطرف كردن مشكلات جذب سرمايه كاري صورت گرفت. در اين رابطه چند روز قبل، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کرمان گفت: اگر چارهای برای مشکلات زغالسنگ نیندیشیم در سال آینده بیش از ۱۰ معدن کرمان تعطیل میشوند.محمود سلطانیزاده گفت: 22 بهرهبردار زغالسنگ در استان کرمان داریم که شش بهرهبردار تعطیل شدهاند و در اين شرايط کرمان تنها استانی است که با کمک وزارتخانه و استاندار برای افزایش ذخایر معدنی دست به کار شده است.همچنين در اين مورد معاون امور معادن و صنایع معدنی سازمان صنعت، معدن و تجارت کرمان اعلام كرد: 86.7 درصد از محدوده های بلاتکلیف استان در دو سال اخیر تعیین تکلیف شد.مهدی حسینی نژاد طي جلسه با استاندار كرمان افزود: تعیین تکلیف 35 درصد از کل محدودههای ابطال شده معدنی شمال استان کرمان معادل یکهزار و 50 محدوده از نیمه دوم سال گذشته انجام شده است.وی افزود: در گذشته افرادی محدودههایی را ثبت کرده بودند اما اکتشاف خوبی نداشتند و به نوعی استان را بلوکه کرده بودند که برای رفع این مشکل 23 پهنه اکتشافی در مناطق امید بخش در شمال استان به مساحت 28هزار کیلومتر مربع شناسایی و این پهنه ها به شرکت های دارای توان فنی و مالی واگذار شده است.حسيني نژاد گفت: هفت هزارمیلیاردریال سرمایه گذاری برای اکتشاف در استان کرمان انجام شده و واگذاری و فعال سازی استخراج معدن زغال سنگ خمرود با 38 میلیون تن به ارزش تقریبی 42 هزار میلیارد ریال ماده معدنی نیز در سال جاری صورت گرفته است.
