ظاهراً مسئله تحريمها و تأكيد امريكا براي تحت نظارت قرار گرفتن برنامه و مراكز نظامي ايران، دومسئله پيچيده مرحله پاياني مذاكرات ايران و 1+5 خواهد بود. وزير دفاع امريكا گفته كه توافق هستهاي احتمالي بايد شامل نظارت بر مراكز نظامي ايران نيز باشد و شوراي امنيت ملي كاخ سفيد نيز گفته كه در صورت اصرار بر لغو يك باره تحريمها همزمان با توافق هسته اي، توافق در كار نخواهد بود و امريكا از مذاكرات كنار خواهد كشيد.
مقامهاي ايراني و امريكايي همچنان بر سر خطوط اصلي توافق احتمالي كه در مذاكرات اخير سوئيس بر سر آنها تفاهم شده، اختلاف نظر دارند و اين اختلاف نظر روز به روز پر رنگتر ميشود. بعد از تأكيد مقامهاي جمهوري اسلامي بر لغو يكباره تحريمها همزمان با توافق احتمالي بين ايران و 1+5، بن رودز معاون سوزان رايس مشاور امنيت ملي امريكا جمعه شب تأكيد كرد كه كاهش تحريمهاي ايران «به صورت مرحلهاي» خواهد بود. ظاهراً اين موضع بن رودز هم در مورد تحريمهاي شوراي امنيت است و هم در مورد تحريمهاي داخلي امريكا.
به گزارش آسوشيتدپرس رودز جمعه شب به خبرنگاران گفت: « خيلي واضح است و درك مانيز اين است كه تسكين تحريمها مرحلهاي خواهد بود. واقعيت موضوع اين است كه ما يك چارچوب داريم و رئيسجمهور نيز گفته كه اگر جزئيات مشخص نشوند، توافقي در كار نخواهد بود.» بن رودز سومين مقام امريكايي است كه تهديد به خروج از مذاكرات ميكند. پيشتر يك بار جان كري وزير امور خارجه امريكا اوايل اسفند گفته بود كه اگر شكافها به زودي پر نشود، امريكا براي كنار كشيدن از مذاكرات هستهاي ايران آماده است و بعد هم رئيسجمهور امريكا اواسط اسفند ماه در گفت و گو با سي بياس گفت در صورتي كه توافق قابل اطمينان با تهران حاصل نشود، كشورش آماده است از مذاكرات هستهاي «كنار بكشد.» رودز گفت كه مقامات ايراني نميتوانند با اظهارنظرات خود تعيين كنند كه آيا چارچوب تفاهم هستهاي رعايت ميشود يا خير. معاون شوراي امنيت ملي امريكا درباره تحريمهاي سازمان ملل هم گفته كه امريكا ميخواهد تحريمهاي كنوني را با قطعنامهاي جايگزين كند كه بازتابي از توافق هستهاي باشد و امكان بازگرداندن تحريمها در صورت نقض توافق نهايي وجود داشته باشد.
عراقچي: نظارت موشكي را نميپذيريم
عباس عراقچي عضو تيم مذاكره كننده هستهاي نيز در پاسخ به سؤالي درباره نظارت بر برنامه نظامي و موشكي ايران، تأكيد كرد كه قطعا هيچ نظارت و دسترسياي را در زمينه نظارت و مذاكره بر موشكهاي بالستيك نخواهيم پذيرفت. به گزارش تسنيم عراقچي در پاسخ به سؤالي درباره احتمال بازديد ناظران خارجي از مراكز نظامي ايران تحت عناوين مبهم قيد شده در بيانيه لوزان كه احتمال ورود به مسائل مربوط به PMD را مطرح ميكند، گفت: قطعاً هيچ نظارت و دسترسياي را در اين زمينه نخواهيم پذيرفت. وي افزود: موشكهاي ما چه بالستيك و چه غيره نيز تحت نظر و نظارت طرفهايمان نخواهد بود. واكنش عراقچي به سخنان روز جمعه اشتون كارتر وزير دفاع امريكاست كه گفته سايتهاي نظامي ايران نيز بايد مورد بازرسي قرار بگيرند.
به گزارش رويترز اشتون كارتر در مصاحبه با شبكه سي. ان. ان گفت: « توافق هستهاي كه امريكا، قدرتهاي جهاني و ايران در حال انجام آن هستند، بايد شامل راههايي براي راستيآزمايي ايران باشد.» كارتر سپس تأكيد كرد بازرسان « قطعاً» بايد از سايتهاي نظامي ايران نيز بازديد كنند. وزير دفاع امريكا همچنين ادعا كرد كشورش توانايي نابودي برنامه هستهاي ايران را دارد. كارتر گفته كه به رغم چارچوب تفاهم به دست آمده در هفته گذشته بين ايران و گروه 1+5 در شهر «لوزان» سوئيس، گزينه نظامي عليه ايران هنوز كنار نرفته است ولي تأكيد كرد كه فعلاً از اين گزينه استفاده نخواهد شد. وزير دفاع امريكا ادامه داد: هدف دولت اين است كه از طريق مذاكره و نه اقدام نظامي مانع از دستيابي ايران به ظرفيت توليد سلاح هستهاي شود چون اقدام نظامي در طول زمان قابل بازگشت است.
