نه چك داديم نه چونه، عروس اومد به خونه!... ببخشيد اون منظورش چك زدن بوده كه معادل سيلي است.... نه برادر من منظور همان چك دادن است كه معادل جرينگ جرينگ سكههاي اشرفي است! اصلا هرچي! اين روزها مگر چك كه بدهي پاس ميشود؟ چك يك ورق پاره بيشتر نيست! يك روزي ارج و قربي داشت اما حالا چي؟ ميخواهي بروي يك كيلو پياز بخري هم چكت را قبول نميكنند! ميگويند يك تراول غير جعلي با مداد ليزري بياور تا پيازت را از داخل گوني به داخل پاكت انتقال دهيم. ميگويند چكاوك راپورت را داده كه زير چك دررويي!
ميپرسيد چك و چكاوك و چكه و چمدون؟ اصلا به من چه كه چكاوَكان پرندگاني خوش آواز با پروبال رگهرگه و قهوهاي رنگ هستند كه اغلب در حال پرواز آواز ميخوانند. روي زمين بيشتر راه ميروند يا ميدوند. معمولاً ناخن انگشت عقبي پاي آنها دراز، راست و نوكتيز است. اغلب به طور دستهجمعي ديده ميشوند. نر و ماده آنها همشكل است. روي زمين آشيانه ميسازند. از دانهها، حشرات و نرمتنان تغذيه ميكنند....
لب تشنه نبرمتان صحرا براي ديدن چكاوك! ديدن هم ندارد. همين مرغهاي لخت! ببخشيد يخي خودمان را داخل ويترين مغازهها ببينيد، انگار چكاوك ديدهايد! اصلا هر ايراني يك چكاوك بايد داخل فريزرش داشته باشد! بروم ببينم چراغ اول هفته را كه روشن ميكند؟ البته اين چراغ سالهاست كه روشن است. بله!بررسي آخرين وضعيت شاخصهاي اقتصادي در سال جاري حاكي از افزايش شش برابري سالانه برگشت اين سند است. سند كه چه عرض كنم؟ همان ورق پاره!
نگوييد كه چه كسي اين خبر را لو داده. اينها جزو اسرار مگوست. اسرار مگو هم كه از اسمش پيداست. اسراري است كه اگر بگويي، ديگر مگو نيست! اين بانك مركزي كه چندان هم مركزي نيست بلكه فرا مركزي يا به زبان فارسي دري، گريز از مركزي است! در حالي شماي كلي چند شاخص اقتصادي را در فروردين ماه امسال منتشر كرد كه به روال چند ماه گذشته خبري از آمار چكهاي برگشتي در آن نيست. به اين ميگويند شعبده بازي در روز روشن. البته اين روزها، روزهايمان مقداري گرد و خاكي است. كشورهاي عربي خانه تكاني كه ميكنند، روز ما خاكي ميشود.
داشتم ميگفتم!... هر چند پيشتر راهاندازي سامانه چكاوك و خروج آمار از اتاق پاياپاي اسناد بانكي عامل اين موضوع اعلام و عنوان شده بود كه در ادامه آمار از طريق چكاوك منتشر ميشود ولي به هر حال ماههاست كه از مبلغ و تعداد چكهاي برگشتي كه طبق آخرين آمارهاي اتاق پاياپاي در حال افزايش بود خبري نيست. آماري كه انتظار ميرود با راهاندازي چكاوك به عنوان سامانه مبادله الكترونيكي چك با افزايش شفافسازي و امنيت در اين رابطه، كاهش يافته باشد. پس واضح و مبرهن است كه چكاوك به خودي خود نميخواند آن هم وقتي جزو ششتاييها باشد! نا نميماند برايش. خودروسازها بايد بيايند شانههايش را بمالند! حالا شانه نه! بال!
اما به هر حال خودش به من گفت! ميپرسيد چه كسي گفته و چي گفته؟ دبير كل بانك مركزي در آخرين اظهارات خود گفته كه در پنج سال گذشته چكهاي برگشتي شبكههاي بانكي 27 ميليون برگ بوده است. يعني هنوز تا 30 تا 3 تا راه دارد! حالا ميگوييد چرا 30 تا؟ پس چند تا؟ مرغ ما امروز. . . .
به گفته احمدي در سال 1384، يك ميليون چك برگشتي داشتيم و اين رقم در سال 1392 به 5 ميليون و در سال 1393 به 6 ميليون برگ چك رسيد. با استناد به آمارهاي دبير كل بانك مركزي، ميزان فزاينده چكهاي برگشتي در فاصله 9 سال گذشته بيش از 5 ميليون برگ در طول يك سال افزايش يافته است به گونهاي كه تعداد اين چكها در سال 1384 حدود يك ميليون و درسال 1393 به 6 ميليون برگ رسيده و نشان از رشد شش برابري سالانه آن دارد.
اولاد آدم كه سر در نميآورد اين پنهانكاري آماري وقتي كه خودشان وضعيت را لو ميدهند به چه درد ميخورد. اما...
