گوشيهاي همراه و تبلتها همه جا را تسخير كردهاند. داخل اتوبوس و مترو و حتي پشت فرمان و در وضعيت رانندگي، چشمها به صفحه دستگاههاي الكترونيكي دوخته شدهاند و انگشتها به سرعت روي آن حركت ميكنند. گروهي بازي ميكنند و برخي ديگر در حال نوشتن متن و «چت» كردن هستند. سرها آنقدر رو به پايين ميماند كه پزشكان هشدار دادهاند نوجوانان و جوانان در حال ابتلا به بيماريهاي ستون فقرات و انحنا در آن هستند.
به گفته كارشناسان، استفاده از شبكههاي مختلف اجتماعي، اعتيادآور است كه از بزرگترين و تهديدآميزترين اعتيادها و حتي خطرناكتر از مواد مخدر است.
بي شك نميتوان از شبكههاي اجتماعي و اين تكنولوژيهاي نوظهور فاصله گرفت و حتماً استفاده از آنها غيرقابل انكار است.
گذر زمان و تغيير شرايط از جمله مواردي هستند كه باعث گسترش شبكههاي اجتماعي در تمام جوامع شده و اين يك حقيقت است كه بدون آنها اگر زندگي غيرممكن نباشد اما بيشك بسيار سخت خواهد شد.
اما اينكه افراد چرا و چقدر از وقت خود را در اين شبكهها صرف ميكنند، بستگي به شرايط و موقعيت آنها دارد.
اگر تاريخ را كمي به عقب بازگردانيم، ميبينيم كه به مرور و در گذر زمان، انواع روشهاي ارتباطي مثل راديو، تلويزيون، ماهواره و شبكههاي اجتماعي به وجود آمدهاند كه مديريت استفاده از آنها به نوعي به خود افراد بازميگردد.
بر اساس نتايج يك تحقيق، مشخص شده كه هم اكنون كودكان بعد از سن دو سالگي استفاده از اينترنت، موبايل و تبلت را تجربه ميكنند؛ كاري كه حتماً به مديريت و نظارت والدين نيازمند است.
اگر مديريت استفاده از اين شبكهها وجود نداشته باشد و به حالت عادت و اعتياد درآيد، باعث بروز مشكلاتي از جمله اضطراب و فشارهاي رواني ميشود كه در حال حاضر برخي كودكان، نوجوانان و بزرگسالان به آن مبتلا هستند.
شبكههاي اجتماعي جذابيت خاصي دارند و وقتي افراد شروع به استفاده از آنها ميكنند مجبور به ادامه دادن و صرف زمان زيادي ميشوند كه از بسياري از كارهاي خود باز ميمانند و در اين ميان ضربه شديدي به درس، مشق و وضعيت تحصيلي دانشآموزان وارد ميشود.
زماني كه شخص وابسته به موبايل و تبلت خود ميشود، حتي از خواب شبانهاش هم ميزند تا بتواند وارد شبكهها شود. در اين شرايط و در صورت استفاده مداوم از اين شبكهها، فرد دچار اعتياد به آن ميشود و در اين حالت بدترين و تهديدآميزترين نوع اعتياد به وجود ميآيد كه به قول كارشناسان حتي خطرناكتر از مواد مخدر است. اين اعتياد انحرافات و آسيبهاي اجتماعي متعددي را دامن ميزند كه عواقب آن سالها بعد نمايان ميشود.
اگر به اطراف خود كمي دقيقتر نگاه كنيم، ميبينيم كه خيلي از افراد به طور مداوم در حال چك كردن شبكههاي اجتماعي هستند كه اين موضوع به خيلي از اختلافات خانوادگي دامن ميزند. وقتي زوجين مدت مديدي را در شبكههاي اجتماعي ميگذرانند ارتباط بين آنها، كاهش يافته كه خود زمينهساز بروز خيلي از مشكلات ميشود.
هرگز نبايد مدت زيادي را در شبكهها صرف كرد و تعيين يك وقت معين براي اين كار، بهترين تصميم است.
در سالهاي اخير چندين شبكه اجتماعي مانند «وايبر» و «واتس اپ» و. . . به وجود آمدهاند كه بعد از مدتي قديمي و از بازي خارج شدهاند. مطمئناً اين فرآيند همچنان ادامه خواهد داشت و ممكن است در يك سال آينده شبكههاي ديگري وارد شوند.
به همين دليل بايد آموزش مديريت زمان و محتوا را در تمام سنين و قشرهاي مختلف جامعه شروع كرد كه اين مهم ميتواند بر عهده والدين، نهادهاي آموزشي مثل آموزش و پرورش، دانشگاهها و رسانههاي گروهي باشد.
كوتاه سخن اينكه اگر اين همه وقت گذاشته ميشود تا گروهها را «چك» كنيم، بهتر است كمي هم رفتارهاي خود را چك كنيم تا ببينيم حاصل اين زمانهاي تلف شده چيست؟