
اعدام شيخ نمر درون آل سعود را دچار تشنج سياسي كرده است. صدها نفر از مردم در شرق عربستان با شعار «مرگ بر آل سعود» خواستار سرنگوني نظام آل سعود در كشورشان شدند و نيروهاي سعودي دست به سركوب گسترده معترضان زدهاند. در همين حال، عربستان كه به دنبال برونافكني بحران، حمله عدهاي خودسر به سفارتش در تهران را بزرگنمايي كرده و با اتخاذ ژست انگليسي-امريكايي نه تنها اعلام قطع روابط با ايران كرده است بلكه زيردستان منطقهاي خود را هم كه در كار ايجاد و حمايت از تروريسم تكفيري و بمباران مردم يمن شريك جنايتهاي داعشگونه آلسعودند، تحريك به قطع روابط كرده است، چنانكه سودان و بحرين دست به بستن سفارتخانههاي خود در تهران زده و امارات هم به كاهش سطح روابط اقدام كرده است. قرار است اتحاديه عرب هم نشست فوقالعادهاي به درخواست سعوديها برگزار كند.
صدها نفر در شهر «العواميه» از توابع «استان القطيف» در شرق عربستان با فرياد معروف بيداري اسلامي (الشعب يريد اسقاط النظام)، به خيابانها ريختند تا نشان داده باشند كه رژيم آلسعود بايد تاوان اعدام شيخ نمر را بپردازد. پيش از آن سخنگوي پليس منطقه شرقيه شب دوشنبه اعلام كرد كه افراد ناشناسي اقدام به تيراندازي به سمت نيروهاي امنيتي كردند و يك شهروند به نام «علي عمران الداود» كشته شد، شب گذشته يك نفر در العواميه نيز كشته شد. همچنين يك كودك به نام «محمد جعفر التحيفه» (هشت ساله) نيز به ضرب گلوله مجروح و به بيمارستان منتقل شد. نظاميان سعودي روز يكشنبه در جهت سركوبي اعتراضات مردمي در العواميه به منازل مسكوني مردم شيعه عربستان در اين شهر يورش بردند و اقدام به دستگيري چندين تن از معترضان كردند. العواميه در استان نفت خيز قطيف واقع شده و زادگاه شهيد شيخ نمر روحاني مبارز ميباشد كه روز شنبه همراه سه شيعه ديگر و43 عضو القاعده اعدام شدند. در چنين شرايطي عادل الجبير وزير خارجه عربستان شامگاه يكشنبه اعلام كرد كه كشورش روابط ديپلماتيك خود با ايران را قطع كرده و از هيئت ديپلماسي ايراني خواسته است ظرف 48 ساعت خاك اين كشور را ترك كنند. عربستان اعلام كرد از ايران به شوراي امينت سازمان ملل متحد شكايت كرده است. روز دوشنبه بحرين و سودان هم روابط ديپلماتيك خود را با ايران قطع كردند تا نشان داده باشند نه تنها در سركوب مردم خود و همچنين مردم يمن با رياض همسو هستند بلكه هيچ گونه استقلال عملي براي خود قائل نيستند. امارات هم طبق معمول به دنبال رياض افتاد اما شيخهاي ابوظبي نهايت ريسكي كه كردند كاهش سطح روابط با ايران بود. قرار است اتحاديه عرب يكشنبه آينده به درخواست عربستان جلسه فوقالعاده تشكيل دهد.
تظاهرات ضدسعودي در نيويورك، آنكارا و بلژيك اعتراضات مردمي در سراسر جهان عليه اعدام شيخ نمر در نقاط مختلف جهان ادامه دارد. تعدادي از مسلمانان مقيم امريكا در نيويورك با در دست داشتن پلاكاردهايي ضد رژيم سعودي، انديشه منحرف وهابيت را مروج تروريسم در جهان و مايه ننگ اسلام خواندند. آنها با اشاره به محاكمه ناعادلانه آيتالله نمر، شكسته شدن سكوت مجامع جهاني در قبال جنايات خاندان سعودي را خواستار شدند. جواني لبناني در حالي كه با در دست داشتن بلندگو، شعارهاي ضد سعودي را خطاب به جمعيت حاضر در اين تجمع فرياد ميزد، گفت: سعوديها آيتالله نمر را كشتند، چون از افشاگريهاي او ميترسيدند چون او به شدت با فتنهافكني آل سعود ميان شيعه و سني مخالف بود. يكي از روحانيان حاضر در اين تجمع اعتراض آميز هم به خبرنگار صدا و سيما گفت: به عنوان مسلمانان مقيم امريكا، روابط كنوني واشنگتن با خاندان سعودي را محكوم ميكنيم و قطع كامل و هميشگي آن را خواستاريم. در پايان اين تجمع چند ساعته كه در هواي سرد و نزديك به صفر درجه نيويورك برگزار شد، اعلام شد كه دو هفته ديگر، يكشنبه هفدهم ژانويه (27دي) تجمع اعتراض آميز ديگري درباره موج جديد فشار به شيعيان از نيجريه گرفته تا عربستان در ميدان تايمز نيويورك برگزار خواهد شد. همچنين تعدادي از مردم تركيه با تجمع در مقابل سفارت عربستان در آنكارا اعدام شهيد باقر النمر به دست آلسعود را محكوم كردند. تظاهركنندگان تركيهاي كه به درخواست جمعيت «حمايت از مظلومان» مقابل سفارت عربستان تجمع كرده بودند، جنايتهاي آلسعود را محكوم كرده و شعارهايي همچون «مرگ بر آلسعود» و «مرگ بر عاملان كشتار مردم يمن» و «مرگ بر تكفيريها» سر دادند. همچنين تظاهراتي گسترده مقابل سفارت عربستان در بروكسل در محكوميت اعدام آيتالله نمر باقر النمر برگزار شد.
مسكو آماده ميانجيگري، امريكا: تلافي نشودوزارت خارجه روسيه ضمن ابراز نگراني از تشديد تنش ميان ايران و عربستان، اعلام كرد آمادگي دارد تا براي حل اختلاف بين دو كشور، ميانجيگري كند. خبرگزاري اينترفكس به نقل از منبعي در وزارت خارجه روسيه نوشته است كه مسكو آمادگي دارد تا در صورت لزوم براي حل اختلافات تهران و رياض بين دو كشور ميانجيگري كند. اين منبع همچنين گفت: «اميدواريم اين اتفاق لطمهاي به روند مذاكرات وين براي صلح در سوريه وارد نكند.» در همين حال رئيس كميته روابط خارجي دوماي روسيه گفت، اعدام روحاني شيعه توسط دولت عربستان نشانگر تلاشهاي اين كشور در ايجاد يك ائتلاف ضد شيعي است. اما در آن سوي اقيانوس اطلس روزنامه امريكايي «نيويوركتايمز» گزارش كرد كه «جان كري» وزير خارجه امريكا از خانه خود در «آيداهو» روز يكشنبه با «محمد جواد ظريف» وزير خارجه ايران گفتوگوي تلفني برقرار كرده و تلاش داشته است كه تهران را متقاعد كند كه به اقدامات تلافيجويانه دست نزند. طبق اين گزارش، امريكا خواستار گفتوگو شده است و «جان كربي» سخنگوي وزارت خارجه امريكا اعلام كرد: «ما معتقديم تعامل ديپلماتيك و گفتوگوي مستقيم همچنان براي رفع اختلافات ضروري است و ما همچنان رهبران منطقه را ترغيب ميكنيم تا گامهاي محكمي براي آرام كردن تنشها بردارند.»
موضعگيري هيلاري تنش بين ايران و عربستان سريعاً به موضوع رقابتهاي انتخاباتي امريكا هم تبديل شد و هيلاري كلينتون نامزد اصلي دموكراتها براي انتخابات رياست جمهوري در تجمعي انتخاباتي با اشاره به عربستان گفت: به نظرم دوستان ما هم كه در بسياري از حيطهها با آنها همكاري داريم، نبايد از انتقادهاي ما درباره حاكميت قانون و رفتار با اقليتها در امان باشند. من نميدانم چه افرادي در اين اعدام دسته جمعي حضور داشتهاند. گزارشهاي مختلف و متفاوتي درباره اين اعدام وجود دارد و در برخي از آنها اعلام شده است، اين افراد اقدامات تروريستي انجام دادهاند. وي افزود: ما بايد تلاش كنيم هر آنچه از دستمان بر ميآيد و ميتوانيم، براي اثرگذاري بر رفتار آنها انجام دهيم زيرا شخصا معتقدم كه اين اقدام براي آنها اقدامي غيرسازنده خواهد بود. اگر آنها ميخواهند تلاش كنند كه پيامي محكم را درباره مقابله با نارضايتي داخلي و رفتار تروريستي بفرستند، اين اقدام آنها منطقه را شعلهورتر خواهد كرد و معتقدم سبب نارضايتي و اعتراضهاي گسترده تر در عربستان سعودي خواهد شد، حتي در كوتاه مدت و ميان مدت. وي افزود: اين تصميمي هوشمندانه نبود كه آنها گرفتند و من به طور علني از آنها به خاطر اين موضوع انتقاد مي كنم. «اشتفن زايبرت» سخنگوي دولت آلمان با تاكيد بر اينكه از موج اعدامها در عربستان سعودي شوكه شده است، گفت كه اعدام شيخ النمر ميتواند موجب تشديد تنشهاي سياسي شود. « زايبرت» در ادامه افزود: بهبود روابط دوجانبه بين دو كشور ايران و عربستان سعودي داراي اهميت به سزايي براي امنيت منطقه و حل بحرانهايي مانند سوريه و يمن و عراق است. «مارتين شفر» سخنگوي وزارت خارجه آلمان نيز با تاييد اظهارات سخنگوي دولت بر اهميت نقش تهران و رياض براي غلبه بر بحرانهاي منطقهاي در پاسخ به پرسش خبرنگار ايرنا در برلين مبني بر اينكه آيا دولت متبوعش قصد ميانجيگري بين دو كشور دارد، گفت: من اطلاعي از تماسهاي مستقيم بين وزيران خارجه اين سه كشور ندارم ولي ما از طريق كانالهاي ديپلماتيك با طرفهاي ايراني و عربستاني گفت وگو و مواضع خود را اعلام كردهايم.
فضاي ضدسعودي اروپادر عين حال جو ضد سعودي در كشورهاي اروپايي در حال شدت گرفتن است. بنابر گزارش روزنامه آلماني «ولت» پس از انتقادهاي احزاب سبز و چپ از سياستهاي صادرات تسليحات آلمان به عربستان، حزب سوسيالدموكرات هم خواست كه در اين سياست تجديدنظر شود، ضمن اينكه نبايد موضوع اعدامها در عربستان ناديده گرفته شود. «رولف موتزنيش» رئيس فراكسيون سوسيال دموكرات در اين مورد به روزنامه «فونكه مدين گروپه» گفت: «پس از اعدامها در عربستان سعودي دوستان ما در حزب سوسيال دموكرات خواستار بازنگري در روابط با اين كشور شدهاند. هماكنون ما بايد منافع سياسي را مقدم بر منافع اقتصادي قرار دهيم.» وي همچنين گفت كه من هم درخواست كاهش و يا متوقف كردن صادرات تسليحات به عربستان را دادهام اما «زيگمار گابريل» وزير اقتصاد اين كشور موانعي را براي اين اقدام ايجاد كرده است.» موتزنيش كه كارشناس مسائل خارجي است همچنين گفت: «اعدامها در عربستان سعودي فقط وحشيانه و وحشتناك نيستند. اين اقدامات تنش را در منطقه تشديد ميكنند و به همين دليل از لحاظ سياسي هيچ توضيحي براي آنها وجود ندارد. اين موضوعي است كه سياستمداران آلماني نميگذارند ناگفته باقي بماند. پيش از اين هم سبزها و چپگرايان خواسته بودند كه هر چه سريعتر صادرات تسليحات به عربستان متوقف شود.» توبياس الوود، معاون وزير امور خارجه انگليس در امور خاورميانه نيز در بيانيهاي گفت: من به شدت از تشديد تنشها در خاورميانه مضطرب و نگران شدهام. وي افزود: انگليس با جديت مخالف اجراي مجازات اعدام است. ما اين مسئله را با مقامهاي سعودي مطرح و همچنين از اعدامهاي گسترده ابراز نگراني كردهايم. ما با مقامهاي رياض صحبت كرديم و انتظار داريم كه علي النمر (برادرزاده شيخ النمر) و سايرين كه در سن نوجواني محكوم شدهاند، اعدام نشوند.