حداكثر حركتي كه بايد انجام دهي اين است كه گوشي تلفن را برداري و يك پيتزا يا ساندويچ را سفارش بدهي. ظرف كوتاهترين زمان ممكن فستفود مورد نظر در بستهبنديهاي خوش آب و رنگ به در خانه ميآيد و تو ميتواني با خوردن اين غذاي خوشمزه و بيخاصيت يك قدم به بيماري نزديكتر شوي. آن همبرگر خوش آب و رنگ يا پيتزاي رنگارنگ يا ساندويچ فستفودي كه ما خودمان به دست خودمان سفارش ميدهيم در واقع فرهنگ و سبك زندگي ديگري است كه در زرورق پيچيده شده و ما با اشتها آن را گاز ميزنيم!
تغيير در سبك خورد و خوراك
خيلي از ما وقتي صحبت از سبك زندگي ميشود به ياد رفتار و گفتار ميافتيم در حالي كه سبك زندگي به خورد و خوراك و صد البته نحوه و كيفيت زندگي مانند ميزان تحرك و خيلي چيزهاي ديگر نيز وابسته است.
فستفودها يا غذاهاي آماده شايد در نگاه اول فقط نوعي از خوراكي محسوب شوند كه قرار است در فهرست خوراكيهايي كه ما به عنوان وعده اصلي يا ميانوعدهها استفاده ميكنيم قرار بگيرند اما اگر كمي دقيقتر به اين مسئله نگاه كنيم متوجه ميشويم غذاهاي آماده، گسترهاي به وسعت سبك زندگي را در بر ميگيرند و گسترش رستورانهاي عرضه خوراكيهاي فستفود بيانگر تغييراتي شگرف در سبك زندگي جامعه است. همچنان كه در جامعه ايران نيز طي سالهاي اخير با تغيير در سبك زندگي و نوع نگرش افراد جامعه و همچنين با خروج بيشتر بانوان از خانه و افزايش مشاركتهاي اجتماعي زنان در زندگي صنعتي امروز و جايگزينهايي براي فرهنگ پخت و پز غذاهاي سنتي و خانگي كه نيازمند مقدمات و صرف وقت و انرژي بيشتري است مواجهيم، به همين خاطر هم هست كه به موازات جدا شدن جامعه از فرهنگ و ارزشهاي سنتي شاهد رشد قارچگونه رستورانهاي زنجيرهاي فستفود هستيم.
نماد سبك زندگي امريكايي و غربي
شايد همه ما نام رستورانهاي زنجيرهاي مكدونالد را شنيده باشيم؛ رستورانهايي كه در سراسر دنيا شعبه دارند و حتي براي حضور در كشورهاي مسلمان هم برند حلال را در منوي غذاهايشان گنجاندهاند. اين همه برنامه براي حضور در كشورهاي مختلف براي آن است كه مكدونالد فقط يك همبرگر نيست بلكه باز شدن اين رستوران در هر كشوري نمادي از رسوخ فرهنگ و سبك زندگي امريكايي در آن كشور است. در كشور ما نيز بلافاصله بعد از توافق ايران با گروه 1+5 و رفع تحريمها اين سايت مكدونالد بود كه براي پذيرش نمايندگي در كشور ايران اعلام آمادگي كرد. اين در حالي است كه خيلي از افراد انتظار داشتند با رفع تحريم ها، باب همكاريهاي بينالمللي در زمينههاي علمي و اقتصادي گشوده شود.
در امريكا سالانه بيش از 300 هزار نفر بر اثر مصرف فستفود از دنيا ميروند. منتقدان اين رستورانهاي زنجيرهاي معتقدند غذاهاي عرضه شده در مكدونالد يكي از عوامل اصلي شيوع چاقي در ميان مردم امريكا و ديگر كشورهاست. پس از بررسي ارزش غذايي محصولات مكدونالد مشخص شد كه غذايي مانند بيگ مك (Big Mac) يا مرغ سرخ كرده 910 كالري انرژي و 46 گرم چربي (كه 13 گرم آن چربي اشباع شده است) دارد كه مغاير استانداردهاي غذايي است. در ايران هم روز به روز به جمعيت افراد چاق و داراي اضافه وزن افزوده ميشود، چراكه روز به روز به تعداد رستورانهاي فستفود موجود در خيابانها هم اضافه ميشود و اين همه رستوان حكايت از توازن ميان عرضه و تقاضا در اين حوزه دارد. مردم ما نه فقط در مواقعي كه وقت كافي ندارند بلكه حتي براي گردش و تفريح هم اغلب رستوران را انتخاب ميكنند نه گزينههاي سالمتر و معقولتري مانند ورزش و بازي و گشت و گذار در طبيعت! به همين خاطر هم است كه از يك طرف به كمتحركي گرفتار شدهايم و از سوي ديگر تغذيه نامناسبي داريم و روز به روز چاقتر و در نتيجه ناسالمتر ميشويم.
بلاي فستفود بر سر سلامتي
چاقي و افزايش وزن و رژيم غذايي نامناسب بهويژه استفاده از روغن نباتي جامد و حيواني، مصرف غذاهاي آماده مثل كنسروها و فستفودها و مصرف بيرويه نمك ميتواند از علل بروز بيماريهاي قلبي باشند.
به گفته مجيد حاجيفرجي، رئيس انستيتو تحقيقات تغذيه و صنايعغذايي در حال حاضر در كشور ما چاقي و اضافه وزن گريبانگير مردم شده است. به باور وي مهمترين عوامل چاقي فعاليتهاي كم فيزيكي و استفاده از غذاهاي آماده و نيمهآماده است. اينگونه غذاها معمولاً حاوي عناصري مثل نمك زياد، چربي زياد، اسيد چرب نامناسب و مواد افزودني هستند و باعث ميشوند افراد ناخودآگاه مواد غذايي نامناسب دريافت كنند.
به باور وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در حال حاضر 50 درصد مردم كشور چاق هستند كه ميتوانستند آن را پيشگيري كنند زيرا چاقي آسيبهاي جدي به اعضاي بدن ميرساند، به طور مثال چاقي بيماريهايي نظير قند، بيماريهاي كليه و عروق را ايجاد ميكند.
دكتر سيدحسن قاضيزادههاشمي با تأكيد بر كاهش استفاده از غذاهاي چرب ميافزايد: افزايش چربي ناسالم در بدن سكته مغزي را به همراه دارد. وي با بيان اينكه 50درصد مردم كشور دچار سكته قلبي و مغزي ميشوند، تصريح ميكند: بايد با دقت در مصرف مواد غذايي از اين مشكلات جسمي پيشگيري كنيم.
تلخي بيماري شيرين زير دندان فستفودخورها
عليرضا استقامتي فوقتخصص غدد و متابوليسم با بيان اينكه چاقي و مصرف كالري بيش از حد به شيوع ديابت دامن ميزند، ميافزايد: طي 15 سال اخير شمار افراد چاق از 13 درصد به 32 درصد رسيده كه اين مسئله آمار افراد مبتلا به ديابت را بالا ميبرد. وي به بررسيهاي انجام شده طي سالهاي اخير در ايران در زمينه ديابت و چاقي اشاره كرده و ميگويد: در مطالعات انجام شده توسط دانشگاههاي علوم پزشكي كشور در سال 2005 ميلادي كه شامل جمعيت 25 تا 64 ساله بود، حدود 7/7 درصد جمعيت (2 ميليون نفر) به بيماري ديابت نوع 2 مبتلا بودند.
به گفته اين پزشك در سال 2007 ميلادي نيز مطالعات ديگري كه توسط دانشگاههاي علوم پزشكي و در سنين 15 تا 65 سال صورت گرفت، 7/8 درصد جمعيت به ديابت مبتلا بودند، 6/26 درصد فشار خون و حدود 54 درصد نيز چاق بودند.
همچنين در بررسيهاي انجام شده در سال 2011 ميلادي كه در گروه سني 25 تا 70 ساله انجام شد، حدود 5/11 درصد آنها مبتلا به ديابت نوع 2 بودند كه بهطور عمده مربوط به بانوان و جمعيت شهرنشين بود.
از سوي ديگر در مطالعه اول كه سال 2005 ميلادي انجام شد، نيمي از افراد از بيماري خود اطلاع نداشتند، اما در مطالعه سال 2011 ميلادي كه آگاهي مردم افزايش يافته بود، حدود 24 درصد از بيماري خود بياطلاع بودند.
بنا به تأكيد استقامتي بررسيهاي صورت گرفته در مورد شيوع ديابت نشانگر آن است كه تا 15 سال آينده، تعداد مبتلايان به ديابت در كشور از 4 به 9 ميليون نفر افزايش يافته و ايران به دومين كشور منطقه خاورميانه و شمال آفريقا از نظر شمار ديابتيها تبديل ميشود.
پيشگيري از چاقي به جاي درمان با قرص لاغري
اصلاح سبك زندگي با ورزش و تحرك بدني و همچنين تغذيه سالم يگانه راهكاري است كه تمام پزشكان براي سلامتي و افزايش طول عمر و برخورداري از نشاط و شادابي بر آن تأكيد دارند. براي رسيدن به اين مقصود لازم نيست جاي دوري برويم. اگر كمي به غذاهاي سنتي و سبك زندگي خودمان نگاه كنيم ميتوانيم بخش مهمي از اين موارد را در آن بيابيم. بياييد همين امروز، همين حالا كه سفارش پيتزا دادهايد تصميم بگيريم به جاي خوردن پيتزا يك غذاي سبك خانگي يا لقمهاي نان و پنير و سبزي بخوريم، هم سالمتر است، هم سبكتر و ميتوانيم اطمينان داشته باشيم آنقدر چاقمان نميكند كه براي كاهش وزن و لاغري به سراغ انواع و اقسام راهكارها از جمله استفاده از داروهاي لاغري برويم. به نظرتان فكر خوبي نيست؟
