جذب دانشجوي خارجي نيز يكي از مصاديق اين ادعاست. بازاري سرشار از سود اقتصادي با كمترين ريسك ممكن. باز كردن پاي دانشجويان خارجي به دانشگاههاي داخلي در عين حال كه از جهت اقتصادي بازاري پررونق و پركشش به حساب ميآيد، مزيتهاي متعدد سياسي، فرهنگي و صد البته بينالمللي با خود به همراه دارد. طرحي شگفتانگيز در چارچوب تجارت جهاني كه جذابيتش در سالهاي اخير كشورهاي كمتر توسعه يافته را نيز به سمت سرمايهگذاري در اين بخش تشويق كرده است.
رتبه 16 ايران در توليد علم
جمهوري اسلامي ايران نيز اقداماتي را جهت جذب دانشجوي خارجي فراهم كرده است كه البته به هيچ عنوان در حد و اندازههاي پتانسيلهاي بالقوه و بالفعل كشورمان نيست. پايگاه استنادي علوم جهان اسلام(ISC) اعلام كرده كه ايران در سال ۲۰۱۴ در رتبه ۱۶ توليد علم جهان جاي گرفت و اين مهم بيانگر اين است كه با تمام اقدامات صورت گرفته اما كشور بر اساس تواني كه دارد در عرصه جذب دانشجوي خارجي همچنان در ابتداي مسير گام بر ميدارد. استفاده از فرصتهاي بينظير اقتصادي در كنار مزيتهاي انتقال فرهنگي و برنامهريزي در راستاي اهداف سياسي و بينالمللي جمهوري اسلامي با حضور دانشجويان خارجي در ايران امري شدني و صد البته در دسترس است.
گسترش زبان فارسي و فرهنگ
ايراني – اسلامي در آن سوي مرزها
تمام كشورهاي دنيا از حضور دانشجو استقبال ميكنند، حال با تناسب و شرايط مختلف. يكي از دلايل اين علاقهمندي استفاده از وجود اين دانشجويان براي بسط و نفوذ فرهنگي در اقصي نقاط دنياست.
كشورمان پس از پيروزي انقلاب با انواع و اقسام هجمههاي فرهنگي و تبليغي سنگين توسط رسانههاي مختلف غربي روبهرو بوده است. حضور دانشجويان خارجي در ايران و نشستن پشت صندليهاي دانشگاههاي كشور ميتواند روايت پردازيهاي دروغين و نمايش وارونه از فرهنگ ايراني – اسلامي حاكم در جمهوري اسلامي را تا حدود بسياري نقش بر آب كند. برنامهريزي صحيح، اصولي و غيرشعاري در جهت معرفي و نمايش اسلام حقيقي به دانشجويان غيرايراني يكي از اقداماتي است كه بايد در دستور كار متوليان فرهنگي و علمي كشور قرار گيرد. انديشيدن تدابيري براي فراهم نمودن سفرهاي گروهي اين دانشجويان به نقاط گردشپذير كشور و آشنايي آنها با فرهنگ بومي ايران و همچنين لمس حقيقي آرامش و امنيت جاري در كشور نيز ميتواند به عنوان كاتاليزوري در جهت برملا نمودن دروغهاي رسانههاي غربي قلمداد شود.
اين نكته را بايد در نظر گرفت كه هر كدام از دانشجويان خارجي حاضر در كشور ميتوانند به عنوان يك سفير براي معرفي فرهنگ و تمدن ايراني – اسلامي به حساب آيند. بسياري از اين دانشجويان كه از ملل مختلف در ايران حضور دارند پس از فارغالتحصيلي كشورمان را ترك ميكنند. نگاهي كه از ايران در ذهن آنها نقش بسته و خاطراتي كه در كوله بار تجربيات آنها قرار گرفته را براي اقوام، خانواده و جامعه اطرافشان بازگو خواهند كرد، به همين دليل هريك از اين دانشجويان به مثابه رسانهاي براي تبليغ جمهوري اسلامي خواهند بود.
جذب دانشجوي خارجي و رونق اقتصادي كشور
برنامهريزي براي پذيرش دانشجويان خارجي كه با هزينه شخصي در دانشگاههاي ايران تحصيل كنند در چارچوب ارزآوري غيرنفتي تعريف ميشود كه ميتواند يكي از مسيرهاي دستيابي به قلههاي پيشرفت اقتصادي در بلندمدت به حساب آيد. گردش مالي صنعت تجارت آموزش بينالملل به صورت مستقيم رقمي معادل 200 ميليارد دلار را به خود ميبيند كه البته به صورت غيرمستقيم هزار ميليارد دلار سهم اين صنعت است. اين در حالي است كه سهم جمهوري اسلامي ايران از اين چرخه مالي گسترده، سهمي ناچيز است. مرجعيت كشورمان در بسياري از رشتههاي تحصيلي، ميتواند بستري براي تمركز بر احداث پرديسهاي خارجي به حساب آيد. با توجه به استراتژي كلان جمهوري اسلامي و شناسايي دانشگاههايي كه داراي شرايط ورود به عرصه صنعت آموزش بينالمللي هستند ميتوان سهم بيشتري از اين بازار پرسود اقتصادي نصيب كشور كرد.
جذب دانشجوي خارجي و تهديدهاي بالقوه
در برابر تمام نكات مثبت، مفيد و فرصتساز در خصوص جذب دانشجو از ساير ملل اما اين مهم اگر به درستي هدايت و البته مديريت نشود تهديداتي را نيز با خود به همراه خواهد داشت. قطعاً براي نحوه و چگونگي جذب دانشجوي خارجي بايد استراتژي مدون ملي را در نظر گرفت تا فارغ از مشكلات احتمالياي كه ممكن است در آينده از حضور علم آموزان خارجي به وجود آيد، صرفا درصدد دستيابي به اهداف فرصتساز اين موضوع برآييم. لزوم تربيت مربيان، اساتيد و كاركنان دانشگاهي و مراكز آموزشي براي تعامل با دانشجويي كه از آن سوي آبها، بيگانه با فرهنگ ايراني وارد محيطي علمي ميشود يكي از نكات مهم و اساسي است كه اين موضوع در حال حاضر از حلقههاي مفقود جذب علم آموزان خارجي است.
عدم سياستهاي روشن و شفاف در جذب و آموزش و همچنين احتمال ازدواج برخي از اين دانشجويان در داخل كشور و تشكيل زندگي در ايران نيز ميتواند در بلندمدت شرايطي را فراهم كند كه چندان بر مبناي اهداف الگوي طراحي شده براي جذب دانشجوي خارجي نباشد.
غرب و تلاش براي تربيت سربازان فرهنگي و علمي
بسياري از سياستگذاران كشورهاي غربي با راهبردي مبتني بر استحاله فرهنگي در راستاي تربيت نيروهاي توانمند علمي و فكري براي پيشبرد اهداف خويش و بر اساس دغدغههاي ميهني و ملي گام بر ميدارند. سياستهايي كه در پشت پرده در جهت بهرهمندي از مغزهاي ملل ديگر براي نيل به اهداف استكباري است را ميتوان به وضوح در نحوه جذب دانشجو در بين كشورهاي غربي، به ويژه دانشگاههاي معتبر انگليس و ايالات متحده امريكا مشاهده كرد. همكاري تنگاتنگ برخي از اين دانشگاهها با سرويسهاي جاسوسي كشورهاي متبوع خود بيانگر اين است كه تربيت سربازان متفكر و دانشمند و همچنين جذب منابع مالي آنها يكي از اولويتها و همكاريهاي مشترك تئوريپردازان غربي و متوليان علمي و فرهنگي آنهاست.
همين عوامل دست به دست هم ميدهد تا لزوم توجه بيشتر به جذب دانشجو از ساير ملل و همچنين بررسي شيوه اقامت آنها در بين مسئولان كشور از اهميتي دوچندان برخوردار شود. طراحي شيوهاي مشخص و مقبول براي ورود علم آموزان خارجي به كشور و فراهم نمودن چارچوبي معين با تمام ملاحظات لازم براي بهينهسازي مكانيسم آموزشي آنها از جمله مواردي است كه بايد در دستور كار مسئولان امر قرار گيرد تا شاهد اعتلاي هرچه بيشتر اقتصاد داخلي و معرفي صحيح فرهنگ متمدنانه ايراني – اسلامي در آن سوي مرزها باشيم و با يك تير چند نشان را به اهداف جمهوري اسلامي بنشانيم.
