در حالي تيم اميد از روز سهشنبه در دوحه قطر كارش را براي صعود به المپيك ريو آغاز ميكند كه از آخرين حضور تيم اميد كشورمان در رقابتهاي المپيك 40 سال ميگذرد. المپيك 1976 مونترال آخرين باري بود كه فوتبال ايران در بزرگترين ميدان ورزشي دنيا به ميدان رفت، از آن دوره تا امروز، فوتبال ايران پشت درهاي بسته المپيك مانده است تا تنها3 بار فوتبال ايران حضور در المپيك را تجربه كرده باشد.
اولين حضور در توكيو
المپيك 1964 توكيو، اولين حضور تيم ملي فوتبال ايران در رقابتهاي المپيك بود. در اين سال تيم فوتبال المپيك ايران، با گذشت از سد تيمهاي پاكستان، هند و عراق موفق به حضور در بازيهاي المپيك 1964 توكيو شد. تيم المپيك كشورمان در مسابقات مقدماتي المپيك توكيو، با نتيجه يك بر صفر مغلوب تيم پاكستان شد ولي در ديدارهاي بعدي با نتايج پرگل 3 بر صفر و 4 بر صفر به ترتيب تيمهاي هند و عراق را شكست داد تا به المپيك سال 1964 راه يابد. آن زمان برخلاف الان شرايط سني ملاك نبود و تيم ملي بزرگسالان ايران در اين مسابقات شركت كرد. تيم ملي در شرايطي راهي المپيك توكيو شد كه شش بازيكن تيم فوتبال شاهين در آن زمان بهدليل اختلافهايي كه مسئولان اين باشگاه با باشگاه دارايي و فدراسيون داشتند حاضر به همراهي تيم ملي در بازيهاي المپيك نشدند. بازيكناني مثل حميد شيرزادگان، همايون بهزادي، بيوك وطنخواه، حميد برمكي و حميد جاسميان ازجمله شاهينيهاي معروف بودند كه تيم ملي را تنها گذاشتند و البته محمد رنجبر هم كه كاپيتان تيم ملي بود به توكيو نرفت. در اين بازيها كه مرحوم حسين فكري هدايت تيم ملي را برعهده داشت ايران در گروه A رقابتهاي المپيك 1964 توكيو با تيمهاي آلمان، روماني و مكزيك همگروه شد كه با يك امتياز در گروه خود آخر شد. در بازي ابتدايي ايران در رقابتهاي المپيك 1964 توكيو در ورزشگاه يوكوهاما با نتيجه 4 بر صفر شكست سنگيني را برابر آلمان دريافت كرد. ايران در دومين ديدار گروهي برابر مكزيك يك – يك مساوي كرد و يك امتياز گرفت اما در سومين مسابقه برابر روماني با يك گل مغلوب شد تا با يك امتياز به كارش پايان دهد.
پيروزي بزرگ در دومين حضور
فوتبال ايران براي دومين حضور در المپيك 8 سال صبر كرد. المپيك 1972 مونيخ آلمان دومين حضور فوتباليستهاي ايراني در بزرگترين ميدان ورزشي جهان بود. در آن هنگام قويترين حريف تيم ايران در انتظار المپیک، تيم كره شمالي بود. تيم ايران در دو ديدار رفت و برگشت با تيم كره شمالي به تساوي دست يافت و با سرمربيگري محمود بياتي با پشت سر گذاشتن كويت راهي المپيك مونيخ شد. در اين دوره از رقابتها، تيم ايران با تيمهاي دانمارك، برزيل و مجارستان همگروه شده بود. تيم ملي فوتبال ايران در اولين بازي خود برابر مجارستان با نتيجه 5 بر صفر شكست خورد و برابر دانمارك نيز 4 بر صفر نتيجه را واگذار كرد. در آخرين بازي اما تيم ايران توانست برزيل را با تك گل مجيد حلوايي شكست دهد تا بالاتر از برزيل با 2 امتياز كه آن زمان امتياز كامل يك پيروزي محسوب ميشود، قرار بگيرد، هر چند از صعود به مرحله بعد بازماند. البته برزيل در آن مسابقات با تيم آماتورش شركت كرده بود و جونيور تنها بازيكن حرفهاي سلسائو بود.
صعود به يك چهارم در آخرين حضور
دهه 70 ميلادي روزهاي اوج فوتبال ايران در آسيا بود و ايران توانست در سال 1976 هم به المپيك صعود كند و سومين حضور را در اين رقابتها تجربه كند. اين تيم پيش از اين و در سال 1354 در مسابقات انتخابی بازيهاي المپيك 1976 مونترال، از سد تيمهاي بحرين، كويت، عربستان و عراق گذشته بود و به بازيهاي المپيك مونترال راه يافته بود. المپيك مونترال كه آخرين حضور ايران در فوتبال المپيك است، شاگردان حشمت مهاجراني با كوبا، غنا و لهستان همگروه شدند. با توجه به انصراف غنا، ايران تنها دو بازي انجام داد. تيم ملي فوتبال ايران در اولين ديدار المپيك مونترال با گل زندهياد غلامحسين مظلومي يك بر صفر، كوبا را شكست داد. تيم ملي ايران در بازي بعدي يك جدال حساس و نفسگير با لهستان داشت كه در نهايت با نتيجه 3 بر 2 شكست خورد. پروين و روشن زنندگان گلهاي ايران بودند. لهستان آن سالها يكي از بهترينهاي جهان بود كه دو سال پيش در جام جهاني 1974 با ارائه نمايش خارقالعادهاي رتبه سوم را به چنگ آورده بود. به لطف تساوي لهستان و كوبا، ايران با 2 امتياز براي اولين بار به دور يك چهارم نهايي رقابتهاي المپيك صعود كرد تا حريف شوروي سابق شود. در يك چهارم نهايي اما ايران برابر شوروي 2 بر يك شكست خورد تا با المپيك مونترال وداع كند.
تحريم، مانع چهارمين حضور
ايران با شكست تيمهاي چين، سنگاپور، هندوستان و سريلانكا موفق به حضور در بازيهاي المپيك سال 1980 مسكو شد ولي آن زمان شوروي سابق، افغانستان را اشغال كرده بود و دولت ايران بهدليل اختلافاتي كه با شوروي سابق داشت، به نشانه اعتراض اجازه نداد كه تيمي از ايران در المپيك مسكو شركت كند.
