افتان و خيزان قيمت نفت طي هفتههاي گذشته باز هم ادامه داشت و هر كاهش و افزايشي در قيمتها، با روندي معكوس خنثي شد به طوري كه هم اكنون قيمت نفت در بالا و پايين 60 دلار در نوسان است.
قيمت نفت با تقويت ارزش دلار و ترس در مورد افزايش نرخ بهره بانكي امريكا كاهش يافت و به زير 60 دلار در هر بشكه رسيد. در ساعات اوليه معاملات نگرانيها در مورد امنيت ليبي و عرضه نفت عراق نيز مانع از كاهش بيشتر قيمت نفت شد.
پس از اينكه دولت امريكا اعلام كرد كه نرخ بيكاري در اين كشور به كمترين رقم شش و نيم سال گذشته رسيده است، ارزش دلار رشد كرد. بسياري از مقامات فدرال رزرو معتقدند كه بانك مركزي امريكا احتمالاً در ماه ژوئن نرخ بهره بانكي را افزايش خواهد داد. هر بشكه نفت برنت درياي شمال با 75 سنت يا 2/1 درصد كاهش 73/59 دلار فروخته شد. نفت برنت در هفته گذشته 4درصد كاهش يافت كه شديدترين كاهش از هفته منتهي به 9 ژانويه به شمار ميرود.
با اين وجود نتايج يك بررسي نشان داد ۶۴ دكل فعال نفتي ديگر امريكا طي هفته گذشته از فعاليت خارج شد كه اين رقم دو برابر تعداد كاهشهاي هفتگي پيشين است و به كمترين تعداد در چهار سال گذشته رسيد. بر اين اساس، تعداد دكلهاي حفاري نفتي فعال امريكا به كمترين تعداد از آوريل 2011 رسيده است.
شركت خدمات نفتي بيكر هيوز در گزارش هفتگي خود اعلام كرد، تعداد دكلهاي نفتي فعال اين كشور 64 حلقه كاهش يافته و به 922 دكل رسيده است. در هفتههاي پيشين يك بار 33 دكل و هفته بعد 37 دكل نفتي امريكا از فعاليت خارج شدند كه كاهش هفته گذشته تقريباً دو برابر اين تعداد است.
قيمت نفت ايران
از سوي ديگر قيمت نفت ايران نيز با تفاوت قيمتي مواجه شده است به طوري كه بنا به اعلام شركت ملي نفت ايران هر بشكه نفت سبك ايران در ماه فوريه با قيمتي معادل 54 دلار و33 سنت به فروش رسيده است.
بر اين اساس هر بشكه نفت سنگين ايران در اين ماه نيز نسبت به ژانويه از افزايش بيش از 10 دلاري برخوردار شده و به 52 دلار و 22 سنت رسيده است.
همچنين ميانگين وزني قيمت هر بشكه نفت ايران در ماه فوريه 53 دلار و 8 سنت بوده است. در ادامه روند كاهشي قيمت نفت در بازارهاي جهاني، قيمت نفتخام سنگين ايران متناسب با شرايط بازار براي تحويل در ماه ژانويه كاهش يافت كه البته سيدمحسن قمصري، مدير امور بينالملل شركت ملي نفت اعلام كرد كه اين اتفاق ارتباطي به رقابت ميان كشورهاي عضو اوپك ندارد. نيمه فوريه نيز وي از كاهش قيمت فروش نفت خام ايران در بازار خبر داد و گفت: رقابت در بازار آسيا براي به دست آوردن بازار فشرده است.
وي همچنين در پاسخ به اينكه آيا ايران همانند عربستان قيمت نفت خود را در بازار آسيا كاهش خواهد داد؟ گفته بود كه بالاخره بايد رقابت كرد و ايران نيز فرمول قيمت نفت خود را كاهش ميدهد؛ البته ضريب تغيير (Differential) شايد كاهشي باشد، اما بدون شك پايه قيمت افزايش يافته است.
تغيير شرايط فروش؟
مديرامور بينالملل شركت ملي نفت در ارتباط با آينده بازار نفت و پيشبيني قيمتها گفت: صحبت از آينده به ويژه آينده بازار نفت بسيار دشوار است؛ بر اساس واقعيتهاي كنوني انتظار نميرود قيمت نفت تا سال ۲۰۱۶ به بالاي ۶۰ دلار در هر بشكه برسد، اما بعد از آن نميتوان چيزي را پيشبيني كرد.
قمصري افزود: سناريوهاي متفاوتي درباره آينده نفت وجود دارد، يكي از سناريوهاي معتبر در اين زمينه بر اين عقيده است كه توليد نفت در كشورهاي مختلف در اين دوره به حداقل ميرسد و جهان براي انرژي خود به كشورهاي حاشيه خليج فارس وابسته خواهد شد. در صورت تحقق اين سناريو و عدم كاهش مصرف انرژي تا آن زمان ميتواند انتظار رشد قيمت را داشت.
وي ادامه داد: با اين حال نميتوان پيشبيني كرد تكنولوژي در آن زمان به كدام سمت ميرود. امروزه شاهديم با تكنولوژيهاي نوين خودروهايي توليد شده كه در هر ۱۰۰ كيلومتر تنها چهار ليتر سوخت مصرف ميكند و شايد تا سال ۲۰۲۰ تكنولوژي شرايط تقاضا را تغيير دهد.
قمصري با اشاره به كاهش قيمت نفت در بازارهاي جهاني گفت: من هميشه تأكيد دارم كه قيمتهاي بالاي غيرمنطقي نفت در بلندمدت به ضرر توليدكننده است؛ چراكه با بالا رفتن قيمت، بحث تحقيق و توسعه انرژيهاي نوين صرفه اقتصادي پيدا ميكند و پس از آن توليد اين انرژيهاي جايگزين است كه اقتصادي ميشود و اين مسائل روي هم ميتواند به ضرر توليدكنندگان نفت باشد. بر همين اساس سياست كاهش قيمت نفت شايد در كوتاهمدت به اقتصاد توليدكنندگان آسيب برساند اما در بلندمدت بايد قيمت را به گونهاي ديد تا بحث رقابت آن با انرژيهاي جايگزين مطرح نشود.
وي افزود: در چند سال اخير زماني كه قيمت نفت بالاي ۱۰۰ دلار در هر بشكه بود، كشورهاي مصرفكننده به سمت مصرف گاز تمايل پيدا كردند و همچنين با توسعه تكنولوژيهاي نوين، اثرات تخريب زيستمحيطي مصرف زغال سنگ كاهش و تمايل به استفاده از اين انرژي به دليل قيمت پايينتر، افزايش پيدا كرده است و ميبينيم كه اين جايگزيني انرژي، نتيجه افزايش غيرمنطقي قيمت نفت بوده است.
