در همين ارتباط حجتالاسلام محمدحسين فلاحزاده كارشناس مسائل فقهي به پرتكرارترين سؤالات، مطابق با فتاواي حضرت آيتاللهالعظمي خامنهاي از جمله برهنه شدن در عزاداري، هروله كردن، ذكر شور، نذري شبههناك، قمهزني و حضور زنان در دسته عزاداري چندي پيش در گفتوگو با خبرگزاريها پاسخ داد.
در اينجا مروري بر برخي از شاخصترين نظرات و فتاواي مقام معظم رهبري در اين زمينه داريم كه به نقل از حجتالاسلام محمدحسين فلاحزاده ميآيد.
نظر آقا در مورد برهنه شدن در عزاداري چيست؟ اگر فيلمبرداري نشود و زنان نيز نبينند چطور؟ آيا از نظر فقهي، ايشان حرام ميدانند اين كار را؟
- در پاسخ به اين سؤال بايد عرض كنم حضرت آقا توصيه فرمودند به برخي از مداحان كه در عزاداريها برهنه نشوند. اما اين به عنوان يك فتواي فقهي نيست كه ما بگوييم حرام است. خب اگر نامحرماني نيستند، اگر مسئله سوئي بر آن مترتب نيست، دشمنان سوءاستفاده نميكنند، خب ممكن است بگوييم حرام هم نباشد؛ مثلاً يك جمع محدودي هستند فيلمبرداري هم نميكنند، فقط مردان هستند حالا پيراهن را از تن درآوردند و سينه ميزنند؛ اما به طور كلي توصيه ايشان اين هست - به عنوان يك توصيه - كه در عزاداريها مردها برهنه نشوند. چرا؟ چون ممكن است هم در معرض ديد نامحرمان باشند و هم دشمنان باز از اين مسئله سوءاستفاده كنند براي تبليغ عليه مكتب اهل بيت.
آيا هروله كردن در عزاداري اشكال دارد؟
- اگر موجب وهن مذهب نباشد، يعني ديگران سوءاستفاده نكنند عليه مكتب اهل بيت، اشكالي ندارد، ولي به طور كلي توصيه اين هست كه از اينگونه اعمال در عزاداريها پرهيز كنند.
آيا گفتن ذكر حسين (ع) در سينهزني و به اصطلاح شور تند و پشت سر هم، بياحترامي است و اشكال شرعي دارد؟ آيا اين مصداق غناي روضهخواني است؟
- ظاهراً مصداق غنا نباشد، اما باز يك توصيهاي رهبر انقلاب داشتند به برخي از مداحان كه تكرار اين الفاظ ثمره چنداني ندارد و عين عبارت اين بود كه فرمودند: اين مداحي شما، نوحهخواني شما بايد حكم يك منبر آموزنده را داشته باشد.
راجع به قمهزني نظر حضرت آقا را پرسيدند كه به نظر ايشان چه حكمي دارد؟ آيا مقلدين ساير مراجع هم بايد از اين دستور تبعيت كنند؟ و نكته دوم اينكه آيا مخفيانه بودن يا مخفيانه نبودن آن با هم فرقي دارد؟
- خب! نظر آقا را در مورد قمهزني، شايد همه شنيده باشيد كه ايشان اين كار را در وضعيت فعلي حرام ميدانند. تعبير ايشان اين بود كه نه سابقهاي دارد - اين كار حالا ممكن است يك سابقهاي داشته باشد اما در گذشتههاي دور يك چنين كارهايي مثل قمهزني سابقهاي بين مؤمنين نداشته است - افزون بر اينكه امروزه از اين عمل دارد عليه مكتب اهلبيت و عليه شيعيان سوءاستفاده ميشود.
شما اگر مراجعه كنيد به برخي از سايتها و كلمه شيعه را بزنيد، همين تصوير قمهزني ديده ميشود. فلذا بله اين كار به نظر حضرت آقا حرام است و بايد از اين كار پرهيز شود و فراتر از فتوا، ايشان تعبيرشان اين بوده كه قمه نزنند و حتي تعبيري داشتند كه اين عزاداري نيست، بلكه تخريب عزاداري است.
لعن برخي از دشمنان اهل بيت در مكانهاي عمومي يا خصوصي چه حكمي دارد؟
- اين هم از جمله سؤالهايي است كه بارها پاسخش را شايد همه شما از خود حضرت آقا شنيده باشيد و همين اواخر بيشتر تأكيد داشتند. به خاطر اين فتنههايي كه در جهان اسلام پيش آمده است و برادركشي و مسلمانكشي بين برخي از مسلمانان و ضرري که براي جهان اسلام دارد و سودش را استكبار جهاني و صهيونيسم بينالملل ميبرد. بارها شنيديد كه ايشان فرمودهاند به مقدسات ساير مذاهب توهين نكنيد و توهين به مقدسات ساير مذاهب را حرام دانستند.
نظر حضرت آقا در مورد الفاظي كه در عزاداريها و نوحهها استفاده ميشود و در شأن يك مسلمان و حتي انسان نيست و نسبت دادن يكسري الفاظ ركيك به خود چه حكمي دارد؟
- كلاً در عزاداري آن نزاكت و سنگيني و وزانت عزاداري بايد حفظ شود. در پاسخ يكي از سؤالها ما اشاره كرديم كه هم بايد از مطالبي كه حرام است - مثل كذب مثل غلو نسبت به ائمه اطهار - پرهيز شود و هم بايد از مطالبي كه دون شأن يك مسلمان است، پرهيز شود.
اكثر هيئتهاي محلي كه به مدت 10 روز برگزار ميشود، جهت چراغاني جلوي تكيه يا هيئت از برق اصلي شهر انشعاب گرفته و استفاده ميكنند. حكم شرعي چيست؟
- اگر با مجوز شرعي باشد اشكالي ندارد؛ اگر تازه با مجوز قانوني باشد، ولي آن وجه برق را كه بايد پرداخته شود، بپردازند. اما اگر بدون مجوز باشد، اصل كار خلاف است و موجب ضمان هم هست يعني هزينه برق مصرفي را بايد بپردازند. عزادار سيد و سالار شهيدان به هر حال قانون نظام اسلامي را رعايت ميكند و نسبت به اين حقوق عمومي و بيتالمال هم مواظبت دارد.
پرسيدند اگر منبري خلاف وحدت شيعه و تسنن صحبت كند، ما در آن مجلس چه وظيفهاي داريم؟
- بارها اين توصيه رهبر معظم انقلاب اسلامي را و در گذشته امام راحل را شنيدهايد و ياد داريد كه چقدر تأكيد داشتند بر وحدت مسلمين. چون امروزه ما دشمنان مشتركي داريم.
پرسيدند حكم گِل مال كردن خود به عنوان عزادار جايز است؟
- كيفيت گِل يا خاك به بدن ماليدن يا بعضي جاها كاه روي سر ميريزند فرق ميكند. بعضي جاها روز عاشورا گلي بر سر ميمالند يا كاه بر سر ميريزند كه نشان دهند عزادار هستند. اما اگر به حدي برسد كه سخيف باشد يا زشت باشد و طرف انگشتنما شود يا اينكه دشمنان از همين اعمال عليه مكتب اهلبيت
پيروان مكتب اهل بيت سوءاستفاده كنند، موجب وهن باشد بله حرام است. بنابراين اگر در حد سادهاي باشد كه به آن مراتب نرسد و طرف صرفاً خود را عزادار نشان دهد اين اشكالي ندارد. اما اگر در حدي باشد كه طرف يا انگشت نما ميشود و زشت و سبك است يا موجب وهن باشد، اين جايز نيست.
