عراق به عنوان يکي از کانونهاي اصلي بحران منطقه در طي هفتههاي اخير با چالشهاي جديدي مواجه گرديده است. چالشهاي سياسي در قالب ايجاد و يا رد تشکل گارد ملي که حذف کميتههاي مردمي ميباشد در کنار استمرار حملات گروههاي تروريستي و کارشکني آمريکا در مبارزه عراق با اين گروهها از ابعاد اين تحولات ميباشد. در کنار اين تحولات يک نکته قابل توجه مشاهده ميشود و آن مسئله ربوده شدن کارگران ترکيه در عراق است. براساس گزارشهاي منتشره چندين کارگر ترکيهاي به دست داعش ربوده شدهاند. حال اين سئوال مطرح ميشود که از اين ربايش چه کساني سود ميبرند و در وراي آن چه اهدافي نهفته است.
با توجه به شرايط سياسي و بحران امنيتي جاري در عراق، مسلما دولتمردان اين کشور نفعي از اين ماجرا نميبرند و مواضع گسترده اتخاذ شده در باب اين ربايش بيانگر عدم نقش دولتمردان عراق در اين ماجراست. نکته قابل توجه آنکه از يک سو کميتههاي مردمي آمادگي خود را براي نجات اين افراد اعلام داشتهاند و از سوي ديگر در کنار مقامات عراقي مراجع ديني نيز ضمن محکومسازي اين اقدام تروريستي خواستار مشارکت همگاني براي يافتن و آزادي کارگران ترکيهاي شدهاند. در همين چارچوب نيز رسانهها به نقل از دفتر آيتا... سيستاني مرجع عاليقدر شيعيان عراق بيانيهاي مبني بر محکومسازي اين اقدام تروريستي و لزوم پيگيري اين موضوع را منتشر کردند. مسئلهاي که نشانگر ابتکار و آيندهنگري مرجعيت ديني براي مقابله با سوءاستفاده از اين حادثه تروريستي از سوي دشمنان عراق ميباشد.
در باب اهداف و دلايل ربايش کارگران ترکيهاي چنان عنوان گرديده که داعش در اعتراض به حملات ترکيه به داعش در عراق و سوريه اين اقدام را صورت داده است.
حال اين سئوال مطرح ميشود که آيا واقعا چنين مسئلهاي دليل به گروگان گرفته شدن کارگران ترکيهاي توسط داعش بوده است؟ پاسخ به اين پرسش را در اقدامات ترکيه ميتوان يافت. ترکيه در طي هفتههاي اخير به بهانه مبارزه با داعش و پ.ک.ک حملات گستردهاي در مرزهاي عراق و سوريه داشته است آنچه محافل خبري افشا کردهاند آن است که ترکيه به جاي بمباران مواضع داعش در سوريه به پشتيباني هوايي از آنان و ساير گروههاي تروريستي براي پيشروي در خاک سوريه ميپردازد. در مرزهاي عراق نيز ترکيه به بمباران کردها پرداخته که بخشي از آن شامل پ.ک.ک ميگردد و بعضا غيرنظاميان در اين حملات کشته ميشوند.
در همين حال ترکيه به نيابت از آمريکا در عراق نيز وضعيت پشتيباني از گروههاي تروريستي را دارد تا عراق همچنان در وضعيت بحراني قرار داشته باشد. اقدامات نظامي ترکيه همزمان با پيشروي ارتش و کميتههاي مردمي عراق در مبارزه با تروريسم ابهام در صداقت رفتاري ترکيه را شدت بخشيده است.
ترکيه براي اجراي اين تحرکات نياز به توجهي جهاني دارد تا حملات به سوريه و عراق را توجيه نمايد.
ادعاي گروگان گرفته شدن تعدادي از اتباع ترکيهاي در عراق و لزوم حمايت از اين افراد محور بهانهجويي ترکيه در عراق را تشکيل ميدهد. آمريکا و متحدانش تلاش دارند تا دولت عراق و سوريه را دولتهاي ناکارآمد در حوزه امنيتي معرفي نمايند. مسئله کارگراني ترکيه در عراق براي آمريکا و متحدانش نيز داراي دستاوردي به نام اهميتزدايي از دستاوردهاي امنيتي عراق و توجيه اقدام نظامي در اين کشور است. غربيها برآنند تا با بهرهگيري از انفجارهاي تروريستي و نشر اخباي در باب پيشرويهاي داعش، حضور خود در عراق را ضروري نشان دهند تا زمينهساز بازگشت آنها به عراق باشد. جالب توجه آنکه غرب بحران امنيتي عراق را به نام دولت شيعه عراق و نه به نام کل عراق مطرح ميسازد تا در کنار سياست تفرقهافکني از اين مقوله براي توجيه سرنگوني نظام عراق و تجزيه اين کشور بهره گيرد.
به هر تقدير با شرايط موجود ميتوان گفت که گروگان گرفته شدن کارگران ترکيهاي توسط داعش در عراق شايد اقدامي يک جانبه از سوي داعش بوده اما در نهايت عاملي براي سوءاستفاده ترکيه و غرب براي اقدام عليه سوريه و عراق گرديده به ويژه اينکه اسناد از همکاري گسترده اين کشورها با داعش و ساير گروههاي تروريستي حکايت دارد. به هر حال آنچه مسلم است آنكه عراق براي خروج از وضعيت بحراني به اصل وحدت و يكپارچگي ملي نياز دارد كه پيوند ميان ارتش و بسيج مردمي در مبارزه با تروريسم نمودي از اين امر است. وحدتي كه ميتواند ضمن بازگرداندن امنيت به عراق، زمينه ساز خنثي شدن توطئههاي دشمنان اين كشور از جمله تحركات بحران ساز تركيه و آمريكا باشد.