براي رسيدن به جايگاههاي بالاتر بايد استعدادها و توانمنديهاي علمي كشور را در نظر بگيريم. سياستهاي تشويقي تنها در صورتي راهگشاست كه امكان رقابت برابر براي همه محققان و تمامي دانشگاهيان كشور مهيا باشد و به عبارتي حمايتهاي مالي معطوف به شهر، دانشگاه يا فرد خاص نشود.
امريكا، آلمان، انگلستان، فرانسه، ژاپن و در مرحله بعد ايتاليا، فرانسه و اتريش در زمينه توليدات دارويي كشورهاي پيشرو هستند ولي نبايد رشد كشورهايي همچون هند و كوبا را در عرصه توليدات دارويي از ياد برد. شيب حركتي كشور ما نيز مطلوب است به شرط آنكه در مسير صحيح هدايت شود، چراكه محققان كشور از تواناييهاي علمي لازم برخوردارند. بدون ترديد توجه نكردن به پژوهش يكي از معضلات اساسي صنايع دارويي كشورمان است.
متأسفانه در كارخانجات دارويي كشور ظرفيت چنداني براي جذب نيروهاي متخصص دكتراي تخصصي وجود ندارد و واحدهاي تحقيق و توسعه كارخانجات دارويي كه در حقيقت بايد قلب تپنده و عامل پيشرفت و پويايي يك مجموعه باشند چندان فعال نيستند. اين درحالي است كه در كارخانجات دارويي دنيا توجه به امر تحقيق به حدي بالاست كه واحد تحقيق و توسعه آنها بعضاً با يك دانشگاه درجه يك قابل مقايسه است.
به نظر من براي اينكه افراد خلاق بعد از فراغت از تحصيل و جدايي از دانشگاه همچنان خلاق بمانند و پيگير و درگير كارهاي تحقيقاتي باشند براي اين مسئله بايد كارآفريني علمي و نيز توجه به محصولات دانشبنيان در كشور بيشتر ترويج پيدا كند. بايد به تحقيق به منزله يك شغل نگاه شود.
محققان به طور خلاصه انتظار حذف كاغذبازي از فرآيندها تا جاي ممكن، اعمال عدالت علمي و ايجاد فرصتهاي برابر در دانشگاهها، حمايت از توليد و تحقيقات كاربردي، تعيين اولويتهاي تحقيقاتي صحيح و به كار گرفتن مديران توانمند و دلسوز در عرصههاي پژوهشي را دارند. مطمئناً در حيطه علوم پزشكي و شناخت تركيبهاي دخيل در ايجاد بيماري و درمان بيماري علامت سؤالهاي بيشماري وجود دارد كه پاسخ به هر كدام از آنها موجب تحولي ژرف در علم پزشكي خواهد شد.
*
عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي مشهد
