دراين بين يكي از مناطقي كه نياز مبرم به ساخت سد داشته شهر نهاوند در استان همدان است. از 50 سال قبل ساخت سد در دستور كار مسئولان قرار گرفت اما هربار به خاطر برخي ازمشكلات از جمله نبود بودجه كافي وتخريب شدن محيط زيست اجراي آن به تعويق افتاد تا اينكه مناقصه سد مخزنی گرین نهاوند چهار سال قبل برگزار و شرکت ملی ساختمان برنده این مناقصه شد. یک سال بعد با حضور معاون اول رئیس جمهور وقت كلنگ آن زده شد اما تاكنون ساخت واجراي آن تنها 8درصد پيشرفته داشته ومشكلات باعث شده تا ساخت اين سد در هاله اي از ابهام باقي بماند.
*****
روند ساخت سد گرين
مشكلات بي آبي از دهه هاي قبل گريبانگير استان همدان بوده به طوري كه از پنج دهه قبل تصميم به ساخت سدي در شهرستان نهاوند گرفته شده بود اما بنا به دلايلي تحقق نیافت تا اينكه مقام معظم رهبري در سفري كه در سال 87به استان همدان وشهرستان نهاوند داشتند کشاورزی، صنایع دستی، گردشگری، صنایع روستایی و تکمیلی و معادن را پنج محور اصلی توسعه استان خواندند و فرمودند: برای شکوفایی ظرفیت های استان در 5 محور یاد شده باید دو مسئله گسترش راه ها و تأمین آب مورد نیاز استان مورد توجه کامل قرار گیرد و در نهايت بر تسریع در ساخت پروژه سد گرين تاكيد كردند.سرانجام بيستم آذرماه سال89 مناقصه سد مخزنی گرین نهاوند برگزار و شرکت ملی ساختمان برنده این مناقصه شد وخرداد سال بعد با حضور معاون اول رئیس جمهور سابق سد مخزنی 120 میلیون متر مکعبی نهاوند کلنگزنی شد.
در آن زمان مسئولان استان تأمین آب شرب شهرستان نهاوند و توسعه سه هزار و 599 هکتار اراضی و 567 هکتار نیز بهبود تأمین آب اراضی کشاورزی و ایجاد بیش از هفت هزار شغل به صورت مستقیم و غیرمستقیم را از اهداف اجراي اين طرح عنوان کردند .علاوه بر اين مزايا با ایجاد سد گرین کمآبی و خشکسالی از شهرستان نهاوند رخت بر بسته وكشاورزان ومردم منطقه وهمچنين مناطقی نظیر کنگاور و بخش هایی از استان کرمانشاه وبرخي از شهرهای استان همدان نیز از مزایای این سد بهره مند می شدند. براي ساخت سد مذکور در مدت زمان تعيين شده (3سال) بالغ بر135ميليارد تومان برآورد شد.
نقطه آغازمشكلات
با توجه به اهميت اين طرح وتاكيدات مقام معظم رهبري سد گرین براساس زمانبندی مشخص شده باید ظرف مدت 6 سال ساخته مي شد، اما اين سد ظرف چهار سال تنها هشت درصد پيشرفت فيزيكي داشت. با وجود تاكيدات رهبري بودجه اي كه بايد به اين طرح اختصاص مي يافت هرگز رنگ واقعيت پيدا نكرد در حالي كه معاون اول رئیس جمهور وقت در آیین کلنگزنی این پروژه گفته بود: اگر پیمانکار متعهد شود که سه ساله این پروژه را اجرایی کند اعتبارات کل پروژه را تخصیص خواهيم داد. عليرغم تعهد سازنده پروژه هرگز اين اتفاق نيفتاد وپیمانکار پروژه که یکی از مجریهای فعال و شناخته شده در کشور محسوب میشود با وجود طلب 14میلیارد تومانی از دولت قبل بابت این پروژه، کارگاه خود را تاکنون با حداقل نیرو فعال نگه داشته ولی از این پس ادامه کار برای وی دشوار بوده و منتظر تزریق مالی پروژه است. حتي مشكل مالي باعث شد تا كارگران ساخت سدگرين نهاوند که چندين ماه حقوق خودرا دريافت نكنند ووضعیتشان همچنان در هاله اي از ابهام ماند.
البته دراين بين تنها نبود اعتبار و کمبود نقدینگی مطرح نبود چرا كه برخي از مقامات استان همدان برخي ديگر را مسئول كم كاري وسنگ اندازي در اجرايي نشدن اين طرح عظيم مي دانند.امامعلی عبدالملکی فرماندار نهاوند مدتي قبل در گفتگوبا يكي از خبرگزاريها مديركل امور آب استان همدان را به عنوان مقصرتاخير در ادامه ساخت اين سد معرفي كرده وگفته بود: مديركل امور آب استان همدان تنها پنج ماه است كه سرمايهگذار بخش خصوصي را كه قراربود پروژه را در 36 ماه تحويل بگيرد به دليل جواب يك سئوال، سرگردان كرده است.
وي ادامه داد: درحالي كه بارها استاندار خواستار تسريع در روند ساخت سد گرين شده است اما برخي از افراد به دستور صريح استاندار همدان براي ادامه عمليات اجراي احداث سد گرين، بيتوجهي ميكنند كه اگر اينطور پيش برود و متوليان آب استان گام مثبتی برندارند تا 30 سال ديگر هم اين سد همین طور راکد میماند .
بايد كار را به بخش خصوصي واگذار كرد
در چند سال اخير بخش خصوصي به روندساخت وساز ورود کرده و برخي مدعي اند براي ساخت سد گرين نیز بايد بخش خصوصي پاي كار بياييد وعلاوه برآن بودجه موردنياز نيز تامين شود در غيراينصورت اوضاع سد گرين هيچ تغييري نخواهد كرد.مرتضی عزالدین مدیرعامل شرکت آب منطقه ای استان همدان مي گويد: تاکنون برای این پروژه نزدیک به 15 میلیارد و 300 میلیون تومان هزینه شده و امسال نیز تنها 840 میلیون تومان اعتبار برای ان در نظر گرفته شده است . وی می افزاید: یکی از مهمترین مشکلات این طرح کمبود اعتبارات است به طوری که تا کنون بیش از هفت میلیارد تومان به پیمانکار پروژه بدهکار هستیم و نیاز است نمایندگان استان برای جذب اعتبارات پیگیری های لازم را داشته باشند.
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای استان همدان مهمترین راهکار برای برون رفت این پروژه از مشکل را واگذاری به بخش خصوصی برای اجرا دانسته ومي گويد: هم اکنون مذاکراتی با یک فعال بخش خصوصی برای واگذاری پروژه در حال انجام است که ورود بخش خصوصی می تواند این پروژه را از تعطیلی نجات دهد.فرماندار شهرستان نهاوند نيز از جمله كساني است كه معتقد است بايد ساخت سد را به بخش خصوصي واگذار كرد. امامعلي عبدالملكي با اشاره به این نكته كه در شرایط فعلی عملیات اجرایی ساخت سد گرین تعطیل است و بیش از 30 سال زمان می خواهد تااين پروژه اجرايي شود مي گويد: واگذاری این سد به بخش خصوصی می تواند گرین را از این وضعیت نجات دهد.
وی ادمه مي دهد: سرمایه گذار بخش خصوصی برای تحویل گرفتن سد گرین و تأمین منابع مالی آن اعلام آمادگی کرده و حاضر است عملیات اجرایی سد گرین نهاوند را 30 ماهه به اتمام برساند، به همین منظور مذاکرات و جلسات فشردهای با حضور مدیران آب استان و استاندار همدان در این خصوص انجام شده و کلیات واگذاری مطرح و مورد موافقت طرفین قرار گرفته است وباید جزئیات واگذاری سد به بخش خصوصی نیز بررسی و نحوه و زمان اجرایی آن مشخص شود تا سرمایهگذار موردنظر، ادامه عملیات اجرایی پروژه سد گرین را عهدهدار شود.
تكميل سدگرين در هاله اي از ابهام
درحالي كه برخي اميدوار بودند با روي كار آمدن دولت يازدهم روند ساخت سد گرين سرعت بگيرد اما با توجه به اولويت بندي پروژههای عمرانی کشور بخش اعظمی از اعتبارات عمرانی دولت به سمت پروژههای با پیشرفت فیزیکی بالای 80 درصد روانه شده و همین امر سبب شد تا سد گرین به علت پیشرفت فیزیکی پایین از اعتبارات دولتی بینصیب بماند.سند اين مدعا سخنان محمد حاج رسولیها مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران است كه چندي پيش در خصوص ادامه روند ساخت اين پروژه گفته بود: سد گرین کمتر از 10درصد پیشرفت فیزیکی دارد و در اولویتهای بودجه سال 93 نیست، در بودجه 93اولویت با پروژههایی با پیشرفت فیزیکی بیش از 70 درصد است.با اين شرايط مردم نهاوند ومنطقه بايد همچنان منتظر باشندتا شايد يك روز الويت ادامه كار دردستور كار قرار بگيرد.
