سونامي ويرانگر و ناگهاني است در حالي كه بيماري «سرطان» ناگهاني نيست و قابلپيشبيني و حتي قابلپيشگيري و درمان است. حالا وزارت بهداشت هم دست به كار شده و براي پيشگيري و درمان اين بيماري فكرهايي دارد تا جايي كه به گفته معاون درمان اين وزارتخانه، اداره درمان سرطان در دفتر مديريت بيمارستاني و تعالي خدمات باليني معاونت درمان تشكيل ميشود.
مرگ هنرمندان و ورزشكاران مبتلا به سرطان در يكي دو هفته اخير جامعه را نسبت به اين بيماري حساس كرده است. با وجود اين سونامي، شايعه «سونامي سرطان» با ارائه آمار و ارقام و مستندات علمي از سوي وزير بهداشت تا حد زيادي فروكش كرده اما از سوي ديگر آمار افزايش سالانه 90 هزار نفر به جمع بيماران سرطاني همچنان نگرانيهايي را در جامعه انتشار ميدهد؛ نگرانيهايي كه بيجا هم نيستند و لزوم تدبير و برنامهريزي براي درمان بيماران موجود و پيشگيري براي كنترل روند ابتلا به اين بيماري را به رخ ميكشد. وزارت بهداشت اما انگار براي مديريت درمان اين بيماري برنامههايي دارد و معاون درمان از تشكيل اداره درمان سرطان در دفتر مديريت بيمارستاني و تعالي خدمات باليني معاونت درمان خبر ميدهد.
آخرين آمار از ابتلا به سرطانبه گفته محمد آقاجاني، معاون درمان وزارت بهداشت آخرين آمار مؤسسه تحقيقات و فناوري وزارت بهداشت نشان ميدهد در ايران شيوع سرطان به ازاي هر 100 هزار نفر، 134 نفر است. اين در حالي است كه متوسط كشوري در دنيا 188 نفر به ازاي هر 100 هزار نفر بوده و از اين بابت ميتوان گفت شيوع سرطان در ايران نسبت به بسياري از كشورهاي منطقه خاورميانه نيز كمتر است. بنا به تأكيد وزير بهداشت نيز آمار سرطان در ايران نسبت به امريكا و اروپا پنج تا شش برابر كمتر است و در منطقه هم آمار سرطان در ايران كمتر از ديگر كشورهاست. در عين حال عواملي در جامعه ما وجود دارد كه آهنگ رشد سرطان در كشور را تندتر كرده است. آقاجاني هم معتقد است در مقايسه با گذشتههاي دور، شيوع سرطان در ايران روند افزايشي داشته است.
عوامل رشد سرطان؛ از سبك زندگي تا پيري جمعيت اصليترين شتاب گسترش سرطان در ايران عوامل سبك زندگي مردم ايران است كه با وجود تجربه ناموفق غرب ما هم در جادهاي قدم ميزنيم كه انتهايش آسيبهاي گوناگون و از جمله رشد ابتلا به سرطان است. به گفته وزير بهداشت بخش مهمي از اين بيماري به چاقي، مصرف مواد مخدر و سيگار و از همه مهمتر به عادتهاي غذايي نادرست مربوط ميشود. از غذايي كه مصرف ميكنيم تا هوايي كه تنفس ميكنيم همه در گروه عوامل خطرساز به شمار ميروند و اينها همه نشئت گرفته از زندگي مدرن است. از سوي ديگر بنا به تأكيد پزشكان حقيقتي تحت عنوان پيري هرم سني جمعيت در شتاب افزايش اين بيماري در كشورمان بيتاثير نيست.
آقاجاني هدف از تشكيل اداره درمان سرطان را مشاركت در تدوين بخشهاي درماني مراقبت سرطان در آييننامه كميته ملي سرطان و تدوين و استقرار استانداردهاي خدمات درماني و مراقبت سرطانهاي شايع در كشور براساس مطالعات اپيدميولوژيك موجود عنوان ميكند.
به گفته معاون درمان وزارت بهداشت، اين اداره موظف است تسهيلات حمايتي مراقبتي درماني بيماران سرطاني براساس اولويتهاي تدوين شده، تعيين و سامانه ثبت اطلاعات خدمات درماني و مراقبتي و حمايتي بيماران مبتلا به سرطان را براساس استانداردهاي تعيين شده مستقر نمايد.
وي توانسنجي و استفاده از ظرفيتهاي موجود درماني كشور در ارتقاي كيفي خدمات بيماران مبتلا به سرطان و استفاده از ظرفيت سازمانهاي مردمنهاد و بخش خصوصي در جهت نيل به اهداف فوق را از ديگر برنامههاي اين اداره بر ميشمرد. با وجود اين پيشگيري هميشه بر درمان ارجحيت دارد و مسلماً هزينهاش از 2 هزار ميليارد اعتباري كه براي درمان اين بيماري صرف ميشود، كمتر است.
سرطان پايان راه نيست محمداسماعيل اكبري ميگويد: 300هزار نفر با سرطان زندگي ميكنند اما 40درصد انواع سرطانها قابلپيشگيري و 40درصد نيز قابل درمان هستند ولي در كشور ما سالانه نزديك به 40 هزار نفر دركشور بر اثر ابتلا به انواع سرطان جان خود را از دست ميدهند و در اين مدت 150 هزار سال عمر در اثر سرطان تلف ميشود.
رئيس مركز تحقيقات سرطان دانشگاه شهيد بهشتي معتقد است: با خودداري از كشيدن سيگار و انواع فرآوردههاي دخاني، آرامش رواني، سعي در كنترل روحي و رواني در زندگي، كاهش مصرف نمك و روغنها و كاهش استرس ميتوان به ميزان قابلتوجهي از ابتلا به بسياري از سرطانها جلوگيري كرد. بنا به تأكيد معاون درمان نيز بحث پيشگيري از سرطان بسيار ضروري است كه در اين راستا وزارت بهداشت فعاليتهاي گستردهاي داشته است. تغيير شيوه زندگي مهمترين فاكتور در راستاي پيشگيري از سرطان است كه بايد از طريق وزارت بهداشت، رسانهها و به خصوص خود مردم فرهنگسازي در اين حوزه صورت گيرد.
