«اقتصاد و فرهنگ، با عزم ملي و مديريت جهادي»... اين عنواني بود كه مقام معظم رهبري در پيام نوروزي خود به سال 1393 اختصاص دادند تا اولويتهاي كشور در سال جديد براي مسئولان و مردم مشخص شود. حالا پس از گذشت نزديك به يك سال از اين نامگذاري و در حالي كه همگان در تب و تاب شروع سال جديد هستند، سؤالي كه اذهان بسياري از نخبگان را به خود مشغول كرده اين است كه دستاندركاران كشور تا چه حد براي تحقق اين شعار گام برداشتهاند؟
شعاري دو بعدي
نامگذاري سالها از سوي مقام معظم رهبري اگرچه سابقه ديرينه دارد، اما اين نامگذاريها از سال ۸۸ و همزمان با شدت گرفتن فشارهاي اقتصادي غرب براي زمينگير كردن جمهوري اسلامي ايران، رنگ و بويي اقتصادي به خود گرفت. بر اين اساس سال ۸۸ توسط مقام معظم رهبري سال اصلاح الگوي مصرف، سال ۸۹ سال همت مضاعف و كار مضاعف، سال ۹۰ سال جهاد اقتصادي، سال ۹۱ به عنوان سال توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني، سال 92 حماسه سياسي و حماسه اقتصادي و در نهايت سال 93 اقتصاد و فرهنگ، با عزم ملي و مديريت جهادي نام گرفت تا اهميت موضوع اقتصاد و مقابله با فشارهاي اقتصادي دشمنان بيش از پيش براي عموم ملموس شود و همه دست در دست هم همانند ادوار گذشته در جهادي كه اين بار به حوزه اقتصاد رسيده است، شركت كنند. بنابراين كشورمان از سال ۸۸ به بعد هر ساله مانيفستي اقتصادي در پيش روي خود داشته كه كم و بيش از سوي مردم و مسئولان رعايت شده است.
اما در اين ميان اضافه شدن عنصري به نام «فرهنگ» به شعار سال 93 و اهميت يافتن يك عنصر ديگر در كنار موضوعات اقتصادي خود نكته حائز اهميتي است كه شعار امسال را نسبت به سالهاي گذشته متمايز ميكند و شعار سال را به يك شعار دوبعدي تغيير ميدهد. بيشك افزوده شدن عنصر فرهنگ به مانيفست اجرايي كشور در سال 93، ميتواند بيانگر اين حقيقت باشد كه وضعيت فرهنگي كشور نياز به توجهي بيشتر از گذشته دارد. اگرچه اين نكته را نيز نبايد ناديده انگاشت كه شكلگيري بسياري از ناهنجاريهاي فرهنگي ريشه در مشكلات اقتصادي دارد و به رغم آنكه بسياري ميكوشند اين دو حوزه را از يكديگر جدا و در كانالهاي مجزا اين دو عنصر را بررسي كنند، اما اقتصاد و فرهنگ دو عنصر به هم تنيده شده در جامعه ايراني است. نكتهاي كه مقام معظم رهبري به عنوان شخصيتي كه از جايگاهي ويژه و كلان به كشور نظاره دارند، به خوبي درك و در نامگذاري سال 93 آن را لحاظ كردهاند.
شعارزدگي شعار سال
اما مرور آنچه طي تمام اين ماهها گذشته، اين واقعيت را روايت ميكند كه شعار «اقتصاد و فرهنگ، با عزم ملي و مديريت جهادي» نيز همچون شعار ساير سالها در ابتدا دچار شعارزدگي و سپس به چرخه فراموشي سپرده شد.
دولت در حوزه اقتصاد اگرچه دستاوردهايي را براي كنترل تورم داشت اما هنوز بطن جامعه نگرانيهاي بيشماري را در حوزه اقتصاد خرد دارند. اين موضوع را نميتوان رد كرد كه شايد بزرگترين عاملي كه باعث شده تغييري در معيشت عمومي به وجود نيايد و مردم نتوانند دستاوردهاي اقتصاد جهادي را احساس كنند، پيوند زدن سرنوشت اقتصاد كشور به مذاكرات هستهاي و عدم توجه به فرامين و دستورات مقام معظم رهبري در حوزه اقتصاد مقاومتي است. در حوزه فرهنگ نيز به نظر ميرسد كه اوضاع از حوزه اقتصاد نامناسبتر باشد. تا جايي كه حتي زمزمههاي استيضاح وزير فرهنگ و ارشاد در راهروهاي بهارستان به گوش رسيد. اين روند در حالي بود كه طي سال 93 كه عنصر فرهنگ به عنوان يكي از مانيفستهاي كشور در شعار سال گنجانده شد، حاشيههاي بسيار زياد وزارت فرهنگ و ارشاد مانع از آن شد كه كليديترين دستگاه كشور در حوزه فرهنگ، به فكر فرهنگسازي و تحقق شعار سال باشد.
فصل گزارشدهي مسئولان
در مجموع واقعيت آن است كه تا امروز مردم و رسانهها اقدام مورد انتظار از مسئولان براي تحقق شعار سال را مشاهده نكردهاند و اگرچه برخي گزارشها و ادعاها از طريق رسانهها به افكار عمومي منعكس شد، اما مردم تا زماني كه نتوانند دستاورد اين اقدامات را در زندگي خود لمس كنند، هيچگاه حاضر به پذيرش اين ادعاها نخواهند شد. بنابراين آن چيز كه در اين بين بيش از پيش بايد مورد توجه قرار بگيرد، پرهيز از شعارزدگي توسط مسئولان است، چراكه موضوع اقتصاد و فرهنگ، بحثي است كه در زندگي روزمره تكتك شهروندان قابل لمس است و بيشك اين مردمند كه در پايان سال قضاوت خواهند كرد كه آيا مسئولان در عرصه اقتصاد و فرهنگ با عزم ملي و مديريت جهادي موفق بودهاند يا خير. حال كه سال 93 رو به پايان است، گزارش عملكرد خود را براي تحقق شعار سال و عمل به منويات مقام معظم رهبري، در معرض افكار عمومي قرار دهند تا علاوه بر اطمينانبخشي به مردم در خصوص حركت مسئولان براي رفع مشكلات اقتصادي، كارشناسان نيز با گوشزد كردن نقاط ضعف مسئولان را براي تحقق هرچه بهتر شعار سال آينده كمك كنند.
