حماسه ايستادگي و مقاومت مردم ايران در طول هشت سال دفاع مقدس اين جنگ را به يكي از كمنظيرترين پديدههاي تاريخ تبديل كرد. در اين جنگ يك ملت تازه انقلاب كرده كه اركان نظام سنتي گذشتهاش از هم گسيخته و زيرساختهاي نظام انقلابياش نيز هنوز شكل نگرفته بود، به ناچار درگير نبردي شد كه در آن سوي جبهه همه ظرفيتهاي نظامي، اطلاعاتي و اقتصادي قدرتهاي مطرح جهان در حمايت از صدام به كار گرفته شده و براي شكست ايران لحظهشماري ميكردند، اما حضور حماسي مردم در صحنه و تجلي همبستگي و ايثار در عرصههاي دفاع مقدس، تهديد عملي دشمن را كه جز فروپاشي نظام اسلامي تصور ديگري بر آن نميرفت عملاً به فرصتي براي اعتلا و تثبيت نظام اسلامي تبديل كرد، به گونهاي كه حضرت امام خميني (ره) در توصيف عظمت اين واقعه عظيم فرمود: «... ما انقلابمان را در جنگ به جهان صادر نمودهايم. ما مظلوميت خويش و ستم متجاوزان را در جنگ ثابت نمودهايم. ما در جنگ پرده تزوير جهانخواران را كنار زديم... ما در جنگ ابهت دوابرقدرت شرق و غرب را شكستيم، ما در جنگ ريشههاي انقلاب پربار اسلاميمان را محكم كرديم... ما در جنگ به مردم جهان و خصوصاً مردم منطقه نشان داديم كه عليه تمامي قدرتها و ابرقدرتها ساليان سال ميتوان مبارزه كرد. جنگ ما فتح فلسطين را به دنبال خواهد داشت. جنگ ما موجب شد كه تمامي سردمداران نظامهاي فاسد در مقابل اسلام احساس ذلت كنند...»
يكي از مهمترين شاخصههاي جنگ تحميلي نقش امريكاييها در اين جنگ بود. دخالت امريكاييها در جنگ ماهها پيش از آغاز جنگ زماني آغاز شد كه پس از شكست حمله نظامي امريكا در طبس و شكست كودتاي امريكايي نوژه ديگر گزينهاي براي مقابله با ايران اسلامي براي امريكا باقي نميماند، لذا در تيرماه سال 59 و پس از شكست كودتاي نوژه در ديدار برژينسكي مشاور امنيت ملي كارتر رئيس جمهوري امريكا با صدام در مرز اردن، موافقت امريكا با تجاوز صدام به خاك ايران اعلام ميشود.
در طول دوران دفاع مقدس، امريكا با صدور قطعنامههاي متعددي عليه ايران در شوراي امنيت سازمان ملل، عملاً زمينه را براي تشديد تحريمهاي اقتصادي و نظامي ايران فراهم كرد و در حالي كه ايران حتي از دستيابي به سيمخاردار و سلاحهاي انفرادي محروم بود عملاً آخرين تجهيزات روز نظامي غرب و شرق در اختيار صدام قرار ميگرفت و البته پول آن هم از سوي كشورهاي مرتجع منطقه به حساب آنها واريز ميشد.
حمايت امريكا از صدام در به كارگيري سلاحهاي شيميايي عليه رزمندگان ايران شايد يكي از تلخترين وقايع دوران دفاع مقدس باشد. دو سال پيش فارين پاليسي نشريه معتبر امريكايي در 29 اوت سال 2013 يكي از اسناد فوق محرمانه سازمان سيا مربوط به دوران دفاع مقدس را منتشر كرده كه طي آن ريگان رئيسجمهور وقت امريكا در پاسخ به درخواست فرانك كارلوچي وزير دفاع وقت امريكا مبني بر دادن اطلاعات مراكز استقرار رزمندگان ايراني براي بمباران شيميايي، ضمن اعلام موافقت براي دادن اطلاعات ماهوارهاي مراكز استقراري نيروهاي ايران به عراق، در ذيل نامه درخواست نوشته بود كه براي امريكا غيرقابل قبول است كه ايران در اين جنگ پيروز شود. مبتني بر همين نگاه است كه امريكا حتي هواپيماي مسافربري ايران را هدف قرار ميدهد تا ايران را وادار به دست برداشتن از اهدافش در تنبيه و مقابله با متجاوز نمايد. اكنون و با گذشت بيش از ربع قرن از پايان دفاع مقدس، درگير شدن با ايران در يك تقابل نظامي به يك كابوس وحشتناك براي امريكاييها تبديل شده است و به همين دليل هرگاه كه پاي تهديد نظامي عليه ايران به ميان ميآيد، توان و قدرت ايران در واكنش به هر تهديد متعارف و غيرمتعارف عملاً به يك عامل بازدارنده در برابر تهديدات خودنمايي ميكند.
امريكاييها چند هدف عمده را در حمايت از صدام در جنگ تحميلي دنبال ميكردند:
1- شكست انقلاب اسلامي و فروپاشي نظام جمهوري اسلامي ايران
2- مخدوش كردن چهره اسلام و جلوگيري از الگو شدن حركت انقلاب اسلامي براي ديگر ملل مسلمان و مستضعفان جهان 3- تخريب و از بين بردن زيرساختهاي صنعتي و دفاعي ايران 4- حفظ امنيت رژيم صهيونيستي 5- حفظ امنيت و ثبات رژيمهاي دستنشانده امريكا درمنطقه كه به دليل پيروزي انقلاب اسلامي دچار بيثباتي شده بودند6- حفظ هژموني و اعتبار امريكا در منطقه كه به دليل فروپاشي نظام سلطنتي در ايران و ناتواني امريكا در حفظ آن متزلزل شده بود. 7- حفظ تسلط امريكا در منطقه خليج فارس و تضمين عبور نفت از منطقه8- مديريت تحركات رژيم بعثي حاكم بر عراق كه علاوه بر تسلط بر ايران در پي اعمال سلطه بر ديگر كشورهاي منطقه و سيادت بر جهان عرب بود.
دستاوردهاي دفاع مقدس
به رغم طراحي بيگانگان براي شكست نظام اسلامي از طريق تحميل جنگ هشت ساله، اگرچه اين جنگ هزينههاي انساني و مادي عظيمي را بر مردم ايران و عراق تحميل كرد اما دستاوردها و بركات زياد را نيز براي انقلاب اسلامي و نظام جمهوري اسلامي ايران به همراه داشت كه گوشهاي از آن به شرح زير است.
1- حفظ تماميت ارضي ايران، به رغم جنگهاي گذشته در كشور كه در هر كدام بخشي از خاك ايران جدا شده بود 2- تثبيت و تحكيم موقعيت انقلاب اسلامي در منطقه و جهان 3- تحكيم اقتدار دفاعي ايران و ايجاد توان بازدارندگي متعارف در برابر هرگونه تهديد احتمالي در آينده
4- رشد و تقويت روحيه اعتماد به نفس و خودباوري در مردم ايران
5- رشد باورهاي ديني و فضايل اخلاقي و معنوي در مردم ايران 6- شكوفايي استعدادها و خلاقيت جوانان و دانشمندان ايران اسلامي در عرصههاي مختلف، دفاعي، صنعتي 7- صدور انقلاب اسلامي و اقبال به سمت اسلام در جهان 8- تحول در جبهه مقاومت در منطقه و رشد نيروهاي مقاومت 9- تحول در مقاومت مردم فلسطين و تبديل روند شكستهاي گذشته اعراب و اسرائيل به روند پيروزي و تقويت مقاومت فلسطين.
